Verses of the masdar-o'zak ب ي ن (translation)

401Zumar/69

وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّهَا وَوُضِعَ الْكِتَابُ وَجِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَالشُّهَدَاءِ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ

Mahshardagi yer Robbisining nuri bilan yorishadi. Nomai aʼmol kitobi hisob uchun hozirlab qoʻyiladi. Payg‘ambarlar va guvohlar keltiriladi va ularning oʻrtalarida zulm qilinmagan holda haq bilan hukm qilinadi.

402Zumar/75

وَتَرَى الْمَلَائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ ۖ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَقِيلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

Ey Muhammad, siz u kunda farishtalar Arsh atrofini oʻrab olgan hollarida, Robbilariga hamd bilan tasbeh aytayotganlarini koʻrasiz. Barchalarining oralarida haq bilan hukm qilindi va: “Olamlarning Robbi – Allohga hamdlar boʻlsin!” – deyildi.

403

ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ كَانَتْ تَأْتِيهِمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ فَكَفَرُوا فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ ۚ إِنَّهُ قَوِيٌّ شَدِيدُ الْعِقَابِ

Bunga sabab, ularga payg‘ambarlari aniq hujjatlarni keltirganlarida, ular inkor qildilar. Bas, Alloh ularni ushladi va halok qildi. Shubhasiz, U kuchli va azobi qattiqdir.

404

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَىٰ بِآيَاتِنَا وَسُلْطَانٍ مُبِينٍ

Biz Musoni, moʻʼjizalarimiz va ochiq-oydin hujjat bilan yubordik.

405

وَقَالَ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ إِيمَانَهُ أَتَقْتُلُونَ رَجُلًا أَنْ يَقُولَ رَبِّيَ اللَّهُ وَقَدْ جَاءَكُمْ بِالْبَيِّنَاتِ مِنْ رَبِّكُمْ ۖ وَإِنْ يَكُ كَاذِبًا فَعَلَيْهِ كَذِبُهُ ۖ وَإِنْ يَكُ صَادِقًا يُصِبْكُمْ بَعْضُ الَّذِي يَعِدُكُمْ ۖ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ

Shunda firʼavnning xonadonidan boʻlgan va iymonini yashirib yuradigan bir moʻmin kishi: “Bir odamni “Robbim Alloh”, degani uchun oʻldirasizlarmi?! Holbuki, u sizlarga Robbingiz tomonidan aniq hujjatlarni keltirdi. Agar u yolg‘onchi boʻlsa, yolg‘oni oʻz zarariga. Bordi-yu rostgoʻy boʻlsa, u holda sizlarga vaʼda qilayotgan baʼzi azoblar yetib qoladi. Albatta, Alloh haddan oshuvchi va yolg‘onchi kimsalarni toʻg‘ri yoʻlga boshlamaydi”, – dedi.

406

وَلَقَدْ جَاءَكُمْ يُوسُفُ مِنْ قَبْلُ بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا زِلْتُمْ فِي شَكٍّ مِمَّا جَاءَكُمْ بِهِ ۖ حَتَّىٰ إِذَا هَلَكَ قُلْتُمْ لَنْ يَبْعَثَ اللَّهُ مِنْ بَعْدِهِ رَسُولًا ۚ كَذَٰلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ مُرْتَابٌ

Darvoqe, oldin Yusuf sizlarning ajdodlaringizga aniq hujjatlarni keltirganida ham, sizlarga keltirilgan dalillarga shak keltirib, qattiq turib olgan edingiz. Nihoyat, u vafot etgan paytda: “endi, Yusufdan soʻng Alloh aslo payg‘ambar yubormaydi”, – dedingiz. Haddan oshuvchi va shak keltiruvchi kimsalarni Alloh mana shunday yoʻldan ozdirib qoʻyadi.

407

قَالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُلٌّ فِيهَا إِنَّ اللَّهَ قَدْ حَكَمَ بَيْنَ الْعِبَادِ

Takabburlik qilgan kimsalar: “Bizlarning barchamiz, shubhasiz, endi, bu yerdamiz. Alloh bandalari oʻrtasida hukm chiqarib boʻldi”, – deydilar.

408

قَالُوا أَوَلَمْ تَكُ تَأْتِيكُمْ رُسُلُكُمْ بِالْبَيِّنَاتِ ۖ قَالُوا بَلَىٰ ۚ قَالُوا فَادْعُوا ۗ وَمَا دُعَاءُ الْكَافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَالٍ

Jahannam qoʻriqchilari: “Axir, sizlarga payg‘ambarlaringiz hujjatlar bilan kelmagan edimi?!” – deb aytadilar: Ular: “Ha, lekin ularga ishonmagan edik”, – deydilar. Shunda farishtalar ularga: “Unda oʻzingiz duo qilaveringlar. Faqat kofirlarning duolari, zalolatdir”, – deb aytadilar.

409

قُلْ إِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَمَّا جَاءَنِيَ الْبَيِّنَاتُ مِنْ رَبِّي وَأُمِرْتُ أَنْ أُسْلِمَ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ

Ey Muhammad, ularga: “Men oʻzimga Robbim tomonidan hujjatlar kelgan paytda, sizlar Allohdan boshqaga duo qilayotgan narsalaringizga ibodat qilishdan man etilganman va olamlarning Robbisiga taslim boʻlishga amr qilindim”, – deb ayting.

410

فَلَمَّا جَاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ فَرِحُوا بِمَا عِنْدَهُمْ مِنَ الْعِلْمِ وَحَاقَ بِهِمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ

Chunki ularga payg‘ambarlari hujjatlar bilan kelganlarida, oʻzlaridagi manfaatsiz bilim bilan shodlandilar. Nihoyat ularni oʻzlari masxara qilib yurgan azob qurshab oldi.

411

وَقَالُوا قُلُوبُنَا فِي أَكِنَّةٍ مِمَّا تَدْعُونَا إِلَيْهِ وَفِي آذَانِنَا وَقْرٌ وَمِنْ بَيْنِنَا وَبَيْنِكَ حِجَابٌ فَاعْمَلْ إِنَّنَا عَامِلُونَ

Kofirlar: “Qalblarimiz sen bizlarni unga daʼvat qilayotgan narsadan toʻsilgan, quloqlarimizda esa og‘irlik bordir va sen bilan bizlarning oʻrtamizda bir parda bordir. Bas, sen ishingni qilaver, biz ham oʻz ishimizni qiluvchimiz”, – dedilar.

412

413

إِذْ جَاءَتْهُمُ الرُّسُلُ مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ ۖ قَالُوا لَوْ شَاءَ رَبُّنَا لَأَنْزَلَ مَلَائِكَةً فَإِنَّا بِمَا أُرْسِلْتُمْ بِهِ كَافِرُونَ

Oʻshanda payg‘ambarlari ularning oldilaridan ham, orqalaridan ham kelib: “Faqat yagona Allohga ibodat qilinglar”, der edilar. Ular esa: “Agar Robbimiz payg‘ambar yuborishni xohlaganida, albatta, farishtalarni payg‘ambar qilib tushirar edi. Bas, sizlar elchi qilib yuborilgan dinni biz inkor qiluvchilarmiz”, – dedilar.

414

وَقَيَّضْنَا لَهُمْ قُرَنَاءَ فَزَيَّنُوا لَهُمْ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَحَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمْ مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا خَاسِرِينَ

Biz dunyoda ular uchun toʻg‘ri yoʻldan ozdiradigan yaqin doʻstlar biriktirib qoʻydik. Bas, bu doʻstlar ularga oldilaridagi va orqalaridagi gunoh ishlarni chiroyli qilib koʻrsatdilar. Ularga ham, insu jindan iborat oʻzlaridan avvalgi yashab oʻtgan ummatlar qatorida, azob haqidagi soʻz muqarrar boʻldi. Haqiqatan, ular ziyon koʻruvchi boʻldilar.

415

وَلَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ۚ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ

Yaxshilik bilan yomonlik barobar boʻlmaydi. Siz har qanday yomonlikka eng chiroyli muomala bilan javob qaytaring. Shunda birdan siz bilan oʻrtalaringizda adovat boʻlgan kimsa qadrdon doʻstdek boʻlib qoladi.

416

417

لَا يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِ ۖ تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ

Ushbu Qurʼonga oldidan ham, ortidan ham hech qanday botil kelmaydi. Chunki u hikmat egasi boʻlgan – Hakim va maqtovga sazovar – Hamid Zot tomonidan nozil qilingan.

418

وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ فَاخْتُلِفَ فِيهِ ۗ وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ ۚ وَإِنَّهُمْ لَفِي شَكٍّ مِنْهُ مُرِيبٍ

Ey Muhammad, darhaqiqat, Biz Musoga Tavrot kitobini ato qilganimizda, u haqida ham ixtilof qilingan. Agar oldin Robbingiz tomonidan qiyomat xususidagi soʻz oʻtmaganida, ularning oʻrtasida allaqachon hukm chiqarilgan boʻlar edi. Chindan ham, ular bu Qurʼon haqida shak-shubhadalar.

419

سَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِي الْآفَاقِ وَفِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ ۗ أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ

Ularga Qurʼon Alloh tomonidan nozil qilingan haq kitob ekanligi maʼlum boʻlgunicha, Biz ularga atrofda va oʻzlaridagi qudratimizga dalolat qiladigan oyatlarimizni yaqinda koʻrsatamiz. Axir ularga Robbingizning, albatta, U barcha narsaga guvoh ekani kifoya qilmaydimi?!

420

وَمَا تَفَرَّقُوا إِلَّا مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ ۚ وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ إِلَىٰ أَجَلٍ مُسَمًّى لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ ۚ وَإِنَّ الَّذِينَ أُورِثُوا الْكِتَابَ مِنْ بَعْدِهِمْ لَفِي شَكٍّ مِنْهُ مُرِيبٍ

Avvalgi oʻtgan qavmlar oʻzlariga ajralmaslik haqida bilim kelganidan soʻng oʻzaro hasad qilishib, firqalarga boʻlinib ketganlar. Agar Robbingiz tomonidan azoblashni maʼlum muddatgacha kechiktirish haqida soʻz oʻtmaganida, ular orasida albatta hukm chiqarilgan boʻlar edi. Aniqki, ulardan keyin Tavrot va Injil kitoblariga voris qilingan yahudiy va nasroniy kimsalar undan shubhadadirlar.

VERSES OF THE MASDAR-O'ZAK