Verses of the masdar-o'zak ش ي أ (translation)

وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْيَاءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ

Odamlarga narsalarni kamaytirib bermanglar va Yer yuzida yomonlikda haddan oshib, buzg‘unchilardan boʻlmanglar.

322Naml/16

وَوَرِثَ سُلَيْمَانُ دَاوُودَ ۖ وَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ عُلِّمْنَا مَنْطِقَ الطَّيْرِ وَأُوتِينَا مِنْ كُلِّ شَيْءٍ ۖ إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ الْفَضْلُ الْمُبِينُ

Sulaymon payg‘ambarlik va podshohlikda otasi Dovudga voris boʻldi va: “Ey odamlar, bizga qushlarning va boshqa jonzotlarning tili oʻrgatildi va shohlarga beriladigan barcha narsalardan berildi. Albatta, bu aynan ochiq-oydin fazlning oʻzidir”, – dedilar.

323

إِنِّي وَجَدْتُ امْرَأَةً تَمْلِكُهُمْ وَأُوتِيَتْ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ وَلَهَا عَرْشٌ عَظِيمٌ

Men u mamlakatda ularning malikasi boʻlgan bir ayolni koʻrdim. Unga barcha narsadan ato etilgan boʻlib, ulkan taxti ham bor ekan.

324

وَيَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ فَفَزِعَ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ إِلَّا مَنْ شَاءَ اللَّهُ ۚ وَكُلٌّ أَتَوْهُ دَاخِرِينَ

Surga puflangan kunda Alloh Oʻzi xohlagan zotlardan boshqa osmonlar va Yerdagi barcha kimsalar dahshatga tushib qoladi. Hamma Uning huzuriga boʻyin ekkan hollarida keladi.

325

وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَهِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ ۚ صُنْعَ اللَّهِ الَّذِي أَتْقَنَ كُلَّ شَيْءٍ ۚ إِنَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَفْعَلُونَ

Siz tog‘larni koʻrib qimirlamasdan qotib turuvchi, deb oʻylarsiz. Holbuki, ular ham xuddi bulutlarning suzib yurishidek suzib yuradilar. Bu barcha narsani puxta qilgan Zot boʻlmish Allohning sanʼatidir. Albatta, U sizlar qilayotgan barcha ishlardan xabardordir.

326

إِنَّمَا أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ رَبَّ هَٰذِهِ الْبَلْدَةِ الَّذِي حَرَّمَهَا وَلَهُ كُلُّ شَيْءٍ ۖ وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْمُسْلِمِينَ

Ey Muhammad, ularga: “Men mana shu Makka shahrining Robbisiga ibodat qilishga buyurilganman. Alloh bu shaharni hurmatli qildi va barcha narsa yolg‘iz Unikidir! Men musulmonlardan boʻlishga buyurilganman.

327

قَالَ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُنْكِحَكَ إِحْدَى ابْنَتَيَّ هَاتَيْنِ عَلَىٰ أَنْ تَأْجُرَنِي ثَمَانِيَ حِجَجٍ ۖ فَإِنْ أَتْمَمْتَ عَشْرًا فَمِنْ عِنْدِكَ ۖ وَمَا أُرِيدُ أَنْ أَشُقَّ عَلَيْكَ ۚ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّالِحِينَ

Shuʼayb payg‘ambar Musoga: “Agar rozi boʻlsang, menga sakkiz yil ishlab berishing evaziga senga mana shu ikki qizimdan birini nikohlab bermoqchiman. Agar oʻn yilni ishlab bitirsang, bu sendan bizga yaxshilikdir. Men seni mashaqqatga solishni istamayman. Agar Alloh xohlasa mening solih kishilardan ekanimni bilasan”, – dedi.

328

إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ ۚ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ

Ey Rasulim, siz oʻzingiz sevgan kishilarni haqqa hidoyat qila olmaysiz, lekin Alloh Oʻzi xohlagan kishilarni hidoyat qiladi. U hidoyat topuvchilarni yaxshi biluvchidir.

329

وَقَالُوا إِنْ نَتَّبِعِ الْهُدَىٰ مَعَكَ نُتَخَطَّفْ مِنْ أَرْضِنَا ۚ أَوَلَمْ نُمَكِّنْ لَهُمْ حَرَمًا آمِنًا يُجْبَىٰ إِلَيْهِ ثَمَرَاتُ كُلِّ شَيْءٍ رِزْقًا مِنْ لَدُنَّا وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Quraysh kofirlari: “Ey Muhammad, agar bizlar sen bilan birga toʻg‘ri yoʻlga ergashsak, yerimizdan tortib olinamiz”, – deydilar. Axir, Biz ularga osoyishta Haramni makon qilib bermadikmi?! Barcha narsaning hosillari Bizning dargohimizdan rizq boʻlib u yerga yig‘iladi-ku! Lekin odamlarning koʻpchiligi bu haqiqatni bilmaydilar.

330

وَمَا أُوتِيتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَزِينَتُهَا ۚ وَمَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ ۚ أَفَلَا تَعْقِلُونَ

Sizlarga nima berilgan boʻlsa, faqat oʻtkinchi dunyo hayotining matohi va ziynatidir. Alloh huzuridagi ajr esa yaxshiroq va boqiyroqdir. Hali ham aql ishlatmaysizlarmi?!

331

وَرَبُّكَ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ وَيَخْتَارُ ۗ مَا كَانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ ۚ سُبْحَانَ اللَّهِ وَتَعَالَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ

Robbingiz xohlagan narsani yaratadi va xohlagan ishni tanlaydi. Ularda ixtiyor yoʻqdir! Alloh ularning shirk keltirayotgan narsalaridan pok va oliydir!

332

وَأَصْبَحَ الَّذِينَ تَمَنَّوْا مَكَانَهُ بِالْأَمْسِ يَقُولُونَ وَيْكَأَنَّ اللَّهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَيَقْدِرُ ۖ لَوْلَا أَنْ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْنَا لَخَسَفَ بِنَا ۖ وَيْكَأَنَّهُ لَا يُفْلِحُ الْكَافِرُونَ

Kechagina uning oʻrnini orzu qilganlar: “Vo ajab, Alloh bandalaridan oʻzi xohlagan kishilarning rizqini keng qilib, xohlaganining rizqini tor qilib qoʻyar ekan-da! Agar Alloh bizlarga lutf qilmaganida, bizlarni ham yerga yuttirgan boʻlar edi. Vo ajab, kofirlar najot topmas ekan-da!” – deb qoldilar.

333

وَلَا تَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَٰهًا آخَرَ ۘ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۚ كُلُّ شَيْءٍ هَالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ ۚ لَهُ الْحُكْمُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ

Alloh bilan birga boshqa soxta ilohga iltijo qilmang. Undan oʻzga iloh yoʻqdir. Uning Zotidan boshqa har bir narsa halok boʻluvchidir. Hukm qilish, faqat Unga xosdir va Uning huzuriga qaytarilasizlar.

334

وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِلَّذِينَ آمَنُوا اتَّبِعُوا سَبِيلَنَا وَلْنَحْمِلْ خَطَايَاكُمْ وَمَا هُمْ بِحَامِلِينَ مِنْ خَطَايَاهُمْ مِنْ شَيْءٍ ۖ إِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ

Kofir boʻlgan kimsalar iymon keltirganlarga: “Bizning yoʻlimizga ergashinglar, xatolaringizni biz koʻtaramiz”, – deydilar. Holbuki, ularning gunohlaridan hech narsani koʻtara oluvchi emaslar. Albatta, ular yolg‘onchilardir.

335

قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ ۚ ثُمَّ اللَّهُ يُنْشِئُ النَّشْأَةَ الْآخِرَةَ ۚ إِنَّ اللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Ey Muhammad, ularga: “Yer yuzida sayr qilib Alloh qanday qilib yaratishni boshlaganiga nazar solinglar. Soʻngra Alloh qiyomatda ikkinchi marta paydo qiladi. Albatta, Alloh barcha narsaga qodirdir!

336

يُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَيَرْحَمُ مَنْ يَشَاءُ ۖ وَإِلَيْهِ تُقْلَبُونَ

Alloh xohlagan kimsalarni azoblaydi va xohlagan kishilarga marhamat qiladi. Sizlar, albatta, Uning huzuriga qaytarilasizlar.

337

يُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَيَرْحَمُ مَنْ يَشَاءُ ۖ وَإِلَيْهِ تُقْلَبُونَ

Alloh xohlagan kimsalarni azoblaydi va xohlagan kishilarga marhamat qiladi. Sizlar, albatta, Uning huzuriga qaytarilasizlar.

338

إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْءٍ ۚ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ

Albatta, Alloh Oʻzidan boshqa nimaga duo qilayotganlarini yaxshi biladi. Shubhasiz, U izzati ulug‘ – Aziz va hikmat egasi boʻlgan – Hakim Zotdir.

339

اللَّهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَيَقْدِرُ لَهُ ۚ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

Alloh bandalaridan Oʻzi xohlagan kishilarning rizqini keng qiladi va xohlagan kishilarning rizqini tor qiladi. Albatta, Alloh barcha narsani bilib turuvchidir.

340

VERSES OF THE MASDAR-O'ZAK