﷽

وَمِزَاجُهُ مِنْ تَسْنِيمٍ7 Safar 1448 AH|July 21, 2026, Tuesday

Surah Soffat

Revealed in Makka.

Juz 23,Surah 37,182 verses

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

Rahmon va Rahim boʻlgan Alloh nomi bilan boshlayman.

37:1

Alloh yoʻlida saf-saf tizilib turuvchi farishtalar bilan qasam boʻlsin.

37:2

Gunoh ishlardan toʻsuvchilar bilan qasam boʻlsin.

37:3

Allohning kalomini doimo tilovat qiluvchi farishtalar va insonlardan iborat barcha zotlarga qasam boʻlsin.

37:4

Albatta, Ilohingiz yagonadir!

37:5

U osmonlar va Yer hamda ularning oʻrtasidagi narsalarning Robbisidir. U yana kunchiqar tomonlarning Robbisidir.

37:6

Darhaqiqat, Biz dunyo osmonini yulduzlar bilan ziynatlab qoʻydik.

37:7

Osmonni har bir itoatsiz shaytondan saqladik.

37:8

Shaytonlar eng oliy mavjudotlar boʻlgan farishtalarning soʻzlarini eshita olmaydilar, u yerdan quvilish uchun har tomondan yulduzlar bilan otiladilar.

37:9

Haydalgan holda ularga doimiy azob bordir.

37:10

Agar kim bir soʻzni ilib olsa, unga ham kuydiruvchi shuʼla quvib yetadi.

37:11

37:12

Balki siz ularning qayta tirilishini inkor qilayotganlaridan ajablangandursiz, ammo ular oxirat haqidagi soʻzlaringizni masxara qiladilar.

37:13

Agar ular Qurʼon bilan eslatma qilinsalar, eslatma olmaydilar.

37:14

Sizning haq payg‘ambar ekanligingizga dalolat qiladigan biror belgi koʻrsalar, iymon keltirish oʻrniga yanada qattiqroq masxara qiladilar.

37:15

Bu oyatlar faqat aniq bir sehrdir, deydilar.

37:16

Bizlar oʻlib, tuproq va suyaklarga aylanib ketganimizda chindan ham, yana qayta tiriluvchi boʻlamizmi?!

37:17

Avvalgi oʻtib ketgan ota-bobolarimiz ham tiriladilarmi?!

37:18

Ey Muhammad, ularga: “Ha, sizlar qiyomat kuni xor boʻlgan holingizda, albatta, qayta tirilasizlar”, – deb ayting.

37:19

Vaʼda qilingan bu qayta tirilish faqatgina Isrofilning suri bilan chalinuvchi bir qichqiriqdir, xolos. Bas, ular qayta tirilib, Allohning hukmiga qarab turadilar.

37:20

Shunda ular: “Holimizga voy! Bu axir jazo kuni-ku!” – deb qoladilar.

37:21

Mana shu sizlar uni yolg‘onga chiqargan va haq bilan botilni ajratiladigan kunidir.

37:22

Ey farishtalar, zulm qilgan kimsalar va ularning juftlarini hamda Allohdan boshqaga ibodat qilib oʻtgan narsalarini toʻplanglar.

37:23

Allohdan oʻzga ibodat qilgan narsalarini toʻplanglar. Keyin ularni doʻzax yoʻliga boshlab boringlar.

37:24

Allohdan buyruq boʻlguncha ularni doʻzaxga tashlamay toʻxtatib turinglar. Chunki ular dunyodagi qilmishlari toʻg‘risida soʻraluvchidirlar.

Page 447

37:25

Ularga: “Nega bir-birlaringizga yordam bermayapsizlar?!” – deyiladi.

37:26

Yoʻq, ular bu kunda hech narsa qilolmay, Bizning hukmimizga taslim boʻluvchidirlar!

37:27

Ular savol berib, bir-birlariga yuzlanadilar.

37:28

Ergashganlar oʻz rahnamolariga: “Haqiqatan, sizlar biz ishonib yaxshilik kutadigan oʻng tomondan kelar edingiz”, – deydilar.

37:29

Rahnamolari ularga: “Yoʻq, oʻzlaringiz moʻmin boʻlmagan edingizlar”, – deydilar.

37:30

37:31

Bas, endi bizlarga Robbimizning azob haqidagi soʻzi muqarrar boʻldi. Endi, bizlar bu azobni totuvchilarmiz.

37:32

Chunki bizlar yoʻldan ozuvchi boʻlganimiz uchun sizlarni ham yoʻldan urdik.

37:33

Bas, albatta, ular oʻsha kunda azobda sherikdirlar.

37:34

Albatta, Biz gunohkorlarni mana shunday azobga duchor qilamiz.

37:35

Chunki ularga: “Allohdan oʻzga iloh yoʻq”,deyilganda, takabburlik qilar edilar.

37:36

Mushriklar: “Nima, bizlar bir majnun shoirni deb ilohlarimizni tark qilamizmi?” – deb aytardilar.

37:37

Yoʻq, Muhammad haq dinni olib keldi va oldingi barcha payg‘ambarlarni tasdiq qildi.

37:38

Ey jinoyatchilar, sizlar, shak-shubhasiz, alamli azobni totuvchidirsizlar!

37:39

Sizlar faqat qilib oʻtgan gunohlaringiz sababli jazolanasizlar.

37:40

Faqat Allohning ixlosli bandalari bundan mustasnodir.

37:41

Ana ular uchun maʼlum rizq bordir.

37:42

Ularga jannatda turli mevalar boʻladi. Ular izzat-ikromdadirlar,

37:43

Neʼmatlanish jannatlarida boʻladilar.

37:44

Jannatdagi soʻrilar ustida bir-birlariga roʻbaroʻ boʻlib oʻtiradilar.

37:45

Ularga oqar chashmadan qadahlar aylantirilib turiladi.

37:46

Bu qadahlardagi sharoblar uni ichuvchilar uchun lazzatli va oppoqdir.

37:47

U sharobda aqldan ozdiruvchi narsa boʻlmaydi va ular undan mast boʻlmaydilar.

37:48

Yana ularning oldilarida nigohlari begonalarga qarashdan tiyilgan, shahlo koʻzli hur qizlar boʻladi.

37:49

Ular xuddi pardaga oʻralgan oppoq tuxumdekdirlar.

37:50

Bas, ular jannatda bir-birlariga yuzlanib savol-javob qiladilar.

37:51

Ulardan biri: “Mening dunyoda bir doʻstim bor edi”, – deydi.

Page 448

37:52

U menga: “Chindan ham sen oʻlganimizdan keyin yana qayta tirilishimizni tasdiq qiluvchilardanmisan?” – der edi.

37:53

Oʻlib, tuproq va suyaklarga aylanib ketgan vaqtimizda haqiqatan, ham qayta tirilib jazolanuvchimizmi?, – deb aytardi.

37:54

Oxiratni inkor qilgan doʻsti haqidagi voqeani aytib beruvchi soʻzini tugatgach jannatdagilarga: “Sizlar ham oʻsha doʻstimning doʻzaxdagi holiga qarayapsizlarmi?” – deydi.

37:55

Keyin oʻzi qarab uni doʻzaxning oʻrtasida koʻradi.

37:56

Shundan keyin: “Allohga qasamki, meni ham halok qilishingga oz qolgan ekan”, – deydi.

37:57

Agar Robbimning hidoyat neʼmati boʻlmaganida edi, albatta, men ham sen bilan birga doʻzaxga hozir qilinuvchilardan boʻlar edim.

37:58

Qani, endi ayt-chi, bizlar oʻluvchi emas ekanmizmi?!

37:59

Birinchi oʻlimimizdan keyin azoblanuvchi ham emas ekanmizmi?!

37:60

Albatta, mana bu jannat neʼmatlari ulkan yutuqdir!

37:61

Bas, amal qiluvchilar mana shunday abadiy saodat uchun amal qilsinlar!

37:62

Mana shu jannat yaxshi ziyofatmi yoki doʻzaxdagi zaqqum daraxtimi?

37:63

Haqiqatan, Biz bu zaqqum daraxtini zolimlar uchun fitna qilib qoʻydik.

37:64

Chindan ham, u doʻzax qaʼridan oʻsib chiqadigan bir daraxtdir.

37:65

Uning butoqlaridagi mevalari xuddi shaytonlarning boshlariga oʻxshab xunukdir.

37:66

Bas, doʻzax ahllari, albatta, undan yeyuvchi va qorinlarni u bilan toʻldiruvchidirlar.

37:67

Soʻngra, buning ustiga, ularga qaynoq suvdan aralashtirish ham bordir.

37:68

Soʻngra ularning qaytar joylari, albatta, doʻzax tomon boʻladi.

37:69

Albatta, ular oʻzlarining ota-bobolarini haq yoʻldan adashgan holda topdilar.

37:70

Bas, oʻzlari ham ularning izlaridan yugurib bormoqdalar.

37:71

Ulardan avval oʻtganlarning koʻpchiliklari haq yoʻldan adashgan edilar.

37:72

Holbuki, Biz ularning orasiga ogohlantiruvchi payg‘ambarlarni yuborgan edik.

37:73

Bas, ogohlantirilganlarning oqibatlari qanday boʻlganini mana koʻring!

37:74

Faqat Allohning ixlosli bandalarigina halokatga duchor boʻlmadilar.

37:75

Qasam boʻlsinki, Nuh payg‘ambar qavmidan shikoyat qilib, Bizga nido qildi. Bas, Biz duolarni naqadar yaxshi ijobat qiluvchimiz!

37:76

Biz unga va uning ahliga katta tashvishdan najot berdik.

Page 449

37:77

Toʻfondan keyin uning zurriyotini boqiy qoluvchi kishilar qilib qoʻydik.

37:78

Keyingi avlodlar orasida u haqida chiroyli maqtovlar qoldirdik.

37:79

Barcha olamlarda Nuhga salom boʻlsin!

37:80

Biz yaxshi amal qiluvchilarni mana shunday mukofotlaymiz!

37:81

Albatta, u Bizning moʻmin bandalarimizdandir!

37:82

Soʻngra Nuhga ergashganlardan boshqalarni toʻfonda g‘arq qilib yubordik.

37:83

Haqiqatan, Ibrohim ham u Nuh payg‘ambarning guruhidandir.

37:84

Oʻshanda, Ibrohim Robbisiga sog‘lom qalb bilan keldi.

37:85

Oʻshanda u otasi va qavmiga: “Nimalarga ibodat qilyapsizlar?!” – dedi.

37:86

Allohni qoʻyib, uydirma ilohlarga sig‘inishni xohlaysizlarmi?!

37:87

U holda butun olamlar Robbisining jazosi haqida nima gumoningiz bor?!”

37:88

Keyin u yulduzlarga bir nazar soldi.

37:89

Soʻngra: “Haqiqatan, men bemorman”, – dedi.

37:90

Odamlar darhol undan yuz oʻgirib, ortga qarab ketdilar

37:91

Keyin Ibrohim ularning uydirma ilohlari oldiga asta kelib: “Oldilaringizga qoʻyilgan taomdan yemaysizlarmi?” – dedi.

37:92

Sizlarga nima boʻldi, gapirmaysizlar?!

37:93

Soʻngra ularga yaqin kelib, oʻng qoʻlidagi bolta bilan urdi.

37:94

Shunda, qavmi uning oldiga bir-birlarini turtib keldilar.

37:95

Ibrohim ularga: “Oʻzlaringiz yoʻnib, yasab olgan narsalarga ibodat qilasizlarmi?!” – dedi.

37:96

Holbuki, sizlarni ham, yasagan butlaringizni ham Alloh yaratgan-ku?!

37:97

Ular bir-birlariga qarab: “U Ibrohim uchun ichida olov yonadigan binolar qurib, uni oʻsha olov ichiga tashlanglar”, – dedilar.

37:98

Bas, ular Ibrohimga makr qilmoqchi boʻldilar. Biz esa ularni eng tubanlardan qildik.

37:99

Ibrohim olov ichidan salomat chiqib: “Albatta, men Robbim buyurgan tarafga ketuvchiman. Uning Oʻzi meni toʻg‘ri yoʻlga boshlaydi”, – dedi.

37:100

Ey Robbim, menga solih farzandlardan ato qilgin.

37:101

Bas, Biz unga bir yumshoqkoʻngil oʻg‘ilning xushxabarini berdik.

37:102

Page 450

37:103

Bas, qachonki, ikkovlari ham Allohning amriga taslim boʻlib, Ismoilni qurbonlik uchun peshonasi bilan yerga yotqizgan edi.

37:104

Biz unga: “Ey Ibrohim toʻxta!” – deb nido qildik.

37:105

Darhaqiqat, sen tushni tasdiqlading. Albatta, Biz yaxshi ish qiluvchilarni mana shunday mukofotlaymiz.

37:106

Albatta, bu qurbonlikka amr qilishim aniq bir sinov edi.

37:107

Biz Ismoilning oʻrniga jannatdan tushgan katta bir qoʻchqor soʻyishni evaz qilib berdik.

37:108

Keyingi avlodlar orasida u Ibrohim haqida yaxshi gaplarni qoldirdik.

37:109

Ibrohimga salom boʻlsin!

37:110

Biz yaxshi ish qiluvchilarni mana shunday mukofotlaymiz!

37:111

Darhaqiqat, u Bizning moʻmin bandalarimizdandir.

37:112

Yana, Biz unga solihlardan va payg‘ambar boʻlgan Ishoqning xushxabarini berdik.

37:113

37:114

Qasam boʻlsinki, Biz Muso va Horunga ham payg‘ambarlik inʼom qildik.

37:115

Biz ikkisiga ham ularning qavmiga ham katta tashvishdan najot berdik.

37:116

Biz ularga madad berdik, bas, ular firʼavn ustidan g‘olib boʻldilar.

37:117

Biz u ikkisiga mukammal bayonli Tavrot kitobini berdik.

37:118

Shuningdek, ularni toʻg‘ri yoʻlga hidoyat qildik.

37:119

Keyingi avlodlar orasida u ikkisi xususida yaxshi gaplarni qoldirdik.

37:120

Muso va Horunga salom boʻlsin!

37:121

Biz yaxshi ish qiluvchilarni mana shunday mukofotlaymiz!

37:122

Darhaqiqat, u ikkisi ham moʻmin bandalarimizdandir.

37:123

Albatta, Ilyos ham payg‘ambarlardandir!

37:124

Oʻshanda, u oʻz qavmiga: “Allohdan qoʻrqmaysizlarmi?!” – degan edi:.

37:125

Sizlar yaratuvchilarning eng yaxshisini qoʻyib, oltindan yasalgan Baʼl nomli butga sig‘inasizlarmi?!

37:126

Sizlarning Robbingiz va avvalgi ota-bobolaringizning ham Robbisi Allohdan boshqaga ibodat qilasizlarmi?!

Page 451

37:127

Bas, qavmi Ilyosni yolg‘onchiga chiqardilar. Soʻngra, albatta, ular doʻzaxga hozir qilinuvchilardir.

37:128

Faqat Allohning ixlosli bandalarigina bundan mustasnodir.

37:129

Biz keyingi avlodlar orasida u haqida chiroyli maqtovlar qoldirdik.

37:130

Ilyosinga salom boʻlsin!

37:131

Biz yaxshi amal qiluvchilarni mana shunday mukofotlaymiz!

37:132

Shubhasiz, u moʻmin bandalarimizdandir.

37:133

Lut ham, shubhasiz, payg‘ambarlardandir!

37:134

Oʻshanda, Biz unga va uning barcha ahliga najot bergan edik.

37:135

Lekin azobda qoluvchilardan boʻlgan bir kampirga najot bermadik.

37:136

Soʻngra qolganlarini halok qildik.

37:137

Ey Makka ahli, aniqki sizlar haligacha ularning ustidan tongda oʻtib turasizlar.

37:138

Tunlari ham ularning ustidan oʻtasizlar. Axir, Lutning qavmi boshiga tushgan halokat sizlarning ham boshingizga tushib qolishidan qoʻrqib aql yuritmaysizlarmi?!

37:139

Yunus ham, shubhasiz, payg‘ambarlardandir!

37:140

Oʻshanda u oʻz qavmidan g‘azablanib ichi toʻla yukli kemaga qarab qochgan edi.

37:141

Keyin kemadagilar bilan qurʼa tashlashdi va mag‘lub boʻldi.

37:142

Soʻngra Yunusni dengizga uloqtirishdi, uni malomatga qolgan holida bir nahang baliq yutib yubordi.

37:143

Bas, agar u Allohga doimo tasbeh aytuvchilardan boʻlmaganida…

37:144

Aniq, u baliq qornida, to qayta tiriladigan qiyomat kunigacha qolib ketgan boʻlar edi.

37:145

Keyin Biz uni xasta holida quruqlikka uloqtirdik.

37:146

Uning ustida soya tashlab turishi uchun bir qovoq daraxtini oʻstirib qoʻydik.

37:147

Biz uni yuz ming, balki undan ham koʻproq odamlarga payg‘ambar qilib yubordik.

37:148

Bas, ular Allohga iymon keltirdilar. Keyin ularni maʼlum bir muddatgacha hayotdan bahramand qildik.

37:149

Ey Muhammad, Makka kofirlaridan soʻrang-chi, qizlar Robbingizniki-yu, oʻg‘illar ularnikimi?!

37:150

Yoki Biz farishtalarni ularning guvohliklarida qiz qilib yaratdikmi?!

37:151

Ogoh boʻlinglar, ular uydirmalari tufayli shunday deydilar.

37:152

Mushriklar: “Alloh bola tug‘di”, deb boʻhton qiladilar. Ular, aniq yolg‘onchidirlar!

37:153

Alloh oʻg‘illarni qoʻyib, qizlarni tanlab olgan ekanmi?!

Page 452

37:154

Ey mushriklar sizlarga nima boʻldi?! Qanday nohaq hukm chiqaryapsizlar?!

37:155

Axir oʻylab koʻrmaysizlarmi?!

37:156

Yoki sizlar uchun Allohning farzandi bor ekani haqida biror aniq hujjat bormi?!

37:157

Bas, agar rostgoʻy boʻlsangiz, mana shu daʼvolaringizni tasdiqlovchi kitobingizni keltiringlar-chi?!

37:158

37:159

Alloh mushriklarning sifat berayotgan narsalaridan pokdir.

37:160

Faqat Allohning ixlosli bandalari Allohni toʻg‘ri sifatlaydilar.

37:161

Ey mushriklar, shak-shubha yoʻqki, sizlar ham, sig‘inayotgan butlaringiz ham…

37:162

U Zotga qarshi fitnaga soluvchi emassizlar.

37:163

Faqat doʻzaxga kiruvchi boʻlgan kimsalarnigina fitna qilasizlar.

37:164

Farishtalar: “Bizlarning har birimiz uchun osmonlarda maʼlum bir maqom bordir”, – dedilar.

37:165

Albatta, bizlar Allohning yoʻlida saf tortib turuvchilarmiz.

37:166

Hamda bizlar doimo Allohga tasbeh aytuvchilardirmiz.

37:167

Darvoqe Makka ahli Qurʼon nozil boʻlishidan ilgari aytar edilarki…

37:168

“Koshki, bizning oldimizda ham avvalgilarning kitoblaridan biror eslatma boʻlsa edi.

37:169

Shunda, albatta, bizlar ham Allohning ixlosli bandalari boʻlar edik.

37:170

Bas, Qurʼon nozil boʻlgach, uni inkor qildilar. Bas, yaqinda qilmishlarining oqibatini biladilar.

37:171

Payg‘ambar qilib yuborilgan bandalarimiz uchun soʻzimiz sobit boʻlgan.

37:172

Soʻzimiz, albatta, ularning nusrat topuvchilar boʻlishidir.

37:173

Shubhasiz, payg‘ambarlar va moʻminlardan boʻlgan lashkarlarimiz – ular g‘olibdirlar.

37:174

Bas, ey Muhammad, siz ulardan maʼlum bir vaqtgacha yuz oʻgirib turing.

37:175

Ularni mag‘lub boʻlganlarida koʻring! Bas, yaqinda ular kufrlarining oqibatini koʻradilar.

37:176

Hali ular azobimizga oshiqmoqdalarmi?!

37:177

Bas, qachonki, azobimiz ularning hovlilariga tushganida ogohlantirilgan kimsalarning tonglari juda yomon boʻladi.

37:178

Bas, ey Muhammad, siz ulardan maʼlum bir vaqtgacha yuz oʻgirib turing.

37:179

Ularni mag‘lub boʻlganlarida koʻring! Bas, yaqinda ular kufrlarining oqibatini koʻradilar.

37:180

Izzat egasi boʻlgan Robbingiz ular sifatlayotgan nuqsonlardan pokdir.

37:181

Hamda rasullarga salom boʻlsin!

37:182

Barcha olamlarning Robbi – Allohga hamd boʻlsin!