Ey iymon keltirganlar, oldi-sotdi, doʻst-birodarlik va shafoat qilib boʻlmaydigan kun kelmasidan burun sizlarga rizq qilib bergan narsalarimizdan xayru ehson qilinglar. Kofirlar esa, ular zolimlardir.
От искомого вами масдар-узак ب ي ع образовано 15 аятов.
savdoning, savdo ham, oldi-sotdini, savdo qilganingiz, savdoingizdan, qilganingiz, bir savdo, va cherkovlar, savdo, senga bay'at qilgan(lar)
Ниже приведены эти аяты с арабским текстом и узбекским переводом.
Ey iymon keltirganlar, oldi-sotdi, doʻst-birodarlik va shafoat qilib boʻlmaydigan kun kelmasidan burun sizlarga rizq qilib bergan narsalarimizdan xayru ehson qilinglar. Kofirlar esa, ular zolimlardir.
Ribo yeydigan, sudxoʻrlik qiladigan kimsalar qiyomatda qabrlaridan xuddi shayton chalib, jinni boʻlgan odamdek qayta tiriladilar. Bu jazo ularga “savdo-sotiq ham xuddi sudxoʻrlik kabidir”, – deganlari uchundir. Holbuki, Alloh tijoratni halol, sudxoʻrlikni esa harom qilgan. Bas, agar kimga Robbidan uning haromligiga doir vaʼz-nasihat yetib kelib, sudxoʻrlikdan toʻxtasa, u holda oldingi boʻlib oʻtgan sudxoʻrlikdagi foydalari oʻziga qoladi va uning ishi Allohga havola qilinadi. Agar shundan keyin ham yana sudxoʻrlikka qaytadigan boʻlsa, demak, ular doʻzax egalaridir. Hamda ular u yerda mangu qoluvchi boʻladilar.
Ribo yeydigan, sudxoʻrlik qiladigan kimsalar qiyomatda qabrlaridan xuddi shayton chalib, jinni boʻlgan odamdek qayta tiriladilar. Bu jazo ularga “savdo-sotiq ham xuddi sudxoʻrlik kabidir”, – deganlari uchundir. Holbuki, Alloh tijoratni halol, sudxoʻrlikni esa harom qilgan. Bas, agar kimga Robbidan uning haromligiga doir vaʼz-nasihat yetib kelib, sudxoʻrlikdan toʻxtasa, u holda oldingi boʻlib oʻtgan sudxoʻrlikdagi foydalari oʻziga qoladi va uning ishi Allohga havola qilinadi. Agar shundan keyin ham yana sudxoʻrlikka qaytadigan boʻlsa, demak, ular doʻzax egalaridir. Hamda ular u yerda mangu qoluvchi boʻladilar.
Ey moʻminlar, maʼlum bir muddatga bir-birlaringiz bilan qarz oldi-berdi muomalasini qilsangiz, uni yozib qoʻyinglar. Oralaringizdagi bir kotib adolat bilan toʻg‘ri qilib yozsin. Hech qaysi bir kotib Alloh bildirganidek yozishdan bosh tortmasin, qanday boʻlsa, shunday yozsin. Zimmasida qarzi boʻlgan kishi aytib turib yozdirsin hamda Robbisi boʻlgan Allohdan qoʻrqsin va olgan qarzidan biror narsa kamaytirib yozdirmasin. Bordi-yu boʻynida qarzi boʻlgan odam aqli noraso, yosh yoki juda keksaligi bois ojiz hamda karligi, soqovligi va til bilmasligi tufayli aytib turishga qodir boʻlmasa, u holda uning vakili adolat bilan aytib tursin. Shuningdek, erkaklaringizdan ikki kishini guvoh qilinglar. Agarda ikki erkak boʻlmasa, sizlar rozi boʻladigan guvohlardan bir erkak kishi va ikki ayolni guvoh qilinglarki, biri unutib adashganda ikkinchisi eslatib turadi. Guvohlar guvohlik uchun chaqirilganda kelishdan bosh tortmasinlar. Qarz xoh katta boʻlsin, xoh kichik boʻlsin muddatigacha yozib qoʻyishdan erinmanglar. Mana shu Alloh nazdida eng adolatli, shohidlik uchun eng durust va gumon qilmaslik uchun eng yaqin boʻlgan hukmdir. Lekin oralaringizda aylantirib turgan naqd savdo muomalangiz boʻlsa, uni yozmaslikda sizlarga gunoh boʻlmaydi. Oʻzaro oldi-berdi qilganingizda ham guvoh keltiringlar. Agar xarajatlari boʻlsa, yozgan odam ham, guvoh ham zarar qilmasinlar. Agar ularga zarar qilsangiz, shubhasiz, bu sizning fosiqligingizdir. Allohdan qoʻrqinglar, Alloh sizlarga shu tariqa taʼlim beradi. Alloh barcha narsani biluvchi Zotdir.
Shubhasiz, Alloh moʻminlardan jonlari va mollarini sotib oldi. Albatta, uning evaziga ular uchun jannatni beradi. Alloh yoʻlida jang qilib, oʻldiradilar va yoki oʻldiriladilar. Bu Tavrotda ham Injilda ham Qurʼonda ham Uning zimmasidagi haq boʻlgan vaʼdadir. Allohdan koʻra ahdiga vafodorroq kim bor?! Shunday ekan, ey moʻminlar, bu kelishgan savdolaringizdan xursand boʻlinglar. Ana shuning oʻzi katta yutuqdir.
Shubhasiz, Alloh moʻminlardan jonlari va mollarini sotib oldi. Albatta, uning evaziga ular uchun jannatni beradi. Alloh yoʻlida jang qilib, oʻldiradilar va yoki oʻldiriladilar. Bu Tavrotda ham Injilda ham Qurʼonda ham Uning zimmasidagi haq boʻlgan vaʼdadir. Allohdan koʻra ahdiga vafodorroq kim bor?! Shunday ekan, ey moʻminlar, bu kelishgan savdolaringizdan xursand boʻlinglar. Ana shuning oʻzi katta yutuqdir.
Ey Muhammad, iymon keltirgan bandalarimga ayting, namozni mukammal qoim qilsinlar hamda oldi-sotdi va doʻst-birodarchilik boʻlmaydigan kun atalmish qiyomat kelmasidan oldin, Biz ularga rizq qilib bergan narsalardan pinhona va oshkora xayru ehson qilsinlar.
Ular oʻz yurtlaridan faqatgina “Robbimiz Alloh”, deganlari uchun haydab chiqarilgan edilar. Agar Alloh odamlarning baʼzilarini baʼzilari bilan daf qilib turmas ekan, albatta, Allohning nomi koʻplab zikr qilinadigan rohiblarning uzlatgohlari, nasroniylarning kanisalari, yahudiylarning ibodatxonalari va musulmonlarning masjidlari vayron qilingan boʻlar edi. Albatta, Alloh oʻz diniga yordam beradiganlarga yordam beradi. Shubhasiz, Alloh kuchli va izzatlidir.
Shunday kishilar borki, ularni tijorat ham savdo-sotiq ishlari ham Allohning zikridan, namozni toʻliq ado qilishdan va zakot berishdan chalg‘ita olmaydi. Ular yuraklar va koʻzlar u yerda iztirobga tushib qoladigan qiyomat kunidan qoʻrqadilar.
Ey Muhammad, haqiqatan, sizga bayʼat qiladiganlar, albatta, Allohga bayʼat qilgan boʻladilar. Allohning qudrat qoʻli ularning qoʻllari uzradir. Bas, kimki oʻz ahdini buzsa, bas, faqat oʻz zarariga buzgan boʻladi. Kimki Alloh bilan ahdlashgan narsasiga vafo qilsa, u holda Alloh unga ulkan mukofot beradi.
Ey Muhammad, haqiqatan, sizga bayʼat qiladiganlar, albatta, Allohga bayʼat qilgan boʻladilar. Allohning qudrat qoʻli ularning qoʻllari uzradir. Bas, kimki oʻz ahdini buzsa, bas, faqat oʻz zarariga buzgan boʻladi. Kimki Alloh bilan ahdlashgan narsasiga vafo qilsa, u holda Alloh unga ulkan mukofot beradi.
Ey Muhammad, darhaqiqat, Alloh moʻminlardan daraxt ostida sizga bayʼat qilayotgan vaqtlarida rozi boʻldi. Bas, Alloh ularning dillaridagi sadoqatni bilib, ularga xotirjamlik tushirdi va ularni Xaybar jangidagi yaqin g‘alaba bilan mukofotladi.
Ey Payg‘ambar, qachonki, oldingizga moʻminalar kelib, sizga oʻzlarining Allohga biror narsani sherik qilmasliklariga, oʻg‘irlik qilmasliklariga, zino qilmasliklariga, oʻz bolalarini oʻldirmasliklariga, qoʻllari va oyoqlari orasida toʻqib oladigan boʻhtonni keltirmasliklariga hamda biror yaxshi ishda sizga itoatsizlik qilmasliklariga doir bayʼat qilsalar, siz ularning bayʼatlarini qabul qiling va ular uchun Allohdan mag‘firat soʻrang! Albatta, Alloh kechirimli va rahmlidir.
Ey Payg‘ambar, qachonki, oldingizga moʻminalar kelib, sizga oʻzlarining Allohga biror narsani sherik qilmasliklariga, oʻg‘irlik qilmasliklariga, zino qilmasliklariga, oʻz bolalarini oʻldirmasliklariga, qoʻllari va oyoqlari orasida toʻqib oladigan boʻhtonni keltirmasliklariga hamda biror yaxshi ishda sizga itoatsizlik qilmasliklariga doir bayʼat qilsalar, siz ularning bayʼatlarini qabul qiling va ular uchun Allohdan mag‘firat soʻrang! Albatta, Alloh kechirimli va rahmlidir.
Ey iymon keltirganlar, qachonki, juma kunidagi namozga azon chaqirilsa, darhol Allohning zikri sari shoshilinglar va savdo-sotiqni tark qilinglar! Agar bilsangiz, mana shu ish oʻzingiz uchun yaxshidir.