Bir nafs egasi boshqasi uchun hech narsa toʻlab berolmaydigan, hech kimdan shafoat qabul qilinmaydigan, qilgan gunohlari uchun badal olinib, evaziga ozod qilinmaydigan, birov tomonidan ular uchun yordam berilmaydigan qiyomat kunidan qoʻrqinglar.

Tavrot kitobini berish uchun Muso payg‘ambar bilan Tur deb atalgan tog‘da qirq kecha uchun vaʼdalashganimizni eslanglar. Undan keyin oʻzingizga zulm qilgan holda bir buzoqni ibodat qilish uchun iloh qilib olgan edingizlar.

Shundan soʻng Muso oʻz qavmiga qarata: “Sizlar bir buzoqni iloh qilib olib, unga sig‘inish bilan oʻzingizga oʻzingiz qattiq zulm qildingizlar. Endi Yaratganingizga tavba qilib, oʻz-oʻzingizni oʻldiringlar. Bu ishni amalga oshirishingiz sizlarni yoʻqdan bor qiluvchi Boriy Zot nazdida yaxshiroq boʻlar edi”, – deganini ham yodga olinglar. Shundan soʻng, Alloh yana tavbangizni qabul qilib sizlarni kechirdi. Albatta, U kechiruvchi – Tavvob va marhamati keng boʻlgan – Rahim Zotdir.

Boʻlib oʻtgan hodisalarga qaramay yana: “Ey Muso, biz Allohni aynan koʻz bilan koʻrmagunimizcha senga aslo ishonmaymiz”, – deganingizni yodga olinglar. Bu gapni aytishingiz bilan koʻz oʻngingizda sizlarni halok qiluvchi yashin urgan edi.

Ey bani Isroil avlodlari, Biz sizdan ahdu paymoningizni olgan va ustingizda Tur tog‘ini muallaq koʻtarib turib: “Keltirgan Tavrot kitobimizni amal qilgan holda qattiq ushlanglar va undagi bor hukmlarni yodingizda tutinglar, shoyad, shunda Allohdan qoʻrqsangizlar”, – deganimizni eslanglar.

Ey bani Isroil avlodlari, Biz sizdan ahdu paymoningizni olgan va ustingizda Tur tog‘ini muallaq koʻtarib turib: “Keltirgan Tavrot kitobimizni amal qilgan holda qattiq ushlanglar va undagi bor hukmlarni yodingizda tutinglar, shoyad, shunda Allohdan qoʻrqsangizlar”, – deganimizni eslanglar.

Muso oʻz qavmiga qarata: “Alloh sizlarga bir sigirni soʻyishni amr qilmoqda”, – deganini eslanglar. Shunda Muso payg‘ambarning qavmi: “Nima, bizni mazax qilyapsanmi?!” – degandilar. Muso esa ularga javoban: “Johil kimsalardan boʻlib qolishimdan Allohdan panoh soʻrayman”, – deb aytgan edi.

Yahudiylar: “Bizlarga doʻzax azobi sanoqli kunlardagina tegadi”, – deydilar. Ey Muhammad, ularga: “Nima, siz Alloh tarafidan bu haqda qandaydir ahd-paymon olganmisiz?!” – deb ayting. Zero, Alloh ahdiga sira xilof qilmaydi. Yoki sizlar Alloh shaʼniga oʻzingiz bilmaydigan narsalarni gapiryapsizlarmi?!

Bir paytlar bani Isroil avlodlaridan, “Allohdan oʻzgaga ibodat qilmaysiz, ota-onaga, qavm-qarindoshga, yetim-yesirlarga va miskinlarga yaxshilik qilasizlar hamda odamlarga muloyim boʻlib, chiroyli gaplar aytasizlar, namozni toʻliq ado etasizlar, zakot berasizlar”, – deb ahd olgan edik. Siz bu ahdlashuvdan keyin yuz oʻgirib ketdingiz, faqat sizdan ozgina qismingiz ahdiga vafo qildi. Sizlar haligacha haqiqatdan yuz oʻgiruvchi kimsalarsiz.

Shu bilan birga, bani Isroil avlodlaridan, “Nohaq qoningizni toʻkmaysiz, bir-biringizni yurtlaringizdan quvib chiqarmaysiz”, – deb ahdu paymoningizni olganimizni yodga olinglar. Keyin esa oʻzingiz bu ahdga guvohlik berib, unga iqror boʻlgan edingiz.

Haqiqatan, Muso sizlarga ochiq oydin dalil va oyatlar bilan kelgan edi. Ammo sizlar shundan keyin ham nafsingizga zulm qiluvchi boʻlib, Muso Tur tog‘iga ketgandan keyin buzoq haykalini oʻzingizga iloh qilib oldingizlar.

Ey bani Isroil avlodlari, Biz sizdan oʻsha payt ahdingizni olgach, ustingizda Tur tog‘ini muallaq koʻtarib turib: “Biz keltirgan Tavrotni mahkam ushlanglar va quloq tutinglar”, – deganimizda, ular: “Eshitdik va isyon qildik”, – deganlarini eslanglar. Ularning inkorlari sababli koʻngillariga oltin buzoqqa sig‘inish havasi singdirildi. Ey Muhammad, ularga: “Agar siz shunday iymonli boʻlsangiz, unda iymoningiz sizlarni naqadar yomon narsalarga buyuradi?” – deb ayting.

Ey bani Isroil avlodlari, Biz sizdan oʻsha payt ahdingizni olgach, ustingizda Tur tog‘ini muallaq koʻtarib turib: “Biz keltirgan Tavrotni mahkam ushlanglar va quloq tutinglar”, – deganimizda, ular: “Eshitdik va isyon qildik”, – deganlarini eslanglar. Ularning inkorlari sababli koʻngillariga oltin buzoqqa sig‘inish havasi singdirildi. Ey Muhammad, ularga: “Agar siz shunday iymonli boʻlsangiz, unda iymoningiz sizlarni naqadar yomon narsalarga buyuradi?” – deb ayting.

Yahudiylar va nasroniylar: “Allohning oʻg‘li bor”, – dedilar. Subhanalloh, Alloh bunday sifatdan pokdir. Aksincha, koʻklardagi va Yer yuzidagi hamma narsa Uning mulkidir. Barcha maxluqotlar Unga qullik qilib, boʻyin eguvchidir.

Eslang, Allohning uyi – Kaʼbani odamlar uchun ziyoratgoh va omonlik makoni qilib, Ibrohimning turgan joyidan namozgoh qilib oling, dedik. Ibrohim va Ismoilga: “Mening uyimni tavof qiluvchilar, eʼtikofda boʻlib ibodat qiluvchilar, ruku va sajda qiluvchilar uchun pokiza tutinglar”, – deb amr qildik.

Odamlar orasida shunday kimsalar ham borki, ular Allohdan boshqalarni Unga teng qilib, xuddi Allohni sevgandek u soxta maʼbudalarni sevadilar. Iymon keltirgan kimsalarning Allohga boʻlgan haqiqiy muhabbatlari esa ularnikidan koʻra kuchliroqdir. Oʻz nafsiga zulm qilgan kimsalar azobga duchor boʻladigan qiyomat kunida barcha kuch-qudrat Allohga xosligini va Allohning azobi haqiqatan, shiddatli ekanini bilsalar edi?!

Agar unga buzg‘unchilikdan voz kechib, “Allohdan qoʻrqqin”, –deyilsa, g‘ururi yoʻl qoʻymay, yana gunoh tomonga boshlaydi. Unga jahannam bas, keladir. U naqadar dahshatli joy.

Alloh sizlarni til uchida aytgan behuda qasamlaringiz uchun javobgar tutmaydi. Lekin sizlarni qalbdan bilib turib va xohlab qilgan qasamlaringiz tufayli javobgar qiladi. Alloh gunohlarni kechiruvchi – G‘ofur va bandalariga marhamatli boʻlgan – Halim Zotdir.

Alloh sizlarni til uchida aytgan behuda qasamlaringiz uchun javobgar tutmaydi. Lekin sizlarni qalbdan bilib turib va xohlab qilgan qasamlaringiz tufayli javobgar qiladi. Alloh gunohlarni kechiruvchi – G‘ofur va bandalariga marhamatli boʻlgan – Halim Zotdir.

Erning afsus qilib qayta nikohiga olish imkonini beradigan taloq ikki martadir. Bundan keyin endi uni taloq qilmasdan yaxshilik bilan ushlab qolish yoki uchinchi marta taloq qilsa ham, chiroyli bir usulda qoʻyib yuborish kerak boʻladi. Ularga bergan mahringizdan biror narsani olib qolish sizlarga halol boʻlmaydi. Lekin er va xotin ikkovi ham oila davom etgan taqdirda Allohning belgilagan hududlarini oʻrniga qoʻyolmaslikdan qoʻrqsalar, hamda xotin eri bilan yashab ketishiga koʻzi yetmay, eridan taloq qilishni soʻrasa va bu taloq uchun maʼlum miqdorda evaz toʻlashini aytsa, er ham bu taklifni qabul qilsa, ularga gunoh boʻlmaydi. Bular Allohning belgilab qoʻygan sharʼiy hududlaridir, bas, ularni poymol qilmanglar. Kim Allohning belgilab qoʻygan sharʼiy hududlarini bosib oʻtsa, ana oʻshalar Zolim kimsalardir.