Аяты масдар-узак ر أ ي (перевод)

141

إِذْ رَأَىٰ نَارًا فَقَالَ لِأَهْلِهِ امْكُثُوا إِنِّي آنَسْتُ نَارًا لَعَلِّي آتِيكُمْ مِنْهَا بِقَبَسٍ أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى

Oʻshanda u uzoqdan bir olovni koʻrib oilasiga: “Shu yerda kutib turinglar, men bir olovni koʻrib qoldim, balki sizlarga undan bir choʻg‘ olib kelarman yoki shu oʻt atrofida biror yoʻl koʻrsatuvchi toparman”, – dedi.

142

لِنُرِيَكَ مِنْ آيَاتِنَا الْكُبْرَى

Biz senga katta moʻʼjizalarimizdan birini koʻrsatish uchun shunday qildik.

143

قَالَ لَا تَخَافَا ۖ إِنَّنِي مَعَكُمَا أَسْمَعُ وَأَرَىٰ

Alloh ularga: “Qoʻrqmanglar, albatta, Men sizlar bilan birgaman, barchasini eshitib turaman va koʻraman”, – dedi.

144

وَلَقَدْ أَرَيْنَاهُ آيَاتِنَا كُلَّهَا فَكَذَّبَ وَأَبَىٰ

Darhaqiqat, Biz u firʼavnga barcha moʻʼjizalarimizni koʻrsatdik. Bas, firʼavn ularni yolg‘onga chiqardi va yuz oʻgirdi.

145

أَفَلَا يَرَوْنَ أَلَّا يَرْجِعُ إِلَيْهِمْ قَوْلًا وَلَا يَمْلِكُ لَهُمْ ضَرًّا وَلَا نَفْعًا

Axir, bu haykal ularga hech qanday soʻz qaytara olmasligini hamda zarar ham, foyda ham keltirishga kuchi yetmasligini koʻrmaydilarmi?!

146

قَالَ يَا هَارُونُ مَا مَنَعَكَ إِذْ رَأَيْتَهُمْ ضَلُّوا

Muso qaytib kelgach: “Ey Horun, ularning adashganlarini koʻrganingda toʻxtatib qolishdan seni nima man qildi?” – dedi.

147

لَا تَرَىٰ فِيهَا عِوَجًا وَلَا أَمْتًا

U yerda chuqurlik ham balandlik ham koʻrmaysiz.

148

أَوَلَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنَاهُمَا ۖ وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ ۖ أَفَلَا يُؤْمِنُونَ

Kufr keltirgan kimsalar osmonlar va Yer avvalda bitishgan holda boʻlganini, keyin Biz u ikkisining orasini yorib yuborganimizni koʻrmadilarmi?! Shuningdek, suvdan barcha tirik narsalarni paydo qildik, hali ham iymon keltirmaydilarmi?!

149

وَإِذَا رَآكَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ يَتَّخِذُونَكَ إِلَّا هُزُوًا أَهَٰذَا الَّذِي يَذْكُرُ آلِهَتَكُمْ وَهُمْ بِذِكْرِ الرَّحْمَٰنِ هُمْ كَافِرُونَ

Ey Muhammad, qachonki kufr keltirganlar sizni koʻrib qolsalar bir-birlariga: “Ilohlaringizni ayblab tilga oladigan odam shumi?” – deb masxara qiladilar. Vaholanki, ular Rahmonning zikrini inkor qiluvchilardir.

150

خُلِقَ الْإِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍ ۚ سَأُرِيكُمْ آيَاتِي فَلَا تَسْتَعْجِلُونِ

Inson shoshqaloq tabiatda yaratilgan. Yaqinda sizlarga vaʼda qilgan alomatlarimni koʻrsataman. Bas, Meni bu borada shoshiltirmanglar.

151

بَلْ مَتَّعْنَا هَٰؤُلَاءِ وَآبَاءَهُمْ حَتَّىٰ طَالَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُ ۗ أَفَلَا يَرَوْنَ أَنَّا نَأْتِي الْأَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ أَطْرَافِهَا ۚ أَفَهُمُ الْغَالِبُونَ

Aksincha, Biz anavi kofirlarni va ota-bobolarini dunyo matolaridan shunday bahramand qilib qoʻydikki, hatto ularga umr hech tugamaydigandek uzoq boʻlib koʻrindi. Axir, ular kufr dunyosi qisqarib, Biz yerni atrofidan kamaytirib kelayotganimizni koʻrmayaptilarmi?! Yoki ular har narsada ustunmilar?!

152

يَوْمَ تَرَوْنَهَا تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمْلٍ حَمْلَهَا وَتَرَى النَّاسَ سُكَارَىٰ وَمَا هُمْ بِسُكَارَىٰ وَلَٰكِنَّ عَذَابَ اللَّهِ شَدِيدٌ

Uni koʻradigan kuningizda har bir emizuvchi ona emizib turgan bolasini unutib qochadi va qoʻrquvdan har bir homilador homilasini tushirib yuboradi. Odamlarni mast boʻlmagani holda ularni mast ahvolda koʻrasiz. Lekin Allohning azobi shiddatlidir.

153

154

يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِنَ الْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِنْ مُضْغَةٍ مُخَلَّقَةٍ وَغَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِنُبَيِّنَ لَكُمْ ۚ وَنُقِرُّ فِي الْأَرْحَامِ مَا نَشَاءُ إِلَىٰ أَجَلٍ مُسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ ۖ وَمِنْكُمْ مَنْ يُتَوَفَّىٰ وَمِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ إِلَىٰ أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِنْ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْئًا ۚ وَتَرَى الْأَرْضَ هَامِدَةً فَإِذَا أَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَأَنْبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ

Ey insonlar, agar sizlar qayta tirilishdan shubhada boʻlsangizlar, unda qarang, Biz sizlarga Allohning qudratini bayon qilish uchun sizlarning otangiz Odamni tuproqdan, soʻngra Odam naslini maniydan, soʻngra laxta qondan, soʻngra shakllanib bitgan va bitmagan bir parcha goʻshtdan yaratdik. Biz sizlarni xohlaganimizcha muayyan vaqtga bachadonlarda qoldirib, keyin chaqaloq holingizda dunyoga chiqaramiz, soʻngra voyaga yetguningizgacha parvarish qilamiz. Sizlardan goʻdaklik va yoshlikda vafot etadiganlar va yana sizlardan koʻp narsa bilganidan keyin qarib hech narsani bilmay qoladigan darajada nochor umrga yetib keladiganlar ham bor. Yerni suvsiz qaqrab yotgan holda koʻrasiz, agar qachon unga osmondan suv yog‘dirsak, u harakatga kelib koʻpchiydi. Keyin har xil goʻzal oʻsimlik juftlarini undirib chiqaradi.

155

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَسْجُدُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُومُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَابُّ وَكَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ ۖ وَكَثِيرٌ حَقَّ عَلَيْهِ الْعَذَابُ ۗ وَمَنْ يُهِنِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ مُكْرِمٍ ۚ إِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ مَا يَشَاءُ ۩

Ey Rasulim, osmonlardagi va Yerdagi bor jonzot, quyosh, oy, yulduzlar, tog‘lar, daraxtlar va barcha jonivorlar hamda insonlarning koʻpchiligi yolg‘iz Allohga sajda qilayotganini koʻrmadingizmi? Odamlarning koʻpchiligiga esa kufr keltirganlari uchun azob haq boʻlgan edi. Alloh kimni xor qilsa, bas, uni aziz qiluvchi yoʻqdir. Albatta, Alloh nimani xohlasa oʻshani qiladi.

156

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَتُصْبِحُ الْأَرْضُ مُخْضَرَّةً ۗ إِنَّ اللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌ

Alloh osmondan suv tushirgach, yerning yam-yashil boʻlib qolishini koʻrmadingizmi?! Darhaqiqat, Alloh nozik narsalarni koʻra oluvchi – Latif va barcha ishlardan xabardor boʻlgan – Xobir Zotdir.

157

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَا فِي الْأَرْضِ وَالْفُلْكَ تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ وَيُمْسِكُ السَّمَاءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ

Alloh sizlarga yerdagi narsalarni va dengizda Uning amri bilan suzib ketayotgan kemalarni boʻysundirib qoʻyganini hamda osmonni Uning iznisiz yerga qulab tushishdan tutib turishini koʻrmadingizmi?! Shubhasiz, Alloh odamlarga shafqatli – Raʼuf va marhamati keng boʻlgan – Rahim Zotdir.

158

قُلْ رَبِّ إِمَّا تُرِيَنِّي مَا يُوعَدُونَ

Ey Rasulim: “Ey Robbim, menga kofirlarga vaʼda qilinayotgan narsani, koʻrsatadigan boʻlsang?!” – shunday degin:

159

وَإِنَّا عَلَىٰ أَنْ نُرِيَكَ مَا نَعِدُهُمْ لَقَادِرُونَ

Albatta, Biz ularga vaʼda qilayotgan narsani sizga koʻrsatishga qodirmiz.

160

أَوْ كَظُلُمَاتٍ فِي بَحْرٍ لُجِّيٍّ يَغْشَاهُ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِهِ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِهِ سَحَابٌ ۚ ظُلُمَاتٌ بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍ إِذَا أَخْرَجَ يَدَهُ لَمْ يَكَدْ يَرَاهَا ۗ وَمَنْ لَمْ يَجْعَلِ اللَّهُ لَهُ نُورًا فَمَا لَهُ مِنْ نُورٍ

Yoki kofirlarning qilgan amallari ustma-ust toʻlqin va uning ustida qora bulut qoplab olgan tubsiz dengizdagi qorong‘iliklarga oʻxshaydi. Ular bir-birining ustidagi zulmatlardir. U oʻz qoʻlini chiqarib qarasa ham uni koʻra olmaydi. Alloh kimga iymon nurini bermasa, bas, uning uchun hech qanday nurdan asar boʻlmaydi.

АЯТЫ МАСДАР-УЗАК