Keyin ular yana yoʻlga tushdilar. Nihoyat, bir bolani uchratganlarida, Xizr uni oʻldirdi. Muso Xizrga qarab: “Hech kimni oʻldirmagan pokiza jonni oʻldirasanmi?! Haqiqatan, juda xunuk narsa qilding-ku?!” – dedi.

Keyin ular yana yoʻlga tushdilar. Bir shahar ahlining oldiga kelib, ulardan yegulik soʻragan edilar, aholi ularni mehmon qilishdan bosh tortdi. Soʻng oʻsha joyda yiqilay deb turgan bir devorni koʻrib qolishdi Xizr uni qayta tiklab qoʻydi. Muso Xizrga: “Agar xohlasang, bu ishing uchun xizmat haqi olishing mumkin edi”, – dedi.

Nihoyat yoʻlida ketayotib quyosh botadigan joyga yetgach, uning loyqa buloq tomon botayotganini koʻrdi va uning oldida tug‘yonga ketgan bir qavmga duch keldi. Biz unga vahiy qilib: “Ey Zulqarnayn, yo ularni azoblaysan yoki ularga jazo bermay yaxshilik qilasan”, – dedik.

Nihoyat yoʻlida ketayotib quyosh chiqadigan joyga yetgach, u quyoshning bir qavm ustida koʻtarilayotganini koʻrdi. Biz u qavm uchun quyosh haroratidan saqlanadigan biror toʻsiq qilmagan edik.

Nihoyat, yoʻlida ketayotib ikki tog‘ oʻrtasiga yetib kelgach, u tog‘lar ortida gapni sira tushunmaydigan boshqa bir qavmni uchratdi.

Menga temir boʻlaklarini olib kelinglar. Temir boʻlaklari ikkala tog‘ yonbag‘irlari bilan barobar boʻlgach, Zulqarnayn: “Bosqonlar bilan dam uringlar”, – dedi. Bas, qachonki u temir-tersaklarni qizdirib olov holiga keltirgach: “Menga eritilgan misni keltiringlar, u temir parchalarining ustidan toʻkaman”, – dedi.

Menga temir boʻlaklarini olib kelinglar. Temir boʻlaklari ikkala tog‘ yonbag‘irlari bilan barobar boʻlgach, Zulqarnayn: “Bosqonlar bilan dam uringlar”, – dedi. Bas, qachonki u temir-tersaklarni qizdirib olov holiga keltirgach: “Menga eritilgan misni keltiringlar, u temir parchalarining ustidan toʻkaman”, – dedi.

Ey Muhammad, ularga: “Kim zalolatda boʻlsa, bas, Rahmon uning muddatini uzaytirsin, toki oʻzlariga vaʼda qilingan dunyo azobini yoki qiyomatni koʻrganlarida, albatta, kimning martabasi yomonroq va lashkari zaifroq ekanini biladilar”, – deb ayting.

Nihoyat, qiyomatga yaqin Yaʼjuj va Maʼjuj qavmining toʻg‘oni ochiladi. Ular har bir tepalikdan oqib keladilar.

Toki Biz ularning maishatda yashaydiganlarini biror azobga duchor qilganimizda, birdan ular faryod qiladilar.

To qachonki, Biz ularga qattiq azob eshigini ochib qoʻyganimizda, birdan ular noumid boʻlib qoluvchilardir.

Toki u mushriklardan birortasiga oʻlim oni kelganida: “Ey Robbim, meni yana hayotga qaytaringlar”, – deydi.

Kufr keltirgan kimsalarning qilgan amallari esa sahrodagi sarobga oʻxshaydi. Chanqoq odam uni suv deb oʻylaydi va uning oldiga kelgach esa, hech narsa topa olmaydi. Yonida har yerda hoziru nozir boʻlgan Allohni topadi. Alloh qiyomatda uning hisob-kitobini toʻliq qilib beradi. Alloh oʻta tez hisob qiluvchidir.

Ular chumolilar vodiysiga kelganlarida, bir chumoli: “Ey chumolilar, inlaringizga kiringlar, yana Sulaymon va uning lashkarlari oʻzlari bilmay sizlarni ezib ketmasinlar”, – dedi.

Bas, ular savol-javobga kelishgach, Alloh ularga: “Sizlar aniq bilmagan holingizda oyatlarimni yolg‘onga chiqardingizmi?! Yoki nima qilgan edingiz?” – deydi.

Alloh huzurida faqat Oʻzi izn bergan kishilarning shafoatigina foyda beradi. Qachonki, ularga izn berilib, qalblaridan qoʻrquv ketkazilgach, bir-birlariga: “Robbingiz izn uchun nima dedi?” – deydilar. Ularga: “Haqni aytdi va shafoatga izn berdi. U barchadan oliy va ulug‘ Zotdir”, – deb javob aytadilar.

Kufr keltirgan kimsalar guruh-guruh qilinib, jahannamga haydaladi. Unga yetib kelgan paytlarida uning eshiklari ochiladi va jahannam qoʻriqchilari ularga: “Sizlarga ichingizdan Robbingizning oyatlarini tilovat qilib beradigan va sizlarni ushbu kuningizga roʻbaroʻ boʻlishdan ogohlantiradigan payg‘ambarlar kelmaganmidi?!” – deydilar. Ular: “Ha, kelganlar, lekin azoblash soʻzi kofirlar ustiga muqarrar boʻlgandir”, – deydilar.

Robbilaridan qoʻrqqan zotlar ham guruh-guruh holda jannatga olib boriladilar. Unga yetib kelgan paytlarida uning eshiklari ochiladi va jannat qoʻriqchilari ularga: “Sizlarga salom boʻlsin! Xush keldingiz! Endi, unga mangu qoluvchi boʻlgan hollaringizda kiringlar”, – deydilar.

Darvoqe, oldin Yusuf sizlarning ajdodlaringizga aniq hujjatlarni keltirganida ham, sizlarga keltirilgan dalillarga shak keltirib, qattiq turib olgan edingiz. Nihoyat, u vafot etgan paytda: “endi, Yusufdan soʻng Alloh aslo payg‘ambar yubormaydi”, – dedingiz. Haddan oshuvchi va shak keltiruvchi kimsalarni Alloh mana shunday yoʻldan ozdirib qoʻyadi.

Bas, ular doʻzax yoniga kelganlarida quloqlari, koʻzlari va terilari dunyoda qilib oʻtgan narsalari haqida oʻzlariga qarshi guvohlik beradi.