Аяты масдар-узак ر أ ي (перевод)

221

أَوَلَمْ يَرَ الْإِنْسَانُ أَنَّا خَلَقْنَاهُ مِنْ نُطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌ مُبِينٌ

Biz uni bir tomchi nutfadan yaratganimizni, inson bilmaydimi?! Endi, esa u birdan, ochiq-oydin xusumatchi boʻlib turibdi!

222

وَإِذَا رَأَوْا آيَةً يَسْتَسْخِرُونَ

Sizning haq payg‘ambar ekanligingizga dalolat qiladigan biror belgi koʻrsalar, iymon keltirish oʻrniga yanada qattiqroq masxara qiladilar.

223

فَاطَّلَعَ فَرَآهُ فِي سَوَاءِ الْجَحِيمِ

Keyin oʻzi qarab uni doʻzaxning oʻrtasida koʻradi.

224

فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَىٰ فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانْظُرْ مَاذَا تَرَىٰ ۚ قَالَ يَا أَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ ۖ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ

Bas, qachonki u bola otasi bilan birga yuradigan boʻlgach, Ibrohim unga: “Ey oʻg‘ilcham, men koʻpincha tushimda seni qurbon qilish uchun soʻyayotganimni koʻrmoqdaman. Oʻylab qarab koʻr, nima deysan?” – degan edi. Oʻg‘li Ismoil: “Ey otajon, senga tushingda Alloh tomonidan nima buyurilgan boʻlsa, oʻsha narsani qilgin. Inshaalloh, meni sabr qiluvchilardan topasan”.

225

فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَىٰ فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانْظُرْ مَاذَا تَرَىٰ ۚ قَالَ يَا أَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ ۖ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ

Bas, qachonki u bola otasi bilan birga yuradigan boʻlgach, Ibrohim unga: “Ey oʻg‘ilcham, men koʻpincha tushimda seni qurbon qilish uchun soʻyayotganimni koʻrmoqdaman. Oʻylab qarab koʻr, nima deysan?” – degan edi. Oʻg‘li Ismoil: “Ey otajon, senga tushingda Alloh tomonidan nima buyurilgan boʻlsa, oʻsha narsani qilgin. Inshaalloh, meni sabr qiluvchilardan topasan”.

226

قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيَا ۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ

Darhaqiqat, sen tushni tasdiqlading. Albatta, Biz yaxshi ish qiluvchilarni mana shunday mukofotlaymiz.

227

وَقَالُوا مَا لَنَا لَا نَرَىٰ رِجَالًا كُنَّا نَعُدُّهُمْ مِنَ الْأَشْرَارِ

Jahannamdagilar bir-birlariga: “Nega bizlar dunyoda yomonlardan deb hisoblab yurgan moʻmin kishilarni doʻzaxda koʻrmayapmiz?!” – deydilar.

228

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَسَلَكَهُ يَنَابِيعَ فِي الْأَرْضِ ثُمَّ يُخْرِجُ بِهِ زَرْعًا مُخْتَلِفًا أَلْوَانُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَجْعَلُهُ حُطَامًا ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَذِكْرَىٰ لِأُولِي الْأَلْبَابِ

Alloh osmondan suv yog‘dirib, uni yerda chashmalar qilib oqizib qoʻyganini koʻrmadingizmi? Soʻngra u suvning vositasida turli ekinlarni chiqaradi, vaqti kelib keyin u quriydi, soʻng siz uni sarg‘aygan holda koʻrasiz. Alloh soʻngra uni quruq choʻpga aylantiradi. Albatta, bunda aql egalari uchun ibratli eslatma bordir.

229

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَسَلَكَهُ يَنَابِيعَ فِي الْأَرْضِ ثُمَّ يُخْرِجُ بِهِ زَرْعًا مُخْتَلِفًا أَلْوَانُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَجْعَلُهُ حُطَامًا ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَذِكْرَىٰ لِأُولِي الْأَلْبَابِ

Alloh osmondan suv yog‘dirib, uni yerda chashmalar qilib oqizib qoʻyganini koʻrmadingizmi? Soʻngra u suvning vositasida turli ekinlarni chiqaradi, vaqti kelib keyin u quriydi, soʻng siz uni sarg‘aygan holda koʻrasiz. Alloh soʻngra uni quruq choʻpga aylantiradi. Albatta, bunda aql egalari uchun ibratli eslatma bordir.

230

وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ ۚ قُلْ أَفَرَأَيْتُمْ مَا تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ أَرَادَنِيَ اللَّهُ بِضُرٍّ هَلْ هُنَّ كَاشِفَاتُ ضُرِّهِ أَوْ أَرَادَنِي بِرَحْمَةٍ هَلْ هُنَّ مُمْسِكَاتُ رَحْمَتِهِ ۚ قُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ ۖ عَلَيْهِ يَتَوَكَّلُ الْمُتَوَكِّلُونَ

Qasam boʻlsinki, agar siz ulardan: “Osmonlar va Yerni kim yaratgan”, – deb soʻrasangiz, ular, albatta: “Alloh”, – deydilar. Ularga: “Qani, xabar beringlar-chi, agar Alloh menga biror ziyon yetkazishni istasa, sizlar Allohdan oʻzga iltijo qilayotgan butlaringiz Uning ziyonini arita oluvchimilar? Yoki Alloh menga biror marhamat qilishni iroda qilsa, oʻsha butlar Uning marhamatini ushlab qoluvchimilar?!” – deb ayting. Ey Rasulim, ularga: “Menga Allohning Oʻzi yetarlidir. Tavakkul qiluvchilar faqat Unga suyanadilar”, – deng.

231

أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَى الْعَذَابَ لَوْ أَنَّ لِي كَرَّةً فَأَكُونَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ

Yoxud azobni koʻrgan chog‘ida: “Koshki, menga yana bir marta dunyoga qaytishning imkoni boʻlsa-yu, men ham chiroyli amal qiluvchilardan boʻlsam”, – deb aytmasligi uchun Islomga ergashinglar!

232

وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ ۚ أَلَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًى لِلْمُتَكَبِّرِينَ

Qiyomat kunida Allohga nisbatan yolg‘on soʻzlagan kimsalarni yuzlari qoraygan holda koʻrasiz. Takabburlarning joyi jahannamda emasmi?!

233

وَتَرَى الْمَلَائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ ۖ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَقِيلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

Ey Muhammad, siz u kunda farishtalar Arsh atrofini oʻrab olgan hollarida, Robbilariga hamd bilan tasbeh aytayotganlarini koʻrasiz. Barchalarining oralarida haq bilan hukm qilindi va: “Olamlarning Robbi – Allohga hamdlar boʻlsin!” – deyildi.

234

هُوَ الَّذِي يُرِيكُمْ آيَاتِهِ وَيُنَزِّلُ لَكُمْ مِنَ السَّمَاءِ رِزْقًا ۚ وَمَا يَتَذَكَّرُ إِلَّا مَنْ يُنِيبُ

U sizlarga Oʻzining borligi va birligiga dalolat qiluvchi alomatlarini koʻrsatadi va sizlarga osmondan rizq yog‘diradi. Lekin bu alomatlardan faqat Allohga koʻp tavba qiladigan kishilargina eslatma oladi.

235

يَا قَوْمِ لَكُمُ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ظَاهِرِينَ فِي الْأَرْضِ فَمَنْ يَنْصُرُنَا مِنْ بَأْسِ اللَّهِ إِنْ جَاءَنَا ۚ قَالَ فِرْعَوْنُ مَا أُرِيكُمْ إِلَّا مَا أَرَىٰ وَمَا أَهْدِيكُمْ إِلَّا سَبِيلَ الرَّشَادِ

Ey qavmim, bugungi kunda hukmronlik sizniki, Yer yuzida yuzaga chiqib turibsizlar. Agar bizlarga Allohning azobi kelsa, kim bizga yordam beradi?! Firʼavn unga: “Men sizlarga oʻzim oʻylayotgan narsadan boshqani koʻrsatmayman va sizlarni, faqat toʻg‘ri yoʻlga boshlayman”, – dedi.

236

يَا قَوْمِ لَكُمُ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ظَاهِرِينَ فِي الْأَرْضِ فَمَنْ يَنْصُرُنَا مِنْ بَأْسِ اللَّهِ إِنْ جَاءَنَا ۚ قَالَ فِرْعَوْنُ مَا أُرِيكُمْ إِلَّا مَا أَرَىٰ وَمَا أَهْدِيكُمْ إِلَّا سَبِيلَ الرَّشَادِ

Ey qavmim, bugungi kunda hukmronlik sizniki, Yer yuzida yuzaga chiqib turibsizlar. Agar bizlarga Allohning azobi kelsa, kim bizga yordam beradi?! Firʼavn unga: “Men sizlarga oʻzim oʻylayotgan narsadan boshqani koʻrsatmayman va sizlarni, faqat toʻg‘ri yoʻlga boshlayman”, – dedi.

237

أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ أَنَّىٰ يُصْرَفُونَ

Allohning oyatlari haqida tortishadigan kimsalarni koʻrmadingizmi? Ular qayoqqa burilib ketmoqdalar?!

238

فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ ۚ فَإِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِي نَعِدُهُمْ أَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِلَيْنَا يُرْجَعُونَ

Bas, ey Muhammad, ularning ozorlariga sabr qiling. Albatta, Allohning vaʼdasi haqdir. Bas, agar sizga oʻsha kofirlarga vaʼda qilayotgan azobdan baʼzilarini koʻrsatsak ham yoki sizni azob tushishidan oldinroq vafot ettirsak ham, bas, faqat Oʻzimizga qaytariladilar.

239

وَيُرِيكُمْ آيَاتِهِ فَأَيَّ آيَاتِ اللَّهِ تُنْكِرُونَ

Alloh sizlarga Oʻz oyatlarini koʻrsatadi. Bas, sizlar Allohning qaysi oyatlarini inkor qilasizlar?!

240

فَلَمَّا رَأَوْا بَأْسَنَا قَالُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَكَفَرْنَا بِمَا كُنَّا بِهِ مُشْرِكِينَ

Bas, qachonki, azobimizni koʻrganlarida: “Yolg‘iz Allohga iymon keltirdik va oldin Allohga sherik qilib olgan butlarimizni endi, inkor qildik”, – dedilar.

АЯТЫ МАСДАР-УЗАК