Verses of the masdar-o'zak ع ل و (translation)

إِنَّ فِرْعَوْنَ عَلَا فِي الْأَرْضِ وَجَعَلَ أَهْلَهَا شِيَعًا يَسْتَضْعِفُ طَائِفَةً مِنْهُمْ يُذَبِّحُ أَبْنَاءَهُمْ وَيَسْتَحْيِي نِسَاءَهُمْ ۚ إِنَّهُ كَانَ مِنَ الْمُفْسِدِينَ

Darhaqiqat, firʼavn Misr yerida tug‘yonga ketib, uning aholisini boʻlib tashladi. Ulardan bani Isroil avlodi guruhini xorlab, oʻg‘illarini qatl qilar, ayollarini buzuq niyatda foydalanish uchun oʻldirmay tirik qoʻyar edi. Albatta, u buzg‘unchilardan edi.

وَرَبُّكَ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ وَيَخْتَارُ ۗ مَا كَانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ ۚ سُبْحَانَ اللَّهِ وَتَعَالَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ

Robbingiz xohlagan narsani yaratadi va xohlagan ishni tanlaydi. Ularda ixtiyor yoʻqdir! Alloh ularning shirk keltirayotgan narsalaridan pok va oliydir!

تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِينَ لَا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَلَا فَسَادًا ۚ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ

Biz oʻsha oxirat diyorini yer yuzida kibr va buzg‘unchilik qilishni istamaydigan kishilar uchun yaratamiz. Oqibat esa, taqvodor kimsalarnikidir!

وَهُوَ الَّذِي يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ وَهُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ ۚ وَلَهُ الْمَثَلُ الْأَعْلَىٰ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ

U ilk bor borliqni yaratib, soʻngra qiyomat kuni Oʻzi uni yana qayta yaratadigan Zotdir. U Zotga bularni qilish juda osondir. Osmonlar va Yerdagi eng oliy sifat Unikidir. U izzati ulug‘ – Aziz va hikmat egasi boʻlgan – Hakim Zotdir.

اللَّهُ الَّذِي خَلَقَكُمْ ثُمَّ رَزَقَكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ ۖ هَلْ مِنْ شُرَكَائِكُمْ مَنْ يَفْعَلُ مِنْ ذَٰلِكُمْ مِنْ شَيْءٍ ۚ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ

Alloh avval sizlarni yaratgan, soʻngra sizlarni turli neʼmatlar bilan rizqlantirgan, soʻngra ajalingiz yetgach vafot ettiradigan, keyin qiyomatda yana qayta tiriltiradigan Zotdir! Sizlar sig‘inayotgan sheriklaringiz ichida bulardan birortasini qila oladigani bor-mi?! Alloh ularning keltirayotgan shirklaridan pok va oliydir.

ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ الْبَاطِلُ وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ

Buning boisi Allohning Oʻzigina haq iloh ekani, mushriklarning Undan boshqaga iltijo qilayotgan butlari esa botil narsa ekani va Allohning Oʻzigina eng yuksak va oliy Zot ekanidir.

يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ إِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَزِينَتَهَا فَتَعَالَيْنَ أُمَتِّعْكُنَّ وَأُسَرِّحْكُنَّ سَرَاحًا جَمِيلًا

Ey Payg‘ambar, juftlaringizga: “Agar sizlar dunyo hayotini va uning zebu ziynatlarini istaydigan boʻlsangizlar, u holda kelinglar, men sizlarni oʻsha narsalar bilan bahramand qilay va yaxshilikcha javob berib, qoʻyib yuboray”, – deb ayting.

وَلَا تَنْفَعُ الشَّفَاعَةُ عِنْدَهُ إِلَّا لِمَنْ أَذِنَ لَهُ ۚ حَتَّىٰ إِذَا فُزِّعَ عَنْ قُلُوبِهِمْ قَالُوا مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ ۖ قَالُوا الْحَقَّ ۖ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ

Alloh huzurida faqat Oʻzi izn bergan kishilarning shafoatigina foyda beradi. Qachonki, ularga izn berilib, qalblaridan qoʻrquv ketkazilgach, bir-birlariga: “Robbingiz izn uchun nima dedi?” – deydilar. Ularga: “Haqni aytdi va shafoatga izn berdi. U barchadan oliy va ulug‘ Zotdir”, – deb javob aytadilar.

لَا يَسَّمَّعُونَ إِلَى الْمَلَإِ الْأَعْلَىٰ وَيُقْذَفُونَ مِنْ كُلِّ جَانِبٍ

Shaytonlar eng oliy mavjudotlar boʻlgan farishtalarning soʻzlarini eshita olmaydilar, u yerdan quvilish uchun har tomondan yulduzlar bilan otiladilar.

مَا كَانَ لِيَ مِنْ عِلْمٍ بِالْمَلَإِ الْأَعْلَىٰ إِذْ يَخْتَصِمُونَ

Menda ular bahslashayotgan farishtalardan boʻlgan oliy guruh haqida hech qanday bilim boʻlmagan edi.

قَالَ يَا إِبْلِيسُ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَسْجُدَ لِمَا خَلَقْتُ بِيَدَيَّ ۖ أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعَالِينَ

Shunda Alloh unga: “Ey iblis, qudrat qoʻlim bilan yaratgan narsaga sajda qilishingdan seni nima man qildi?! Kibr qildingmi yoki sen Odamga koʻra oliy zotlardan boʻldingmi?!” – dedi.

وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَالْأَرْضُ جَمِيعًا قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَالسَّمَاوَاتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ ۚ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ

Ular Allohni Oʻziga loyiq tarzda qadrlamadilar. Qiyomat kunida butun Yer yuzi Uning siqimidadir. Osmonlar ham Uning qudrat qoʻliga yig‘iluvchidir. U Zot ular shirk keltirayotgan narsalardan pok va oliydir.

ذَٰلِكُمْ بِأَنَّهُ إِذَا دُعِيَ اللَّهُ وَحْدَهُ كَفَرْتُمْ ۖ وَإِنْ يُشْرَكْ بِهِ تُؤْمِنُوا ۚ فَالْحُكْمُ لِلَّهِ الْعَلِيِّ الْكَبِيرِ

Bu azoblar sizlarni yolg‘iz Allohga ibodat qilishga daʼvat qilinganda kufr keltirganingiz, agar Unga shirk keltirilsa, ishonganingiz tufaylidir. Bas, barcha hukm oliy va ulug‘ Allohnikidir.

لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۖ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ

Osmonlar va Yerdagi barcha narsalar Unikidir. U oliy va buyukdir.

وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْيًا أَوْ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ مَا يَشَاءُ ۚ إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ

Alloh insonga bevosita soʻzlashi mumkin emas. Faqat vahiy orqali yo parda ortidan yoki farishtalarni elchi qilib yuborib gapiradi. Oʻz izni bilan xohlagan narsani vahiy qiladi. Albatta, U shaʼni ulug‘ – Aliy va hikmat egasi boʻlgan – Hakim Zotdir.

وَإِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتَابِ لَدَيْنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ

Darhaqiqat, ushbu Qurʼon dargohimizdagi ona kitobdadir. Uning qadri oliy martabali va hikmatlidir.

وَأَنْ لَا تَعْلُوا عَلَى اللَّهِ ۖ إِنِّي آتِيكُمْ بِسُلْطَانٍ مُبِينٍ

Allohga kibr qilmanglar. Men sizlarga payg‘ambar ekanligimga doir aniq hujjat keltiraman.

مِنْ فِرْعَوْنَ ۚ إِنَّهُ كَانَ عَالِيًا مِنَ الْمُسْرِفِينَ

Ularni firʼavnning zulmidan xalos qildik. U, haqiqatan, mutakabbir va haddan oshuvchilardan edi.

فَلَا تَهِنُوا وَتَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ وَاللَّهُ مَعَكُمْ وَلَنْ يَتِرَكُمْ أَعْمَالَكُمْ

Bas, ey moʻminlar, jang maydonida sustkashlik qilmanglar va oʻzingiz ustun boʻla turib ularni sulhga chorlamanglar. Alloh sizlar bilan birgadir va U qilgan amallaringiz mukofotini aslo kamaytirmaydi.

وَهُوَ بِالْأُفُقِ الْأَعْلَىٰ

U avval oliy ufqda edi.

VERSES OF THE MASDAR-O'ZAK