Аяты масдар-узак إِلَّا (перевод)

121

وَمَا مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَلَا طَائِرٍ يَطِيرُ بِجَنَاحَيْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثَالُكُمْ ۚ مَا فَرَّطْنَا فِي الْكِتَابِ مِنْ شَيْءٍ ۚ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ

Yer yuzida sudralib yuruvchi hayvonlar va samoda ikki qanoti bilan uchayotgan qushlar ham xuddi sizlar kabi bir guruh maxluqdirlar. Biz Lavh ul-Mahfuzdagi kitobda hamma narsani benuqson qilib yozib qoʻydik. Oxirida esa barchalari Robbilari huzurida toʻplanadilar.

122

قُلْ أَرَأَيْتَكُمْ إِنْ أَتَاكُمْ عَذَابُ اللَّهِ بَغْتَةً أَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ إِلَّا الْقَوْمُ الظَّالِمُونَ

Ey Rasulim, yana ularga: “Qani, menga xabar beringlar-chi, Allohning azobi birdan yoki ochiqchasiga kelib qolsa, zolim qavmlardan boshqasi halok qilinarmidi?!” – deb ayting.

123

وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ ۖ فَمَنْ آمَنَ وَأَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Biz payg‘ambarlarni faqat jannat bilan xushxabar beruvchi va doʻzaxdan ogohlantiruvchi qilib yuboramiz. Agarda kim iymon keltirib, oʻzini oʻnglasa oxirat kunida ularga hech qanday xavfu xatar yoʻq va ular g‘am-tashvish ham chekmaydilar.

124

قُلْ لَا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي خَزَائِنُ اللَّهِ وَلَا أَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَا أَقُولُ لَكُمْ إِنِّي مَلَكٌ ۖ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰ إِلَيَّ ۚ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمَىٰ وَالْبَصِيرُ ۚ أَفَلَا تَتَفَكَّرُونَ

Ey Muhammad, ularga: “Sizlarga menda Allohning xazinalari bor, demayman, g‘aybni ham bilmayman, “men farishtaman”, ham demayman, men faqat oʻzimga vahiy qilinganga ergashaman”, – deb ayting. Yana ularga: “Koʻradigan odam bilan koʻrmaydigan teng boʻladimi? Tafakkur qilmaysizlarmi axir?!” – deng.

125

قُلْ إِنِّي عَلَىٰ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَكَذَّبْتُمْ بِهِ ۚ مَا عِنْدِي مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ ۚ إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ ۖ يَقُصُّ الْحَقَّ ۖ وَهُوَ خَيْرُ الْفَاصِلِينَ

Ey Rasulim, ularga qarata: “Men, albatta, Robbimdan kelgan aniq hujjatga egadirman. Sizlar esa uni yolg‘onga chiqardingiz. Sizlar tez boʻlishni xohlayotgan azobning hukmi menda emas. Hukm faqat Alloh uchun xosdir. U faqat haqiqatni bayon qilib beradi. U haq va botil orasini eng yaxshi ayiruvchidir.

126

وَعِنْدَهُ مَفَاتِحُ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهَا إِلَّا هُوَ ۚ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ ۚ وَمَا تَسْقُطُ مِنْ وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍ فِي ظُلُمَاتِ الْأَرْضِ وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ إِلَّا فِي كِتَابٍ مُبِينٍ

G‘aybning kalitlari Uning huzuridadir. Undan boshqasi ularni bilmaydi. U Zot quruqlik va dengizdagi barcha narsalarni biladi. Biror bir barg uzilib tushsa ham, uni biladi. Hatto Yer qaʼridagi qorong‘iliklarda bir urug‘ ham, xoʻlu quruq – barcha mavjudotlar ham aniq kitob boʻlgan Lavh ul-Mahfuzda yozib qoʻyilgandir.

127

128

129

وَحَاجَّهُ قَوْمُهُ ۚ قَالَ أَتُحَاجُّونِّي فِي اللَّهِ وَقَدْ هَدَانِ ۚ وَلَا أَخَافُ مَا تُشْرِكُونَ بِهِ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبِّي شَيْئًا ۗ وَسِعَ رَبِّي كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا ۗ أَفَلَا تَتَذَكَّرُونَ

Qavmi u bilan bahslashganda Ibrohim ularga qarata: “Men bilan Alloh haqida tortishasizlarmi? Shubhasiz, U meni toʻg‘ri yoʻlga boshlagandir. Men sizlar Allohga shirk keltirayotgan narsalaringizdan qoʻrqmayman. Faqat Robbim biror narsani qilishni xohlasa, u boʻladi. Robbimning ilmi barcha narsani qamrab olgan. Eslab ibrat olsangizlar, boʻlmaydimi?” – dedi.

130

أُولَٰئِكَ الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ ۖ فَبِهُدَاهُمُ اقْتَدِهْ ۗ قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا ۖ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرَىٰ لِلْعَالَمِينَ

Ana u payg‘ambarlarning barchalari Alloh hidoyatga boshlagan zotlardir, siz ham ularning yoʻllariga ergashing. Ey Muhammad, ularga: “Men sizlardan bu daʼvatim uchun biron bir haq talab qilmayman. Bu Qurʼon butun olamlar uchun faqat bir eslatmadir xolos”, – deb ayting.

131

ذَٰلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ ۖ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ فَاعْبُدُوهُ ۚ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ

Mana shu Robbingiz boʻlgan Allohdir. Undan oʻzga hech qanday iloh yoʻqdir. U barcha narsaning yaratuvchisidir, demak, faqat Unga ibodat qilinglar. U har narsaning ustida vakildir.

132

اتَّبِعْ مَا أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ ۖ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ وَأَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ

Ey Muhammad, Robbingizdan sizga vahiy qilingan oyatlarga ergashing. Undan oʻzga hech qanday iloh yoʻqdir. Mushriklardan esa yuz oʻgiring.

133

وَلَوْ أَنَّنَا نَزَّلْنَا إِلَيْهِمُ الْمَلَائِكَةَ وَكَلَّمَهُمُ الْمَوْتَىٰ وَحَشَرْنَا عَلَيْهِمْ كُلَّ شَيْءٍ قُبُلًا مَا كَانُوا لِيُؤْمِنُوا إِلَّا أَنْ يَشَاءَ اللَّهُ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ يَجْهَلُونَ

Bordi-yu Biz ularga osmondan farishtalarni tushirsak ham, oʻliklar tirilib kelib ularga gapirsalar ham va barcha narsani guvohlik uchun jamlab koʻz oʻnglarida qoʻysak ham, Alloh xohlamasa, iymon keltirmagan boʻlar edilar. Lekin ularning aksariyati johillik qilmoqdalar.

134

وَإِنْ تُطِعْ أَكْثَرَ مَنْ فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ ۚ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ

Ey Rasulim, Yer yuzidagi koʻp johil kimsalar soʻziga itoat qiladigan boʻlsangiz, ular sizni Allohning yoʻlidan uradilar. Ular faqat gumonlarga ergashadilar va faqat aldoqchilik qiladilar.

135

136

وَمَا لَكُمْ أَلَّا تَأْكُلُوا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَقَدْ فَصَّلَ لَكُمْ مَا حَرَّمَ عَلَيْكُمْ إِلَّا مَا اضْطُرِرْتُمْ إِلَيْهِ ۗ وَإِنَّ كَثِيرًا لَيُضِلُّونَ بِأَهْوَائِهِمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ ۗ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُعْتَدِينَ

Sizlarga nima boʻldiki, uning ustida Allohning ismi zikr qilingan narsalardan yemaysizlar?! Vaholanki, U sizlarga majbur boʻlganingizdan tashqari barcha harom qilgan narsalarni batafsil bayon qilib bergan edi. Albatta, koʻpchilik maʼlumotga ega boʻlmay turib, havoyi nafslari bilan odamlarni adashtiradilar. Shubhasiz, Robbingiz haddidan oshganlarni juda yaxshi biluvchi Zotdir.

137

وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَا فِي كُلِّ قَرْيَةٍ أَكَابِرَ مُجْرِمِيهَا لِيَمْكُرُوا فِيهَا ۖ وَمَا يَمْكُرُونَ إِلَّا بِأَنْفُسِهِمْ وَمَا يَشْعُرُونَ

Shuningdek, har bir shahar va qishloqlarda u yerda nayrang qilishlari uchun eʼtibori katta odamlarni jinoyatchilar qilib qoʻydik. Ular oʻzlari sezmagan hollarida faqat oʻzlariga nayrang qilmoqdalar.

138

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيعًا يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ قَدِ اسْتَكْثَرْتُمْ مِنَ الْإِنْسِ ۖ وَقَالَ أَوْلِيَاؤُهُمْ مِنَ الْإِنْسِ رَبَّنَا اسْتَمْتَعَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ وَبَلَغْنَا أَجَلَنَا الَّذِي أَجَّلْتَ لَنَا ۚ قَالَ النَّارُ مَثْوَاكُمْ خَالِدِينَ فِيهَا إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ ۗ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌ

Alloh qiyomat kunida ularning barchasini toʻplab: “Ey jinlar jamoasi, insonlardan oʻzingizga og‘ganini koʻpaytirdingiz”, – deydi. Shunda ularning insonlardan boʻlgan doʻstlari: “Ey Robbimiz, bizlar oʻtkinchi dunyoda birimiz birimizdan foydalangan edi. Endi esa Oʻzing bizlarga tayin qilgan ajalimizga yetib keldik”, – deydi. Alloh ularga: “Sizlarning joyingiz doʻzax, endi u yerda qolasizlar. Faqat Alloh xohlagani bundan mustasnodir”, – deydi. Albatta, Alloh hikmat egasi – Hakim va hamma narsani bilib turuvchi – Aʼlim Zotdir.

139

وَقَالُوا هَٰذِهِ أَنْعَامٌ وَحَرْثٌ حِجْرٌ لَا يَطْعَمُهَا إِلَّا مَنْ نَشَاءُ بِزَعْمِهِمْ وَأَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُورُهَا وَأَنْعَامٌ لَا يَذْكُرُونَ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا افْتِرَاءً عَلَيْهِ ۚ سَيَجْزِيهِمْ بِمَا كَانُوا يَفْتَرُونَ

Ular yana oʻzlaricha: “Bu hayvonlar va ekinlarning isteʼmoli man qilingandir. Uni faqat biz istaganlar yeyishi mumkin. Hamda hayvonlarning ustiga minish harom qilingandir. Baʼzi hayvonlar soʻyilayotganda ularga Allohning nomi aytilmaydi”, – deb, U Zotning shaʼniga boʻhton toʻqiydilar. Alloh qilayotgan tuhmatlari uchun yaqinda ularni jazolaydi.

140

قُلْ لَا أَجِدُ فِي مَا أُوحِيَ إِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلَىٰ طَاعِمٍ يَطْعَمُهُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَمًا مَسْفُوحًا أَوْ لَحْمَ خِنْزِيرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ أَوْ فِسْقًا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَإِنَّ رَبَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Ey Muhammad, ularga: “Menga vahiy qilingan Qurʼonda sizlar aytgan narsalarni tanovul qiluvchiga harom qilingan deb topmayapman. Faqatgina unda oʻlimtik, toʻkilgan qon, choʻchqa goʻshti, chunki u iflosdir yoki fosiqlik bilan Allohdan boshqasiga atab soʻyilganlar bor”, – deb ayting. Bordi-yu kimda-kim nochor holda ulardan yeyishga majbur qolsa, haddan va meʼyordan oshmay ozgina yesa, gunoh boʻlmaydi. Chunki Robbingiz, albatta, gunohlarni kechiruvchi – G‘ofur va marhamati keng boʻlgan – Rahim Zotdir.

АЯТЫ МАСДАР-УЗАК