و س ع masdar-o'zagi oyatlari (tarjima)

﷽

وَمِزَاجُهُ مِنْ تَسْنِيمٍ1448 yil 7 safar|2026 yil 21 iyul, seshanba

MASDAR-O'ZAK OYATLARI

← و س ع masdar-o'zagi sahifasiga qaytish

Siz qidirgan و س ع masdar-o'zagidan hosil bo'lgan 32 ta oyat mavjud.

(rahmati va ne'mati) mo'ldir, kuchining yetganidan, qo'li keng bo'lgan, kenglik, (lutfi) kengdir, qamrab olgandir, keng, va mo'llik, mo'l ne'mati bilan, (ne'mati) kengdir

Quyida o'sha oyatlar arabcha matni va o'zbekcha tarjimasi bilan keltirilgan.

وَلِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ ۚ فَأَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

Kunchiqar tomon boʻlgan sharq ham, kunbotar tomon boʻlgan g‘arb ham Allohnikidir. Demak, qaysi tarafga yuzingizni bursangiz, Allohning yuzi oʻsha yerdadir. Albatta, Alloh fazli karami keng – Vosiʼ va hamma narsani biluvchi – Aʼlim Zotdir.

وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ ۖ لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضَاعَةَ ۚ وَعَلَى الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ ۚ لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَا تُضَارَّ وَالِدَةٌ بِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ ۚ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذَٰلِكَ ۗ فَإِنْ أَرَادَا فِصَالًا عَنْ تَرَاضٍ مِنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا ۗ وَإِنْ أَرَدْتُمْ أَنْ تَسْتَرْضِعُوا أَوْلَادَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِذَا سَلَّمْتُمْ مَا آتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوفِ ۗ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

Onalar bolalarini toʻliq ikki yil emizadilar. Bu hukm emizishni oxirigacha batamom qilmoqchi boʻlgan kimsalar uchundir. U onalarni uyg‘un va maʼqul tarzda yedirib-ichirish va kiyim-kechak bilan taʼminlash otaning boʻynidadir. Hech kimga imkoniyatidan tashqari vazifa yuklatilmaydi. Ona ham, ota ham oʻz bolasi tufayli zarar koʻrmasliklari kerak. Agarda ota oʻlib qolsa, uning merosxoʻri zimmasida ham xuddi shu masʼuliyatlar bordir. Agar ota-ona ikkovi oralarida rozilik va maslahat bilan bolani sutdan ajratishni xohlasalar, ularga gunoh boʻlmaydi. Shuningdek, bolalaringizni enagaga emizdirmoqchi boʻlsangiz va unga beradigan haqni mos va chiroyli tarzda topshirib tursangiz ham sizlarga gunoh boʻlmaydi. Allohdan qoʻrqinglar va bilib qoʻyinglarki, shubhasiz, Alloh qilayotgan barcha ishlaringizni koʻrib turuvchi Zotdir.

لَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِنْ طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ مَا لَمْ تَمَسُّوهُنَّ أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَرِيضَةً ۚ وَمَتِّعُوهُنَّ عَلَى الْمُوسِعِ قَدَرُهُ وَعَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهُ مَتَاعًا بِالْمَعْرُوفِ ۖ حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِينَ

Nikohingizga olgan ayollarni agar ularga hali qoʻl tekkizmay turib yoki mahrni tayinlamay turib, taloq qilishingizda ham gunoh yoʻq. Bunday hollarda ularni nikohga olib ajrashgan odam boy boʻlsa, imkoni boricha yaxshilab, agar kambag‘al boʻlsa, qurbi yetgancha chiroyli qilib moddiy jihatdan bahramand qilsin. Bunday qilish yaxshilik qiluvchi muhsin kimsalar ustidagi burchdir.

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوتَ مَلِكًا ۚ قَالُوا أَنَّىٰ يَكُونُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ أَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِنَ الْمَالِ ۚ قَالَ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۖ وَاللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشَاءُ ۚ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

Shundan soʻng payg‘ambarlari ularga: “Alloh sizlarga Tolut ismli kishini podshoh tayin qilib yubordi”, – dedi. Ular esa: “U bizning ustimizga qanday qilib hukmron boʻla oladi? Vaholanki, podshohlikka undan koʻra biz haqliroqmiz. Uning ustiga Tolutga mol-davlatdan moʻl-koʻl berilmagan boʻlsa?!” – deb aytdilar. Payg‘ambar ularga: “Shubhasiz, Alloh uni sizlarning ustingizga podshoh qilib tanladi hamda uning ilmiy va jismoniy tomondan quvvatini orttirdi”, – deb javob qaytardi. Alloh mulkini Oʻzi istagan kimsaga beradi. Shuningdek, Alloh fazlu karami keng boʻlgan – Vosiʼ va barcha narsani bilib turuvchi – Aʼlim Zotdir.

اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۗ مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ۖ وَلَا يَئُودُهُ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ

Allohdan oʻzga hech qanday iloh yoʻqdir, faqatgina Uning Oʻzi bordir. U hamisha tirik boʻlgan – Hay va abadiy bor boʻlib turuvchi – Qayyum Zotdir. Uni mudroq ham, uyqu ham tutmaydi. Osmonlar va Yer yuzidagi barcha narsa Unga oiddir. Uning izni boʻlmay turib, huzurida kim ham boshqa birovni shafoat qila oladi?! U barcha bandalarning oʻtmishi va kelajagini biladi. U bandalar esa Uning ilmidan agar Oʻzi xohlamasa, hech bir narsani bilib, qamray olmaydilar. U Zotning kursisi osmonlaru Yerni qamrab olgandir. Osmon va Yerdagi barcha narsalarni muhofaza qilish, ularni boshqarish Unga og‘ir kelmaydi. Alloh qudrati keng – Aʼliy va barchadan ulug‘ boʻlgan – Azim Zotdir.

مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِي كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ ۗ وَاللَّهُ يُضَاعِفُ لِمَنْ يَشَاءُ ۗ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

Alloh yoʻlida mol-dunyolarini ehson qiladigan kimsalarning misoli, xuddi bir dona bug‘doy donining yettita boshoq oʻstirib chiqishi hamda har bir boshoqda esa yuz dona don joylashgani kabidir. Alloh istagan kishilariga ajrini bir necha barobar qilib beradi. Alloh fazlu karami keng boʻlgan – Vosiʼ va barcha narsani bilib turvchi – Aʼlim Zotdir.

الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاءِ ۖ وَاللَّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَفَضْلًا ۗ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

Shayton sizlarni agar xayru ehson qilsangizlar, kambag‘al boʻlib qolishdan qoʻrqitadi va buzuq ishlarga buyuradi. Alloh esa qilgan ehsonlar tufayli Oʻz tarafidan mag‘firat va fazlu karam vaʼda qiladi. Alloh fazlu karami keng boʻlgan – Vosiʼ va barcha narsani bilib turuvchi – Aʼlim Zotdir.

لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ ۖ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا ۚ أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ

Alloh hech qaysi bir jonga kuchi yetmaydigan narsani taklif qilmaydi. Har kimning qilgan yaxshi amali ham, yomon amali ham uning oʻzigadir. Ey Robbimiz, bordi-yu unutgan yoki xato qilgan boʻlsak, bizni bu sababdan javobgar tutmagin. Ey Robbimiz, bizdan oldingi ummatlarga yuklaganing kabi bizga ham og‘ir yuk yuklamagin. Ey Robbimiz, kuchimiz yetmaydigan masʼuliyatlarni bizlarga yuklab tashlamagin. Bizlarni afv etgin, gunohlarimizni kechirgin va bizlarga rahm qilgin. Sen bizning yolg‘iz Egamizdirsan va kofir qavmlar ustidan bizlarga nusrat bergin.

وَلَا تُؤْمِنُوا إِلَّا لِمَنْ تَبِعَ دِينَكُمْ قُلْ إِنَّ الْهُدَىٰ هُدَى اللَّهِ أَنْ يُؤْتَىٰ أَحَدٌ مِثْلَ مَا أُوتِيتُمْ أَوْ يُحَاجُّوكُمْ عِنْدَ رَبِّكُمْ ۗ قُلْ إِنَّ الْفَضْلَ بِيَدِ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ ۗ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

Yana u ahli kitoblar: “Diningizga ergashganlardan boshqa hech kimga ishonmanglar”, – deydilar. Ey Rasulim, siz esa ularga: “Ergashish kerak boʻlgan toʻg‘ri yoʻl, albatta, bu Allohning yoʻlidir”, – deb ayting. Ahli kitoblar yana: “Ularga ishonmanglarki, toki sizdan boshqa hech kimga sizga berilganga oʻxshash narsa berilmasin yoki Robbingiz huzurida keyin u haqda sizga qarshi hujjat talashib yurmasinlar”, – deydilar. Ey Muhammad, siz ularga: “Albatta, fazlu karam, faqat Allohning qoʻlidadir. Uni xohlagan kishisiga beradi. Alloh fazlu karami keng – Vosiʼ va barcha narsani bilib turuvchi – Aʼlim Zotdir”. – deb ayting.

إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ ۖ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ ۚ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا ۚ فَأُولَٰئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ ۖ وَسَاءَتْ مَصِيرًا

Musulmonlar bilan Makkadan Madinaga koʻchib oʻtmay, kofirlar bilan qolib nafslariga zulm qilganlarning jonlarini olayotgan farishtalar: “Hijrat paytida nima holda edingizlar?” – deb aytadilar. Ular. “Yer yuzida ojizu notavon edik”, – deb javob beradilar. Shunda ular: “Nima, yoki unda boshqa yerlarga hijrat qilishingiz uchun Allohning Yeri keng emasmidi?” – deydilar. Itoatsizliklari tufayli ularning boradigan joylari jahannamdir. Jahannam naqadar yomon borar joydir.

وَمَنْ يُهَاجِرْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يَجِدْ فِي الْأَرْضِ مُرَاغَمًا كَثِيرًا وَسَعَةً ۚ وَمَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهَاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ ۗ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا

Kim Alloh yoʻlida hijrat qilsa, qaerga borsa ham, Yer yuzida koʻplab boshpana va moʻl-koʻlchilik topadi. Kimki uyidan Alloh va Uning Rasuli yoʻliga niyat qilib muhojir boʻlib chiqsa-yu, keyin bu yoʻlda unga ajali yetsa, albatta, uning mukofoti Allohning zimmasiga tushgandir. Alloh gunohlarni kechiruvchi – G‘ofur va marhamati keng boʻlgan – Rahim Zotdir.

وَإِنْ يَتَفَرَّقَا يُغْنِ اللَّهُ كُلًّا مِنْ سَعَتِهِ ۚ وَكَانَ اللَّهُ وَاسِعًا حَكِيمًا

Bordi-yu er-xotin bir-biriga toʻg‘ri kelmay ajrashib ketsalar ham, Alloh Oʻz fazlidan ikkoviga ham rizq berib taʼminlab qoʻyadi. Alloh marhamati keng boʻlgan – Vosiʼ va hikmat egasi – Hakim Zotdir.

وَإِنْ يَتَفَرَّقَا يُغْنِ اللَّهُ كُلًّا مِنْ سَعَتِهِ ۚ وَكَانَ اللَّهُ وَاسِعًا حَكِيمًا

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ يُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا يَخَافُونَ لَوْمَةَ لَائِمٍ ۚ ذَٰلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ ۚ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

Ey iymon keltirganlar, sizlardan kim dinidan qaytsa, uning oʻrniga Alloh ularni sevadigan va ular ham Allohni sevadigan bir qavmni keltiradi. Ular moʻminlarga yumshoq koʻngilli, kofirlarga esa viqorlidirlar hamda Allohning yoʻlida molu jonlari bilan jihod qiladilar, malomatgoʻyning malomatidan qoʻrqmaydilar. Mana bu Allohning Oʻzi xohlaganiga beradigan fazlu karamidir. Alloh fazlu karami keng – Vosiʼ va barcha narsani bilib turuvchi – Aʼlim Zotdir.

وَحَاجَّهُ قَوْمُهُ ۚ قَالَ أَتُحَاجُّونِّي فِي اللَّهِ وَقَدْ هَدَانِ ۚ وَلَا أَخَافُ مَا تُشْرِكُونَ بِهِ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبِّي شَيْئًا ۗ وَسِعَ رَبِّي كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا ۗ أَفَلَا تَتَذَكَّرُونَ

Qavmi u bilan bahslashganda Ibrohim ularga qarata: “Men bilan Alloh haqida tortishasizlarmi? Shubhasiz, U meni toʻg‘ri yoʻlga boshlagandir. Men sizlar Allohga shirk keltirayotgan narsalaringizdan qoʻrqmayman. Faqat Robbim biror narsani qilishni xohlasa, u boʻladi. Robbimning ilmi barcha narsani qamrab olgan. Eslab ibrat olsangizlar, boʻlmaydimi?” – dedi.

فَإِنْ كَذَّبُوكَ فَقُلْ رَبُّكُمْ ذُو رَحْمَةٍ وَاسِعَةٍ وَلَا يُرَدُّ بَأْسُهُ عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِينَ

Ey Rasulim, agar sizni yolg‘onchiga chiqarsalar ularga: “Robbingiz rahmati keng Zotdir. Biroq uning gunohkor qavmlarga beradigan azobi orqaga qaytarilmaydi”, – deb ayting.

وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّىٰ يَبْلُغَ أَشُدَّهُ ۖ وَأَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْطِ ۖ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۖ وَإِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَىٰ ۖ وَبِعَهْدِ اللَّهِ أَوْفُوا ۚ ذَٰلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ

Shuningdek, yetimning moliga to voyaga yetguncha unga foyda boʻladigan eng chiroyli yoʻldan boshqa tarzda yaqinlashmanglar. Oʻlchov va tarozini adolat bilan bajaringlar. Hech qaysi bir jonga kuchi yetmaydigan narsani taklif qilmaymiz. Agar guvoh boʻlib soʻzlasangiz, garchi qarindoshingiz boʻlsa ham, adolatli boʻlinglar. Allohga bergan ahdingizga vafo qilinglar. Shoyad, oʻgit olarsizlar deb, Alloh sizlarga bularni tavsiya qildi.

وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا أُولَٰئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ ۖ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

Iymon keltirgan va yaxshi amallarni qilgan kimsalarni hech qaysi bir jonga kuchi yetmaydigan narsani taklif qilmaymiz. Ana ular jannat egalaridir va u yerda abadiy qoluvchilardir.

قَدِ افْتَرَيْنَا عَلَى اللَّهِ كَذِبًا إِنْ عُدْنَا فِي مِلَّتِكُمْ بَعْدَ إِذْ نَجَّانَا اللَّهُ مِنْهَا ۚ وَمَا يَكُونُ لَنَا أَنْ نَعُودَ فِيهَا إِلَّا أَنْ يَشَاءَ اللَّهُ رَبُّنَا ۚ وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا ۚ عَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْنَا ۚ رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِالْحَقِّ وَأَنْتَ خَيْرُ الْفَاتِحِينَ

Alloh bizni undan qutultirgandan keyin ham agar diningizga qaytadigan boʻlsak, unda, albatta, Allohga yolg‘on toʻqigan boʻlamiz. Robbimiz Alloh xohlamaguncha bizlar uchun aslo qaytish boʻlmaydi. Robbimiz hamma narsani ilmi bilan keng qamrab olgandir. Biz faqat Allohga suyanganmiz. Ey Robbimiz, bizni va qavmimiz orasini haq bilan ochib hukm qilgin. Zero, Sen hukm qiluvchilarning eng yaxshisisan.

MASDAR-O'ZAK OYATLARI

← و س ع masdar-o'zagi sahifasiga qaytish

Siz qidirgan و س ع masdar-o'zagidan hosil bo'lgan 32 ta oyat mavjud.

(rahmati va ne'mati) mo'ldir, kuchining yetganidan, qo'li keng bo'lgan, kenglik, (lutfi) kengdir, qamrab olgandir, keng, va mo'llik, mo'l ne'mati bilan, (ne'mati) kengdir

Quyida o'sha oyatlar arabcha matni va o'zbekcha tarjimasi bilan keltirilgan.

وَإِنْ يَتَفَرَّقَا يُغْنِ اللَّهُ كُلًّا مِنْ سَعَتِهِ ۚ وَكَانَ اللَّهُ وَاسِعًا حَكِيمًا