Ular faqat oʻzlaridan oldingi kofir holda oʻtgan kimsalarning kunlariga oʻxshash bir kunni kutib turibdilar, xolos. Ey Rasulim, ularga: “Bas, kutib turaveringlar, men ham sizlar bilan birga kutib turuvchilardanman”, – deb ayting.
Siz qidirgan هَلْ masdar-o'zagidan hosil bo'lgan 93 ta oyat mavjud.
-mi?, , bormi, endi emasmi?, -mi?, -mi?, -midir?, bormi?, -mi?, bormi?
Quyida o'sha oyatlar arabcha matni va o'zbekcha tarjimasi bilan keltirilgan.
Ular faqat oʻzlaridan oldingi kofir holda oʻtgan kimsalarning kunlariga oʻxshash bir kunni kutib turibdilar, xolos. Ey Rasulim, ularga: “Bas, kutib turaveringlar, men ham sizlar bilan birga kutib turuvchilardanman”, – deb ayting.
Bas, agar chaqirganlaringiz sizlarga javob qilmasalar, unda bilingki, albatta, nozil qilingan Qurʼon Allohning ilmi bilan vahiy qilingandir. Hamda Undan oʻzga iloh yoʻqdir. Bas, endi sizlar musulmonlardan boʻlasizlarmi?!
Bu ikki kofir va moʻmin guruhlarning misoli xuddi koʻr va kar hamda koʻruvchi va eshituvchilar kabidir. Axir bu ikki misolda ular teng boʻladimi?! Bas, hali ham ibrat olmaysizlarmi?!
Otalari Yaʼqub: “Nima, men uni sizlarga ilgari uning akasini ishonganimdek ishonaymi?. Zero, Alloh eng yaxshi muhofaza qiluvchi va U rahmlilarning eng rahmlisidir”, – dedi
Nihoyat Yusuf akalarini bunday og‘ir holatda koʻrgach toqat qila olmay: “Johil boʻlgan paytingizda Yusuf va uning ukasiga nima ishlar qilganingizni bilasizlarmi?” – dedi.
Ey Muhammad, ularga: “Osmonlar va Yerning Robbisi kim?” – deb ayting. Keyin ularga: “Albatta, Allohdir”, – deb javob bering. Hamda ularga: “Bas, Uni qoʻyib, oʻzlariga foyda ham zarar ham yetkazishga kuchi yetmaydigan but va sanamlarni doʻstlar qilib oldingizmi?” – deb ayting. Yana ulardan: “Qalbi koʻr gumroh bilan hidoyat yoʻlini koʻruvchi odam barobar boʻladimi? Yoki boʻlmasa zulmatlar bilan nur barobar boʻladimi? Yo ular Alloh yaratgani kabi yarata oladigan butlarni U Zotga sherik qilib olib, soʻngra ularga yaratilgan narsalar Alloh tomonidanmi yoki but tomonidanmi ekanligi nomaʼlum boʻlib qoldimi?” – deb ayting. Ey Rasulim, ularga: “Alloh barcha narsaning yaratuvchisidir va U yolg‘iz va Oʻz ishida g‘olibdir”, – deb javob bering.
Ey Muhammad, ularga: “Osmonlar va Yerning Robbisi kim?” – deb ayting. Keyin ularga: “Albatta, Allohdir”, – deb javob bering. Hamda ularga: “Bas, Uni qoʻyib, oʻzlariga foyda ham zarar ham yetkazishga kuchi yetmaydigan but va sanamlarni doʻstlar qilib oldingizmi?” – deb ayting. Yana ulardan: “Qalbi koʻr gumroh bilan hidoyat yoʻlini koʻruvchi odam barobar boʻladimi? Yoki boʻlmasa zulmatlar bilan nur barobar boʻladimi? Yo ular Alloh yaratgani kabi yarata oladigan butlarni U Zotga sherik qilib olib, soʻngra ularga yaratilgan narsalar Alloh tomonidanmi yoki but tomonidanmi ekanligi nomaʼlum boʻlib qoldimi?” – deb ayting. Ey Rasulim, ularga: “Alloh barcha narsaning yaratuvchisidir va U yolg‘iz va Oʻz ishida g‘olibdir”, – deb javob bering.
Qiyomat kunida barcha odamlar Allohning huzuriga chiqdilar. Takabburlik qilgan kimsalarga bechorahol ergashuvchilar: “Bizlar dunyo hayotida sizlarga tobe edik, endi sizlar bizlarni Allohning biror azobidan qutqaruvchi boʻla olasizlarmi?” – dedilar. Shunda ular: “Agar Alloh bizni haq yoʻlga hidoyat qilganida, biz ham sizlarni hidoyat qilgan boʻlar edik. Endi esa, dod-faryod qilamizmi yoki sabr qilamizmi, biz uchun baribir. Bizga endi qochishga joy yoʻq”, – dedilar.
Kofirlar esa faqat oʻzlariga ajal farishtalari kelishini yoki Robbingizdan azob tushish haqidagi amrni kelishini kutib turadilar. Ulardan oldin oʻtgan kofirlar ham mana shunday qilgan edilar. Alloh ularga zulm qilmadi, aksincha, ular oʻzlariga zulm qiluvchi boʻldilar.
Allohga shirk keltirgan kimsalar: “Agar Alloh xohlaganida, biz ham, ota-bobolarimiz ham Undan oʻzga biror narsaga ibodat qilmagan va Uning hukmisiz biror narsani harom qilmagan boʻlar edik”, – deydilar. Ulardan oldin oʻtgan kofirlar ham shunday qilgan edilar. Payg‘ambarlar zimmasida faqat Allohning vahiysini odamlarga ochiq-oydin yetkazish vazifasi bordir.
Hech narsaga kuchi yetmaydigan qaram qul bilan Biz Oʻz tarafimizdan unga chiroyli rizq bergan va u undan yashirin va oshkora ehson qiladigan hur kimsa barobar boʻladimi?, – deb, Alloh bir misol keltiradi. Hamd yolg‘iz Allohga xosdir. Lekin ularning koʻpchiligi buni bilmaydilar.
Alloh yana boshqa ikki kishi haqida misol keltiradi: “Ulardan biri hech narsaga kuchi yetmaydigan soqov bir quldir. Shuningdek, u xoʻjayiniga ortiqcha yuk boʻlib egasi uni qaerga yuborsa, biror yaxshi naf keltirmaydi. Shunday odam bilan oʻzi toʻg‘ri yoʻlda boʻlib va boshqalarni ham adolatga buyuradigan kishi teng boʻladimi?!”
Yoxud sening oltindan bir uying boʻlmaguncha yoki koʻz oʻngimizda osmonga koʻtarilib ketmaguningcha, hargiz senga iymon keltirmaymiz. Bizlarga oʻqiydigan biron kitob tushirmas ekansan, hatto, bu osmonga koʻtarilishingga ham aslo ishonmaymiz. Ey Rasulim, ularga: “Yo pok Parvardigorim, men faqat payg‘ambar boʻlgan bir odam edim-ku!” – deb ayting.
Muso Xizr bilan koʻrishgach, unga: “Senga bildirilgan bilimdan, menga ham toʻg‘ri yoʻlni oʻrgatishing uchun senga ergashsam maylimi?” – dedi.
Ular: “Ey Zulqarnayn, albatta, shu tog‘lar ortidagi Yaʼjuj va Maʼjuj qabilalari Yer yuzida buzg‘unchilik qiluvchilardir. Bizlar senga bir miqdor haq toʻlasak, biz bilan ularning oʻrtasiga bir devor qilib berasanmi?” – dedilar.
Ey Muhammad, ularga: “Sizga amallari yuzasidan eng koʻp ziyon koʻruvchilarning xabarini beraylikmi?!” – deb ayting.
Alloh osmonlar, Yer va ularning orasidagi barcha narsalarning Robbisidir. Bas, Unga ibodat qiling va ibodatida bardoshli boʻling. Axir Unga teng biror ismni bilasizmi?!
Biz ulardan oldin ham qanchalab osiy nasllarni halok qilganmiz. Siz ulardan tirik qolgan birortasini sezyapsizmi yoki ularning shivirlashini eshityapsizmi?!
Ey Muhammad, sizga Muso haqidagi xabar keldimi?
Oʻshanda opang seni daryodan ushlab olgan odamlar ortidan yurib: “Sizlarni bu bolaga kafil boʻlib emizadigan ayol oldiga boshlab boraymi?” – deganlarini esla! Soʻng Biz seni koʻzlari quvonsin, g‘amgin boʻlmasin, – deb onangga qaytargan edik. Yigitlik chog‘ingda bir jonni oʻldirib qoʻyganingda, Biz seni bu darddan ham qutqargan edik. Keyin Biz seni koʻp sinovlar bilan sinab koʻrdik. Madyan ahli orasida ham ancha yillar qolding, soʻngra ey Muso, payg‘ambarlik uchun belgilab qoʻyilgan taqdirga koʻra bu yerga kelding.