Аяты масдар-узак إِنَّ (перевод)

401

قَالُوا يَا مُوسَىٰ إِنَّ فِيهَا قَوْمًا جَبَّارِينَ وَإِنَّا لَنْ نَدْخُلَهَا حَتَّىٰ يَخْرُجُوا مِنْهَا فَإِنْ يَخْرُجُوا مِنْهَا فَإِنَّا دَاخِلُونَ

Qavmi unga: “Ey Muso, u yerda juda bahaybat odamlar bor. Ular u yerdan chiqib ketmagunlaricha biz u yerga aslo kirib bormaymiz. Agar u yerdan chiqsalar shunda biz, albatta, unga kirib boruvchimiz”, – dedilar.

402

قَالُوا يَا مُوسَىٰ إِنَّ فِيهَا قَوْمًا جَبَّارِينَ وَإِنَّا لَنْ نَدْخُلَهَا حَتَّىٰ يَخْرُجُوا مِنْهَا فَإِنْ يَخْرُجُوا مِنْهَا فَإِنَّا دَاخِلُونَ

Qavmi unga: “Ey Muso, u yerda juda bahaybat odamlar bor. Ular u yerdan chiqib ketmagunlaricha biz u yerga aslo kirib bormaymiz. Agar u yerdan chiqsalar shunda biz, albatta, unga kirib boruvchimiz”, – dedilar.

403

قَالُوا يَا مُوسَىٰ إِنَّ فِيهَا قَوْمًا جَبَّارِينَ وَإِنَّا لَنْ نَدْخُلَهَا حَتَّىٰ يَخْرُجُوا مِنْهَا فَإِنْ يَخْرُجُوا مِنْهَا فَإِنَّا دَاخِلُونَ

Qavmi unga: “Ey Muso, u yerda juda bahaybat odamlar bor. Ular u yerdan chiqib ketmagunlaricha biz u yerga aslo kirib bormaymiz. Agar u yerdan chiqsalar shunda biz, albatta, unga kirib boruvchimiz”, – dedilar.

404

قَالَ رَجُلَانِ مِنَ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُوا عَلَيْهِمُ الْبَابَ فَإِذَا دَخَلْتُمُوهُ فَإِنَّكُمْ غَالِبُونَ ۚ وَعَلَى اللَّهِ فَتَوَكَّلُوا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ

Shunda itoatsizlikdan qoʻrqadigan hamda Alloh ularga inʼom qilgan ikki kishi: “Ularning ustiga shahar darvozasidan toʻg‘ri bostirib kiringlar. Unga kirib olgach, albatta, g‘olib keluvchi boʻlasizlar. Agarda chin moʻmin boʻlsangiz, u holda yolg‘iz Allohga suyaninglar”, – deb aytdi.

405

قَالَ رَجُلَانِ مِنَ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُوا عَلَيْهِمُ الْبَابَ فَإِذَا دَخَلْتُمُوهُ فَإِنَّكُمْ غَالِبُونَ ۚ وَعَلَى اللَّهِ فَتَوَكَّلُوا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ

Shunda itoatsizlikdan qoʻrqadigan hamda Alloh ularga inʼom qilgan ikki kishi: “Ularning ustiga shahar darvozasidan toʻg‘ri bostirib kiringlar. Unga kirib olgach, albatta, g‘olib keluvchi boʻlasizlar. Agarda chin moʻmin boʻlsangiz, u holda yolg‘iz Allohga suyaninglar”, – deb aytdi.

406

قَالُوا يَا مُوسَىٰ إِنَّا لَنْ نَدْخُلَهَا أَبَدًا مَا دَامُوا فِيهَا ۖ فَاذْهَبْ أَنْتَ وَرَبُّكَ فَقَاتِلَا إِنَّا هَاهُنَا قَاعِدُونَ

Yana ular: “Ey Muso, modomiki ular u yerda bor ekan, biz hech qachon aslo u yerga kirmaymiz. Sen va Robbing borib, ular bilan jang qilaveringlar. Biz esa mana bu yerda kutib oʻtiruvchilarmiz”, – dedilar.

407

قَالُوا يَا مُوسَىٰ إِنَّا لَنْ نَدْخُلَهَا أَبَدًا مَا دَامُوا فِيهَا ۖ فَاذْهَبْ أَنْتَ وَرَبُّكَ فَقَاتِلَا إِنَّا هَاهُنَا قَاعِدُونَ

Yana ular: “Ey Muso, modomiki ular u yerda bor ekan, biz hech qachon aslo u yerga kirmaymiz. Sen va Robbing borib, ular bilan jang qilaveringlar. Biz esa mana bu yerda kutib oʻtiruvchilarmiz”, – dedilar.

408

قَالَ رَبِّ إِنِّي لَا أَمْلِكُ إِلَّا نَفْسِي وَأَخِي ۖ فَافْرُقْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْقَوْمِ الْفَاسِقِينَ

Shunda Muso: “Ey Robbim, men faqat oʻzim va birodarim Horundan boshqaga soʻz uqtirishga qodir emasman. Oʻzing biz bilan bu fosiq qavmlarning orasini ayirgin”, – dedi.

409

قَالَ فَإِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ ۛ أَرْبَعِينَ سَنَةً ۛ يَتِيهُونَ فِي الْأَرْضِ ۚ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْفَاسِقِينَ

Alloh ularga: “Shubhasiz, endi ular muqaddas zaminga kirishdan qirq yilga mahrum boʻldilar. Shuningdek, ular u yerdagi choʻllarda sarsonu sargardon boʻlib adashib yuradilar. Sen bu fosiq qavmlarning holi uchun g‘am yemagin”, – dedi.

410

وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ ابْنَيْ آدَمَ بِالْحَقِّ إِذْ قَرَّبَا قُرْبَانًا فَتُقُبِّلَ مِنْ أَحَدِهِمَا وَلَمْ يُتَقَبَّلْ مِنَ الْآخَرِ قَالَ لَأَقْتُلَنَّكَ ۖ قَالَ إِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ

Ey Muhammad, Ularga Odamning ikki oʻg‘li boʻlgan Qobil va Hobil toʻg‘risidagi xabarni haqiqati bilan tilovat qilib bering. Oʻshanda ikkalasi Alloh uchun qurbonlik qildilar. Ulardan birining qurbonligi qabul qilindi, boshqasiniki esa qabul qilinmadi. Qurbonligi qabul qilinmagani hasad qilib: “Seni, albatta, oʻldiraman”, – dedi. Qurbonligi qabul qilingani esa: “Shubhasiz, Alloh taqvodor kimsalardan qurbonlikni qabul qiladi”, – deb aytdi.

411

لَئِنْ بَسَطْتَ إِلَيَّ يَدَكَ لِتَقْتُلَنِي مَا أَنَا بِبَاسِطٍ يَدِيَ إِلَيْكَ لِأَقْتُلَكَ ۖ إِنِّي أَخَافُ اللَّهَ رَبَّ الْعَالَمِينَ

Agar meni oʻldirish uchun qoʻlingni menga uzatsang ham, men seni oʻldirish uchun senga qoʻl uzatuvchi emasman. Men gunoh qilishga olamlar Robbisidan qoʻrqaman.

412

لَئِنْ بَسَطْتَ إِلَيَّ يَدَكَ لِتَقْتُلَنِي مَا أَنَا بِبَاسِطٍ يَدِيَ إِلَيْكَ لِأَقْتُلَكَ ۖ إِنِّي أَخَافُ اللَّهَ رَبَّ الْعَالَمِينَ

Agar meni oʻldirish uchun qoʻlingni menga uzatsang ham, men seni oʻldirish uchun senga qoʻl uzatuvchi emasman. Men gunoh qilishga olamlar Robbisidan qoʻrqaman.

413

إِنِّي أُرِيدُ أَنْ تَبُوءَ بِإِثْمِي وَإِثْمِكَ فَتَكُونَ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ ۚ وَذَٰلِكَ جَزَاءُ الظَّالِمِينَ

Albatta, men gunohimni va gunohingni ustingga olib, oqibatda jahannam ahlidan boʻlib ketishingni xohlayman. Ha, zolimlarning jazosi shudir.

414

مِنْ أَجْلِ ذَٰلِكَ كَتَبْنَا عَلَىٰ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا ۚ وَلَقَدْ جَاءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنَاتِ ثُمَّ إِنَّ كَثِيرًا مِنْهُمْ بَعْدَ ذَٰلِكَ فِي الْأَرْضِ لَمُسْرِفُونَ

Mana shu hodisa tufayli bani Isroil avlodlariga shu hukmni yozib qoʻydik. Unga koʻra, agar kimda-kim biror odamni nohaq oʻldirmagan, Yer yuzida buzg‘inchilik qilmagan begunoh kimsani oʻldirsa, goʻyo u hamma insonlarni oʻldirgandek boʻladi. Shuningdek, kimki begunohlarni oʻldirmay hayotini qutqarsa, xuddi u barcha insonlarning hayotini qutqargandek boʻladi. Darhaqiqat, ularga Rasullarimiz ochiq-oydin dalillarni keltirganlar. Soʻngra shundan keyin ham, ulardan aksariyati Yer yuzida haddidan oshib, isrof qiluvchilardir.

415

إِنَّمَا جَزَاءُ الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَسَادًا أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلَافٍ أَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْأَرْضِ ۚ ذَٰلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي الدُّنْيَا ۖ وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Allohga va Uning Rasuliga qarshi urush qiladiganlarning va Yer yuzida buzg‘unchilik qilish harakatida yuradigan kimsalarning jazosi – ularni qatl qilinishlari, dorga osilishlari, qoʻl-oyoqlarining qarama-qarshi tomonga kesilishlari va oʻz yerlaridan surgun qilinishlaridan iboratdir. Mana shu jazolar ularga bu dunyoda sharmandalikdir. Shuningdek, oxiratda esa ularga ulkan azob bordir.

416

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ أَنَّ لَهُمْ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا وَمِثْلَهُ مَعَهُ لِيَفْتَدُوا بِهِ مِنْ عَذَابِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ مَا تُقُبِّلَ مِنْهُمْ ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Darhaqiqat, kufr keltirgan kimsalar bordi-yu Yer yuzidagi barcha narsaga hatto yana shunchasiga ega boʻlib, uni qiyomat kunining azobidan qutulish uchun toʻlab bersalar ham, ulardan qabul qilinmaydi. Ularga oxiratda alamli azob bordir.

417

فَمَنْ تَابَ مِنْ بَعْدِ ظُلْمِهِ وَأَصْلَحَ فَإِنَّ اللَّهَ يَتُوبُ عَلَيْهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Kimki, qilgan bu zulmidan keyin tavba qilsa va oʻzini oʻnglab tuzatib olsa, albatta, Alloh uning tavbasini qabul qiladi. Shubhasiz, Alloh gunohlarni kechiruvchi – G‘ofur va marhamati keng boʻlgan – Rahim Zotdir.

418

فَمَنْ تَابَ مِنْ بَعْدِ ظُلْمِهِ وَأَصْلَحَ فَإِنَّ اللَّهَ يَتُوبُ عَلَيْهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Kimki, qilgan bu zulmidan keyin tavba qilsa va oʻzini oʻnglab tuzatib olsa, albatta, Alloh uning tavbasini qabul qiladi. Shubhasiz, Alloh gunohlarni kechiruvchi – G‘ofur va marhamati keng boʻlgan – Rahim Zotdir.

419

يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ مِنَ الَّذِينَ قَالُوا آمَنَّا بِأَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوبُهُمْ ۛ وَمِنَ الَّذِينَ هَادُوا ۛ سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ سَمَّاعُونَ لِقَوْمٍ آخَرِينَ لَمْ يَأْتُوكَ ۖ يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ مِنْ بَعْدِ مَوَاضِعِهِ ۖ يَقُولُونَ إِنْ أُوتِيتُمْ هَٰذَا فَخُذُوهُ وَإِنْ لَمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوا ۚ وَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ فِتْنَتَهُ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهُ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا ۚ أُولَٰئِكَ الَّذِينَ لَمْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ ۚ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ ۖ وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Ey Rasul, og‘izlarida “Iymon keltirdik”, – deydigan, lekin qalblari iymon keltirmagan munofiqlar va yahudiy boʻlgan kimsalardan kufr sari harakat qilayotganlari sizni xafa qilmasin. Ular doimo yolg‘onga quloq osuvchilardir, sizning oldingizga kelmagan boshqa bir yahudiy qavm nomidan josuslik qilib quloq tutib turuvchidirlar. Ular kalimalarni Alloh tarafidan qoʻyilganidan keyin joylarini oʻzgartiradilar. Yahudiylar: “Agar Muhammad tomonidan sizlarga mana bu oʻzgartirilgan hukm berilsa, uni olinglar. Bordi-yu unday hukm berilmasa, uni tark qilinglar”, – deydilar. Alloh kimni fitnaga mubtalo boʻlishini xohlasa, Allohning irodasiga qarshi siz u uchun hech narsa qilishga qodir emassiz. Alloh ana shunday kimsalarning qalblarini tozalashni istamagan. Ular uchun bu dunyoda sharmisorlik, oxiratda esa alamli azob bordir.

420

يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ مِنَ الَّذِينَ قَالُوا آمَنَّا بِأَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوبُهُمْ ۛ وَمِنَ الَّذِينَ هَادُوا ۛ سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ سَمَّاعُونَ لِقَوْمٍ آخَرِينَ لَمْ يَأْتُوكَ ۖ يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ مِنْ بَعْدِ مَوَاضِعِهِ ۖ يَقُولُونَ إِنْ أُوتِيتُمْ هَٰذَا فَخُذُوهُ وَإِنْ لَمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوا ۚ وَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ فِتْنَتَهُ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهُ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا ۚ أُولَٰئِكَ الَّذِينَ لَمْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ ۚ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ ۖ وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Ey Rasul, og‘izlarida “Iymon keltirdik”, – deydigan, lekin qalblari iymon keltirmagan munofiqlar va yahudiy boʻlgan kimsalardan kufr sari harakat qilayotganlari sizni xafa qilmasin. Ular doimo yolg‘onga quloq osuvchilardir, sizning oldingizga kelmagan boshqa bir yahudiy qavm nomidan josuslik qilib quloq tutib turuvchidirlar. Ular kalimalarni Alloh tarafidan qoʻyilganidan keyin joylarini oʻzgartiradilar. Yahudiylar: “Agar Muhammad tomonidan sizlarga mana bu oʻzgartirilgan hukm berilsa, uni olinglar. Bordi-yu unday hukm berilmasa, uni tark qilinglar”, – deydilar. Alloh kimni fitnaga mubtalo boʻlishini xohlasa, Allohning irodasiga qarshi siz u uchun hech narsa qilishga qodir emassiz. Alloh ana shunday kimsalarning qalblarini tozalashni istamagan. Ular uchun bu dunyoda sharmisorlik, oxiratda esa alamli azob bordir.

АЯТЫ МАСДАР-УЗАК