﷽
TasnimTasnim
123456789101112
Al-Qur'an Al-Karim
وَمِزَاجُهُ مِنْ تَسْنِيمٍ7 Safar 1448 AH|July 21, 2026, Tuesday
HomeSurahsMasdar-o'zakI'rab al-Qur'anAl-MufradatSearch the Qur'anAbout us
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114

Surahs

1

Fotiha

7 oyat

الفاتحة
2

Baqara

286 oyat

البقرة
3

Oli Imron

200 oyat

آل عمران
4

Niso

176 oyat

النساء
5

Moida

120 oyat

المائدة
6

An'om

165 oyat

الأنعام
7

A'rof

206 oyat

الأعراف
8

Anfol

75 oyat

الأنفال
9

Tavba

129 oyat

التوبة
10

Yunus

109 oyat

يونس
11

Hud

123 oyat

هود
12

Yusuf

111 oyat

يوسف
13

Ra'd

43 oyat

الرعد
14

Ibrohim

52 oyat

إبراهيم
15

Hijr

99 oyat

الحجر
16

Nahl

128 oyat

النحل
17

Isro

111 oyat

الإسراء
18

Kahf

110 oyat

الكهف
19

Maryam

98 oyat

مريم
20

Toho

135 oyat

طه
21

Anbiyo

112 oyat

الأنبياء
22

Haj

78 oyat

الحج
23

Mu'minun

118 oyat

المؤمنون
24

Nur

64 oyat

النور
25

Furqon

77 oyat

الفرقان
26

Shu'aro

227 oyat

الشعراء
27

Naml

93 oyat

النمل
28

Qosos

88 oyat

القصص
29

Ankabut

69 oyat

العنكبوت
30

Rum

60 oyat

الروم
31

Luqmon

34 oyat

لقمان
32

Sajda

30 oyat

السجدة
33

Ahzob

73 oyat

الأحزاب
34

Saba'

54 oyat

سبأ
35

Fotir

45 oyat

فاطر
36

Yosin

83 oyat

يس
37

Soffat

182 oyat

الصافات
38

Sod

88 oyat

ص
39

Zumar

75 oyat

الزمر
40

G'ofir

85 oyat

غافر
41

Fussilat

54 oyat

فصلت
42

Shuro

53 oyat

الشورى
43

Zuxruf

89 oyat

الزخرف
44

Duxon

59 oyat

الدخان
45

Josiya

37 oyat

الجاثية
46

Ahqof

35 oyat

الأحقاف
47

Muhammad

38 oyat

محمد
48

Fath

29 oyat

الفتح
49

Hujurot

18 oyat

الحجرات
50

Qof

45 oyat

ق
51

Zoriyot

60 oyat

الذاريات
52

Tur

49 oyat

الطور
53

Najm

62 oyat

النجم
54

Qamar

55 oyat

القمر
55

Ar-Rohman

78 oyat

الرحمن
56

Voqea

96 oyat

الواقعة
57

Hadid

29 oyat

الحديد
58

Mujodala

22 oyat

المجادلة
59

Hashr

24 oyat

الحشر
60

Mumtahana

13 oyat

الممتحنة
61

Sof

14 oyat

الصف
62

Jumu'a

11 oyat

الجمعة
63

Munofiqun

11 oyat

المنافقون
64

Tag'obun

18 oyat

التغابن
65

Taloq

12 oyat

الطلاق
66

Tahrim

12 oyat

التحريم
67

Mulk

30 oyat

الملك
68

Qalam

52 oyat

القلم
69

Haqqo

52 oyat

الحاقة
70

Ma'orij

44 oyat

المعارج
71

Nuh

28 oyat

نوح
72

Jin

28 oyat

الجن
73

Muzzammil

20 oyat

المزمل
74

Muddassir

56 oyat

المدثر
75

Qiyomat

40 oyat

القيامة
76

Inson

31 oyat

الإنسان
77

Mursalot

50 oyat

المرسلات
78

Naba'

40 oyat

النبأ
79

Noziot

46 oyat

النازعات
80

Abasa

42 oyat

عبس
81

Takvir

29 oyat

التكوير
82

Infitor

19 oyat

الانفطار
83

Mutoffifun

36 oyat

المطففين
84

Inshiqoq

25 oyat

الانشقاق
85

Buruj

22 oyat

البروج
86

Toriq

17 oyat

الطارق
87

A'laa

19 oyat

الأعلى
88

G'oshiya

26 oyat

الغاشية
89

Fajr

30 oyat

الفجر
90

Balad

20 oyat

البلد
91

Shams

15 oyat

الشمس
92

Layl

21 oyat

الليل
93

Zuho

11 oyat

الضحى
94

Sharh

8 oyat

الشرح
95

Tin

8 oyat

التين
96

Alaq

19 oyat

العلق
97

Qadr

5 oyat

القدر
98

Bayyina

8 oyat

البينة
99

Zalzala

8 oyat

الزلزلة
100

Odiyot

11 oyat

العاديات
101

Qori'a

11 oyat

القارعة
102

Takosur

8 oyat

التكاثر
103

Asr

3 oyat

العصر
104

Humaza

9 oyat

الهمزة
105

Fil

5 oyat

الفيل
106

Quraysh

4 oyat

قريش
107

Mo'un

7 oyat

الماعون
108

Kavsar

3 oyat

الكوثر
109

Kafirun

6 oyat

الكافرون
110

Nasr

3 oyat

النصر
111

Masad

5 oyat

المسد
112

Ixlos

4 oyat

الإخلاص
113

Falaq

5 oyat

الفلق
114

Nos

6 oyat

الناس
Holy QuranTranslationMeaningsTafsir
Holy QuranTranslationMeaningsTafsir

Surah Yunus

Revealed in Makka.

Juz 11,Surah 10,109 verses
←

Previous surah

9. Tavba

التوبة
هود

Next surah

11. Hud

→
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

Rahmon va Rahim boʻlgan Alloh nomi bilan boshlayman.

10:1

Alif, Lom, Ro. Ushbular hikmat toʻla kitob oyatlaridir.

10:2

Oʻz oralaridan boʻlmish Muhammad nomli bir kishiga “Odamlarni jahannam azobidan ogohlantiring, iymon keltirganlarga Robbilari huzurida qilgan yaxshiliklari uchun beriladigan ajr boʻlmish sodiqlik qadami borligi haqida xushxabar bering”, – deb vahiy yuborganimiz odamlarga ajablanarli boʻldimi?! Kofirlar esa: “Shubhasiz, bu Muhammad aniq sehrgardir”, – dedilar.

10:3
10:4
10:5
10:6
Page 209
10:7
10:8

Qilmishlari tufayli ana oʻshalarning joylari doʻzaxdir.

10:9
10:10
10:11
10:12
10:13
10:14
Page 210
10:15
10:16
10:17
10:18
10:19
10:20
Page 211
10:21
10:22
10:23
10:24
10:25
Page 212
10:26
10:27
10:28
10:29
10:30
10:31
10:32
10:33
Page 213
10:34
10:35
10:36
10:37
10:38
10:39
10:40
10:41
10:42
Page 214
10:43
10:44
10:45
10:46
10:47
10:48

Ular: “Agar rostgoʻylardan boʻlsangiz, bu vaʼda qilingan azob qachon boʻladi?” – deydilar.

10:49
10:50
10:51
10:52
10:53
Page 215
10:54
10:55
10:56

U tiriltiradi va oʻldiradi hamda barchangiz Uning huzuriga qaytarilasizlar.

10:57
10:58
10:59
10:60
10:61
Page 216
10:62
10:63

Ular iymon keltirgan va Allohdan qoʻrqadigan kimsalardir.

10:64
10:65
10:66
10:67
10:68
10:69

Ey Muhammad, ularga: “Shubhasiz, Alloh shaʼniga yolg‘on toʻqiydigan kimsalar aslo najot topmaydilar”, – deb ayting.

10:70
Page 217
10:71
10:72
10:73
10:74
10:75
10:76
10:77
10:78
Page 218
10:79

Firʼavn Muso payg‘ambarni sinash uchun: “Barcha bilimdon sehrgarlarni menga olib kelinglar”, – dedi.

10:80
10:81
10:82

Garchi jinoyatchilar xush koʻrmasalar ham, Alloh oʻz soʻzlari va amrlari bilan haqiqatni yuzaga chiqaradi.

10:83
10:84
10:85
10:86

Bizlarni Oʻz rahmating bilan kofirlar qavmidan xalos qil.

10:87
10:88
Page 219
10:89
10:90
10:91

Alloh unga: “Endimi iymon keltirding! Axir, sen bundan oldin itoatsizlik qilgan eding va buzg‘unchilardan boʻlgansan-ku!” – dedi.

10:92
10:93
10:94
10:95
10:96

Albatta, kufr va isyonlari sababli Allohning azob soʻzi zimmalariga muqarrar boʻlganlar iymon keltirmaydilar.

10:97
Page 220
10:98
10:99
10:100
10:101
10:102
10:103
10:104
10:105

Shuningdek, yuzingizni haqqa moil boʻlgan Islom dinida muqim tuting, aslo mushriklardan boʻlmang, – deb buyurilganman.

10:106
Page 221
10:107
10:108
10:109
في سِتَّةِ
olti

Albatta, Robbingiz osmonlar va Yerni olti kunda yaratib, soʻngra Arshga istivo qilgan Allohdir. U ish tadbirini mustahkam koʻradi. Uning iznisiz hech kim shafoat qiluvchi emasdir. Ana oʻsha Alloh sizning Robbingizdir, shunday ekan, Unga ibodat qilinglar. Hali ham bundan eslatma olmaysizlarmi?!

يَبْدَؤُا
boshladi

Barchangizning qaytish joyingiz Uning huzurigadir. Allohning vaʼdasi haqdir. Shubhasiz, U yaratishni yoʻqdan bor qilib boshlaydi, soʻngra iymon keltirib, solih ish qilganlarni adolat bilan mukofotlash uchun u barcha yaratilganlarni yana hayotga qaytaradi. Kufr keltirganlarga esa, qaynoq suvdan boʻlgan ichimlik va kofir boʻlganlari uchun alamli azob bordir.

وَقَدَّرَهُ
va uni taqdir qildi

U Zot quyoshni ziyo taratuvchi va oyni esa nur sochuvchi qildi hamda yillarning sanog‘ini va vaqt oʻlchovlaridagi hisobni bilishingiz uchun u oyni manzillarga ajratib oʻlchab qoʻydi. Bularni Alloh faqat haq hikmat bilan yaratdi. Alloh tushunib yetadigan va biladigan qavm uchun oyatlarni batafsil bayon qiladi.

فِي السَّمٰوَاتِ
osmonlarda

Albatta, tun va kunning almashib turishida hamda osmonlar va Yerdagi Alloh yaratib qoʻygan barcha narsalarda Allohdan qoʻrqadigan qavm uchun dalillar bor.

dunyo

Shubhasiz, Biz bilan roʻbaroʻ boʻlishni umid qilmaydigan, oʻtkinchi dunyo hayotiga rozi boʻladigan va u bilan koʻngli taskin topganlar esa ana ular oyatlarimizdan g‘ofil boʻlganlardir.

Iymon keltirgan va solih amallarni qilganlarni esa iymonlari sababli Robbilari ularni hidoyat qiladi. Ular neʼmati moʻl boʻlgan – Naʼim jannatlarida boʻladilar va taglaridan anhorlar oqib turadi.

وَاٰخِرُ
va oxirgi

Ularning u yerdagi duolari: “Ey Alloh, Senga tasbeh aytamiz!” – deyish va u yerdagi soʻrashishlari “Salom”dir. Duolarining oxiri esa: “Olamlar Robbisi boʻlgan Allohga hamd!” – aytmoqlikdir.

لَقُضِيَ
hukm qilinardi

Agar Alloh odamlarga yaxshilikni tez keltirganidek, yomonlikni ham tezlatsa edi, ularning ajallari bitgan boʻlar edi. Bas, Bizga roʻbaroʻ boʻlishdan umid qilmaydigan gunohkorlarni tug‘yonlarida tentirab yurishlariga tashlab qoʻyamiz.

قَاعِدًا
o’tirib

Agar insonga biror bir zarar yetsa, yotgan, oʻtirgan yoki turgan holida ham Bizga iltijo qiladi. Bas, vaqti kelib undan zararini ketkazsak, goʻyo unga yetgan zararidan Bizga duo qilmagandek ketaveradi. Shunday qilib, tajovuzkor isrofchilarga qilayotgan ishlari chiroyli qilib qoʻyildi.

رُسُلُهُمْ
elchilari

Darhaqiqat, sizlardan oldingi nasllarni ham zulm qilganlarida va ularga payg‘ambarlari ilohiy dalillarni keltirgan payt iymon keltirmaganlarida halok qilgan edik. Biz shu tarzda jinoyatchilar qavmini jazolaymiz.

تَعْمَلُونَ
amal qilasizlar

Soʻngra qanday amal qilishingizni koʻrishimiz uchun ulardan keyin sizlarni Yerda oʻrinbosarlar qildik.

kimsalar

Qachonki ularga aniq boʻlgan oyatlarimiz tilovat qilinsa, Bizga duch kelishdan umid qilmaydiganlar: “Bundan boshqa Qurʼon keltir yoki uning oyatlarini almashtirib qoʻyaver!” – deydilar. Ey Rasulim, ularga: “Men uchun uni oʻz tomonimdan oʻzgartirib qoʻyish aslo mumkin boʻlmaydi. Men faqat menga vahiy qilingan oyatlargagina ergashaman. Shubhasiz, men agar Robbimga itoatsizlik qilsam, buyuk kun boʻlmish qiyomat azobidan qoʻrqaman”, – deb ayting.

بِه
uni

Ey Muhammad, ularga “Agar Alloh xohlaganda edi, men u Qurʼonni oʻqimas edim va Alloh ham uni sizlarga bildirmagan boʻlar edi. Haqiqatan, sizning orangizda undan oldin ham umr kechirdim-ku!”-deb ayting.

كَذَّبَ
yolg’onga chiqardi

Allohga nisbatan yolg‘on toʻqigan yoki oyatlarini yolg‘onga chiqargan kimsadan ham zolimroq kishi bormi?! Shubhasiz, u jinoyatchilar najot topmaydilar.

Allohni qoʻyib, oʻzlariga zarar ham foyda ham keltirmaydigan narsalarga ibodat qiladilar. Hamda: “Ana shu but va sanamlar Alloh huzurida bizni shafoat qiluvchilarimiz”, – deydilar. Ey Rasulim, ularga: “Allohga osmonlar va Yerdagi bilmaydigan narsalarni bildirib qoʻymoqchimisiz?!” – deb ayting. Alloh ular shirk keltirayotgan narsalardan munazzah va oliy Zotdir.

كَلِمَةٌ
so’z

Avvaliga odamlar islom dinida birlashgan yagona ummat boʻlib, vaqt oʻtishi bilan haq dindan uzoqlashib, keyin ixtilofga tushdilar. Agarda Robbingizdan qiyomatgacha muhlat berish haqida soʻz oʻtmaganida, oralarida tortishayotgan narsalari haqida allaqachon hukm qilingan boʻlar edi.

اِنَّمَا
albatta

U Muhammadga Robbisi tomonidan biz ishonishimiz uchun biror moʻʼjiza tushirilsa edi!” – deydilar. Bas, ularga: “Albatta, g‘ayb ishlari Allohga xosdir. Kutib turinglar, men ham sizlar bilan birga kutib turuvchilardanman”, – deb ayting.

banogoh

Agarda odamlarga yetgan zarar ortidan rahmat zavqini tottirsak, birdan ularda oyatlarimiz haqida makr paydo boʻladi. Ey Rasulim: ularga: “Alloh makrlarni yoʻq qilishda tezroqdir”, – deb ayting. Albatta, elchi farishtalarimiz sizlar qilayotgan makrlaringizni yozib bormoqdalar.

كُنْتُمْ
bo’ldingiz

U sizlarni quruqlik va dengizda sayr qildiradigan Zotdir. Sizlar kemada boʻlgan chog‘ingizda va mayin shamollar bilan u yoʻlovchilarni olib ketardi. Hamda ular bu sayr bilan xursand boʻlib turganlarida birdan qattiq shamol esib, ularga har tarafdan toʻlqin urib kelib, oʻzlarini u toʻlqin bilan qurshovda qolganlarini sezib, Allohga dinni xolis qilgan hollarida: “Agar bizni mana shundan xalos qilsang, albatta, shukr qiluvchi bandalardan boʻlamiz”, – deya iltijo qiladilar.

يَآ اَيُّهَا النَّاسُ
ey, odamlar

Vaqtiki, Alloh ularning iltijosini qabul qilib najot berganda, bexos ular Yer yuzida yana nohaq zulm qila boshlaydilar. Ey odamlar, bu qilayotgan zulmingiz faqat oʻz nafsingiz zararigadir. Bular, faqat dunyo hayotining oʻtkinchi matohidir. Oxir-oqibat qaytar joyingiz Bizning huzurimizgadir. Bas, oʻshanda sizlarga qilgan ishlaringizning xabarini beramiz.

فَاخْتَلَطَ
bas aralashdi

Haqiqatan, dunyo hayotining misoli xuddi uni Biz osmondan tushirgan suv kabidir. Bas, odamlar va hayvonot yeydigan narsalardan iborat boʻlgan Yer oʻsimliklari u bilan qorishib, zamin chiroyli bezagini oladi va ziynatlanadi. Shundan soʻng u yer egalari endi unga erishib, oʻzlarini unga qodir deb oʻylaydilar. Lekin kechasi yoki kunduzi unga amrimiz kelib, u yerni xuddi kuni kecha yashnab turmagan va oʻrib olingandek qilib qoʻyamiz. Biz tafakkur qiluvchi qavm uchun oyatlarni shu tarzda batafsil bayon qilamiz.

Alloh odamlarni salomatlik diyori boʻlgan jannatga chaqiradi va xohlagan kishini toʻg‘ri yoʻlga hidoyat qiladi.

qarolik

Chiroyli ish qilganlarga yanada goʻzallik boʻlgan jannat va bundan tashqari Alloh jamolini koʻrishdek ziyodalik bordir. Ularning yuzlarini qoralik ham, xorlik ham qoplamaydi. Aynan oʻshalar jannat egalaridir, ular u yerda abadiy qoluvchilardir.

Alloh qaytargan yomon ishlarni qilganlarga esa, har bir gunohga uning barobaricha jazo beriladi va ularni xorlik qoplaydi. Ular uchun Alloh tarafidan saqlovchi ham yoʻq. Ularning yuzlari xuddi zulmatli tunning bir boʻlagi bilan qoplangandek timqaro boʻladi. Ana oʻshalar doʻzax egalaridir. Ular u yerda mangu qoluvchidirlar.

مَكَانَكُمْ
makonlaringiz

Barchalarini oʻsha qiyomat kunida toʻplaymiz, soʻngra shirk keltirganlarga: “Sizlar va Allohga sherik qilib olgan but-sanamlaringiz joyingizda turinglar!” – deb ularning oralarini ajratamiz. Shunda sig‘inilgan sheriklari: “Aslida sizlar bizga sig‘inmas edingiz va hatto biz buni sezmas edik”, – deb aytadilar.

Bas, endi bizning va sizning oramizda guvoh boʻlish uchun Allohning Oʻzi kifoyadir. Haqiqatan, siz bizga ibodat qilayotganingizdan bexabar edik.

اِلَى اللّٰهِ
Allohga

Ana oʻsha yerda har bir nafs egasi bu dunyoda nimaiki qilib oʻtgan boʻlsa, amalini sinab koʻradi va hisob beradi. Hamda barchasi haqqoniy egalari boʻlgan Allohga qaytariladi. Shuningdek, oʻzlaricha toʻqib chiqargan narsalari ulardan g‘oyib boʻladi.

السَّمْعَ
eshitishga

Ey Muhammad, ularga: “Osmon va Yerdan sizlarga beminnat rizq berayotgan kim, yoki quloq va koʻzlaringizga egalik qilayotgan kim?! Kim oʻlikdan tirikni chiqaryapti va kim tirikdan oʻlikni chiqarmoqda hamda ishning tadbirini koʻrayotgan kimdir?!” – deb soʻrang. Ular tezda: “Albatta, Alloh”, – deb aytadilar. Shunda ularga: “Unday boʻlsa, Allohdan qoʻrqmaysizlarmi?!” – deb ayting.

اِلَّا
faqatgina

Bas, mana bu sizning haqiqiy Robbingiz Allohdir. Haqiqat inkor etilgandan keyin zalolatdan boshqa nima ham boʻlar edi. Shunda ham haq yoʻldan qayoqqa og‘ib ketyapsizlar?

لَا يُؤْمِنُونَ
iymon keltirmaydilar

Shunday qilib, fosiqlik qilganlar ustiga Robbingizning azoblayman, – degan soʻzi haq boʻlib chiqdi. Chunki ular iymon keltirmas edilar.

uni qaytaradi

Ularga: “Sherik qilgan but-sanamlaringizdan oldin yaratib, oʻlgandan keyin yana hayotga qaytara oladigan kimsa bormi?!” – deb ayting. Yana ularga: “Alloh yaratishni boshlab, soʻngra yana qaytara oladi. Bas, shunday ekan, qayoqqa burilib ketyapsizlar?!” – deng.

يَهْدي
hidoyat qiladi

Ey Rasulim, ularga: “Sherik qilgan butlaringiz ichidan haq yoʻlga soladigani bormi?!” – deb ayting. Yana ularga: “Faqat Alloh haq yoʻlga boshlaydi”, – deng. Haq yoʻlga boshlaydigan Zot boʻlgan Alloh ergashilishga haqliroqmi yoki yoʻlga sola olmaydigan, balki oʻzi yoʻlga solinishga muhtoj kimsami?! Bas, ey qavmim, sizlarga nima boʻldi?! Qanday hukm chiqaryapsiz oʻzi?!

مِنَ الْحَقِّ
haqdan

Aslida, koʻpchilik faqat gumon ortidan ergashadilar. Gumon esa, biror narsada haqiqat oʻrniga oʻtmaydi. Albatta, Alloh ularning qilayotgan ishlarini bilib turuvchi Zotdir.

الَّذي
shundayki

Ushbu Qurʼon Allohdan boshqa kimdir tarafidan toʻqib chiqarilgan boʻlishi mumkin emas. Balki u butun olamlar Robbisi tomonidan nozil qilingan, haqligida unda hech qanday shubha boʻlmagan va oʻzidan oldingi ilohiy kitoblarni tasdiqlovchi hamda batafsil bayon etilgan kitobdir.

وَادْعُوا
va chaqiringlar

Yoki “Uni Muhammad toʻqib chiqargan”, – deydilarmi?! Ey Rasulim, unda ularga: “Bas, agar rostgoʻylardan boʻlsangiz, Allohdan boshqa kuchingiz yetgan kimsalarni yordamga chaqirib, unga oʻxshash bir dona sura keltirib koʻring-chi?!” – deb ayting.

Aksincha, ular Qurʼon ilmini egallamay va uning taʼvil va tafsiri ularga kelmay turib, uni yolg‘onga chiqardilar. Ulardan oldingi qavmlar ham payg‘ambarlarini xuddi shunday yolg‘onchiga chiqargan edilar. Ana, zolimlarning oqibati qanday boʻlganiga nazar soling.

بِه
unga

Odamlardan ular ichidan unga iymon keltirganlari ham bor va ular ichidan unga iymon keltirmaydiganlari ham bor. Robbingiz esa buzg‘unchilarni juda yaxshi biluvchidir.

بَريٓؤُنَ
uzoqsizlar

Ey Rasulim, agar ular sizni yolg‘onchiga chiqarsalar, ularga: “Mening ishim – oʻzimga. Sizlarning ishlaringiz – oʻzingizga! Sizlar mening qilayotgan ishimga aloqador emassiz, men ham sizlarning ishlaringizga aloqador emasman”, – deb ayting.

وَلَوْ
va agar

Shuningdek, ular ichida Sizga beparvolik bilan quloq soladigan kimsalar ham bor. Agar ularning oʻzlari aql ishlatmaganlaridan keyin siz maʼnan kar quloqlarga haq gapni eshittira olarmidingiz.

ko’rni

Yana ular ichida sizga shunchaki qarab turadiganlari ham bor. Agar ularning oʻzlari koʻra olmaganlaridan keyin siz qalb koʻzi koʻrlarni toʻg‘ri yoʻlga sola olarmidingiz.

اَنْفُسَهُمْ
o’zlariga

Albatta, Alloh odamlarga hech narsada zarracha zulm qilmaydi. Lekin odamlar oʻzlariga oʻzlari zulm qiladilar.

يَتَعَارَفُونَ
tanishadilar

Alloh ularni jamlaydigan qiyomat kunida oʻzlarini bu dunyoda goʻyo nahor vaqtidan faqatgina bir soat turgandek his qilishadi va bir-birlarini taniy boshlaydilar. Alloh bilan yuzma-yuz boʻlishni yolg‘onga chiqarganlar qattiq ziyon koʻrdilar va hidoyat topganlardan boʻlmadilar.

فَاِلَيْنَا
bas bizga

Agarda Biz ularga vaʼda qilayotgan azobning baʼzisini sizga koʻrsatsak yoki ulardan oldin sizni vafot ettirsak ham, baribir ularning qaytib keladigan joylari Bizning huzurimizgadir. Soʻngra nima qilayotganlariga Allohning Oʻzi guvohdir.

بَيْنَهُمْ
oralarida

Har bir ummat uchun Rasul yuborilgandir. Qachonki ularga Rasullari kelsa, oralarida odillik bilan hukm chiqariladi va ularga zarracha zulm qilinmaydi.

شَآءَ
xohladi

Buni soʻraganlarga: “Alloh xohlamas ekan, men hatto oʻzimga na zarar va na foyda ham yetkazishga qodir boʻlmayman. Har bir ummat uchun belgilangan ajal bor. Agar muddatlari yetsa, uni bir soat ham kechiktira olmaydilar va oldinga ham sura olmaydilar”, – deb ayting.

مَاذَا
nimani

Yana ularga soʻzlaringizni davom ettirib: “Qani, aytinglar-chi, yarim tunda, uxlayotganingizda yoki kunduzi aylanib yurganingizda Uning azobi birdan sizlarga kelib qolsa, jinoyatchilar undan nimani tezlatishni xohlaydilar?!” – deb ayting.

وَقَدْ
va darhaqiqat

Qachonki oʻsha azob roʻy bergandan keyingina unga iymon keltirasizlarmi?! Endimi?! Axir, uni qachon boʻladi, – deb shoshiltirgan edingiz-ku!

هَلْ تُجْزَوْنَ
jazolanmaysizlar

Soʻngra zulm qilgan kimsalarga qarata: “Doimiy azobni totinglar! Sizlar faqat kasb qilgan yomon ishlaringiz uchun jazolanasizlar”, – deyiladi.

لَحَقٌّ
haqdir

Ey Rasulim, ular sizdan: “U vaʼda qilingan azob haqmi?” – deb soʻraydilar. Ularga: “Robbimga qasam boʻlsinki, ha, u, albatta, haqdir. Sizlar esa U Zotni ojiz qoldiruvchi emassizlar”, – deb ayting.

yer yuzida

Zulm qilgan har bir nafs egasida bordi-yu Yer yuzidagi hamma narsa boʻlgan taqdirda ham, dahshatli azobdan qutulish uchun, albatta, uni fido qilib yuborgan boʻlar edi. Ular jahannam azobini koʻrishgach, pushaymonliklarni ichlarida saqlaydilar. Oʻrtalarida adolat bilan hukm chiqariladi va ularga zarracha zulm qilinmaydi.

اِنَّ
albatta

Ey odamlar, ogoh boʻlinglar, osmonlar va Yer yuzidagi barcha narsa, shubhasiz, Allohnikidir. Yana bir bor ogoh boʻlingki, albatta, Allohning aytgan vaʼdasi haqdir, lekin ularning koʻpchiligi buni bilmaydi.

فِي الصُّدُورِ
ko’ngillarda

Ey odamlar, chindan ham sizlarga Robbingizdan vaʼz-nasihat, koʻngillardagi zararli illatlarga shifo va moʻminlar uchun hidoyat va rahmat manbai boʻlgan Qurʼon keldi.

خَيْرٌ
yaxshi

Ey Rasulim, shunday ekan, ularga: “Allohning fazli boʻlgan Islom dini va rahmati boʻlgan Qurʼon bilan, ha, mana shular sababli moʻminlar shod boʻlsinlar. Mana bu dunyoparastlar chirpinib toʻplayotgan boyliklaridan koʻra yaxshiroqdir”, – deb ayting.

حَرَامًا
harom

Ey Muhammad, ularga: “Koʻrdingizmi, Alloh sizlar uchun nozil qilgan rizqdan birini harom, boshqasini halol qilib oldingiz”, – deng. Yana ulardan: “Qani, aytingchi, sizlarga Alloh ruxsat berdimi yoki Allohga bila turib tuhmat qilyapsizlarmi?!” – deb ayting.

الْقِيٰمَةِ
qiyomat

Allohga qarshi yolg‘on toʻqiydigan kimsalarning hisob-kitob boʻladigan qiyomat kuni haqidagi gumonlari nima ekan?! Shubhasiz, Alloh odamlarga nisbatan fazl va marhamat egasidir, lekin ularning koʻpchiligi shukr qilmaydilar.

اِلَّا
faqatgina

Ey Rasulim, qanday holatda boʻlmang, Qurʼondan nimani tilovat qilmang, qandaydir bir ishni qilmanglar va oʻshanga kirishganingiz zahoti, albatta, Biz tepangizda guvohmiz. Na Yer yuzida va na osmonlardagi zarra miqdorida boʻladimi yoki undan kichikroqmi yo kattaroq narsami – barchasi Robbingdan chetda maxfiy qolmaydi. Ularning hammasi aniq kitob boʻlgan Lavh ul-Mahfuzda bordir.

va ular mahzun bo’lmaydilar

Ey moʻminlar, ogoh boʻlinglar! Shubhasiz, Allohning doʻstlari boʻlgan avliyolariga oxiratda ularga hech qanday xavfu xatar yoʻq va ular g‘am-tashvish chekmaydilar.

Ular uchun bu dunyo hayotida ham, oxiratda ham xushxabar bordir. Allohning soʻzlarida oʻzgartirish yoʻq. Ana shu ulkan yutuqdir.

السَّميعُ
eshituvchi

Ey Rasulim, kofirlarning “Payg‘ambar emassan”, – degan soʻzlari sizni aslo ranjitmasin. U shubhasiz, hamma narsani eshitib turuvchi – Samiʼ va bilib turuvchi – Aʼlim Zotdir.

وَمَا يَتَّبِعُ
va ergashmaydi

Ogoh boʻlinglar, shubhasiz, osmonlar va Yerda kim yoki neki bor barchalari Allohnikidir. Allohdan boshqa, sheriklarga ergashib va ularga iltijo qiladiganlar faqatgina gumonga ergashadilar va ular faqat taxmin qiladilar.

وَالنَّهَارَ
va kunduzni

U sizlarga orom olishingiz uchun kechani va turli ishlar bilan shug‘ullanishingiz uchun yorug‘lik beradigan qilib kunduzni yaratgan Zotdir. Albatta, bunda eshitib ibrat oladigan qavm uchun alomatlar bor.

لَهُ
unga

G‘ofil kimsalar, “Allohning bolasi bor”, – dedilar. U Zot bunday tuhmatdan mutlaqo munazzah va pokdir. Osmonlar va Yerdagi barcha narsalar Unga xosdir. Sizlarning huzuringizda bu haqda hech qanday dalil yoʻq. Alloh shaʼniga bilmaydigan narsalaringizni gapirasizlarmi?!

الْعَذَابَ
azobni

Mana shunday kimsalar uchun bu oʻtkinchi dunyoda ozgina foydalanib qolish bor. Oxir-oqibat, ularning qaytar joylari Bizning huzurimizgadir. Keyin esa kufr keltirganlari uchun ularga qattiq azobni tottiramiz.

qavmiga

Ey Rasulim, ularga Nuh payg‘ambar haqidagi xabarni oʻqib bering! Oʻshanda Nuh oʻz qavmiga aytgandi: “Ey qavmim, agar orangizda uzoq muddat turishim va Allohning oyatlarini eslatishim sizlarga og‘irlik qilgan boʻlsa, bas, unda men Allohning Oʻziga suyanib, tavakkul qildim. Sheriklaringiz bilan birga jam boʻlib ishlaringizni qilaveringizlar. Keyin qilayotgan ishlaringizni oshkor tutaveringizlar oʻzlaringizga maxfiy boʻlib qolmasin. Soʻngra menga nisbatan istagan hukmingizni ijro qilaveringlar hamda menga shartingizni qoʻyib, muhlat berib oʻtirmanglar.

Bas, agar mening oʻgitlarimdan yuz oʻgirsangiz, sizlardan men xizmatim uchun biror haq soʻraganim yoʻq. Mening ajrim faqat Allohning zimmasida. Men Allohga taslim boʻlgan musulmonlardan boʻlishga amr qilinganman.

Bas, shuncha chaqiriqlarga qaramay uni yolg‘onchiga chiqarishgach, Biz uni va u bilan kemada birga boʻlgan iymonlilarni toʻfondan qutqardik va ularni Yerda oʻrinbosarlar qildik. Oyatlarimizni yolg‘onga chiqarganlarni toʻfonda g‘arq qildik. Ogohlantirish berilgan va unga quloq tutmaganlarning oqibati qanday boʻlganini koʻring.

Soʻngra undan keyin ham koʻplab payg‘ambarlarni oʻz qavmlariga yubordik. Bas, payg‘ambarlar ularga ochiq-oydin hujjatlarni keltirdilar. Ular esa shunda ham oldindan yolg‘onga chiqargan narsalariga iymon keltirmadilar. Tajovuzkorlarning qalblariga shunday qilib tamg‘a bosib qoʻyamiz.

بِاٰيَاتِنَا
oyatlarimiz bilan

Soʻngra ularning ortidan moʻʼjizalarimiz bilan Muso bilan Horun payg‘ambarni firʼavn va uning zodagonlariga yubordik. Bas, ular ham iymon keltirmay kibrlandilar va jinoyatchi qavm boʻldilar.

لَسِحْرٌ
sehrdir

Bas, qachonki ularga Bizning huzurimizdan haqiqat kelganida, ular: “Bu aniq bir sehrdir”, – deganlar.

هٰذَا
bu

Muso ularga: “Sizlarga haqiqat kelgan paytda bu sehrmi, deysizlar? Axir sehrgarlar aslo muvaffaqiyat qozonmaydilar”, – dedi.

وَتَكُونَ
va bo’ladi

Qavm unga: “Sen bizlarga ota-bobolarimizni avvaldan unda amal qilgan holda koʻrgan dinimizdan qaytarish va yerimizga kattalik qilib, ega boʻlib olish uchun keldingmi?” Biz ikkingizga ham ishonuvchi emasmiz”, – dedilar.

مَآ
nimaiki

Bas, sehrgarlar toʻplanib kelgach, Muso ularga: “Tashlamoqchi boʻlgan aso va arqonlaringizni tashlanglar”, – dedi.

السِّحْرُ
sehrdir

Ular qoʻllaridagi narsalarni tashlaganlarida, arqon va asolari ilon shakliga aylanib qoldi. Muso ularga: “Sizlar keltirgan narsa – bu sehrdir. Alloh, albatta, uni yoʻqqa chiqarib botil qiladi. Shubhasiz, Alloh buzg‘unchilarning amalini isloh qilmaydi.

وَمَلَائِهِمْ
va a’yonlaridan

Musoga qavmidan faqat bir guruh kishilargina firʼavn va uning zodagonlarining qiynoqqa solib fitna qilishlaridan qoʻrqqanlari uchun iymon keltirdilar. Zero, firʼavn yerda mutakabbir va isrofgarlardan edi.

فَعَلَيْهِ
bas unga

Muso: “Ey qavmim, Allohga iymon keltirgan ekansizlar, bas, faqat Unga tavakkul qilinglar, agar chindan ham musulmon boʻlsangizlar”, – dedi.

الظَّالِمينَ
zolimlar

Bas, ular: “Allohgagina tavakkul qildik. Ey Robbimiz, bizlarni zolimlar qavmiga fitnaga solma”, – dedilar.

وَاجْعَلُوا
va qilinglar

Muso va uning akasiga: “Qavmlaringiz uchun Misrda uylar tayyorlanglar va uylaringizni namozgoh uchun qibla qilinglar, namoz oʻqinglar va moʻminlarga esa xushxabar bering”, – deb vahiy qildik.

زينَةً
ziynat

Muso: “Ey Robbimiz, darhaqiqat, Sen firʼavn va uning odamlariga bu dunyo hayotida zeb-ziynat va mol-dunyolar berding. Ey Robbimiz, ular mana shu mol-dunyolari bilan odamlarni Sening yoʻlingdan adashtirishlari uchun shunday qilding. Ey Robbimiz, ularning mol-dunyolarini yakson qilgin, koʻngillarini shunday qattiq qilginki, toki alamli azobni koʻrmagunlaricha, iymon keltirmasinlar”, – dedi.

yo’liga

Alloh ularga: “Ikkingizning duongiz ijobat qilindi. Endi toʻg‘ri boʻlinglar va bilmaydigan nodon kimsalarning yoʻliga aslo ergashmanglar”, – dedi.

بَغْيًا
hasad qilib

Biz bani Isroil avlodlarini dengizdan oʻtkazganimizdan keyin ularga zulm va dushmanlik qilish uchun firʼavn va uning lashkari ortlaridan quvib yetdi. Endi unga dengizda g‘arq boʻlish vaqti yetganida firʼavn: “Hech qanday iloh yoʻq, faqatgina bani Isroil avlodlari iymon keltirgan Zot – Allohgina borligiga iymon keltirdim hamda men musulmonlardanman”, – dedi.

وَاِنَّ
va albatta

Mana bugun endi oʻzingdan keyingilarga ibrat boʻlishing uchun jasadingni dengiz qaʼriga choʻktirib, chiritib yubormay, uni sohilga chiqarib qutqarib qolamiz. Haqiqatan, odamlarning koʻpchiligi ulardan ibrat olmay g‘aflatda qoluvchilardir.

Albatta, Biz bani Isroil avlodlarini goʻzal va omonlik maskaniga yerlashtirdik va ularga pokiza narsalardan rizq qilib berdik. Ular to oʻzlariga Tavrot ilmi kelmaguncha, ixtilof qilmadilar. Albatta, Robbingiz qiyomat kunida ixtilof qilgan narsalari haqida oralarida hukm chiqaradi.

الْكِتَابَ
kitobni

Ey Muhammad, agar sizga nozil qilgan tarixiy voqealar xususida shubhada boʻlsangiz, u holda sizdan oldingi Tavrot yoki Injil kitobini oʻqiydigan kishilardan soʻrab koʻring. Robbingizdan sizga haq vahiy kelgandan keyin aslo shubha qiluvchilardan boʻlmang.

Shuningdek, Allohning oyatlarini yolg‘onga chiqaradiganlardan ham boʻlmang, unday boʻlsa, ziyon koʻruvchilardan boʻlib qolasiz.

الْاَليمَ
alamli

Ularga barcha moʻʼjizalar kelsa, ham, to qiyomatdagi alamli azobni koʻrmagunlaricha holatlari shunday boʻladi.

faqatgina

Qani endi, halok boʻlgan qishloqlar ichida biror-bir qishloq ahli payg‘ambarlari ogohlantirganida azobni sezib, iymon keltirsalar edi, albatta, iymonlari foyda berib halok boʻlmagan boʻlar edilar. Faqatgina Yunus payg‘ambarning qavmi shunday qildi. Ular iymon keltirishgach, ulardan bu dunyo hayotidagi xorlik azobini ketkazdik va ularni oʻz ajallari bilan vafot etadigan maʼlum bir vaqtgacha dunyoda foydalantirdik.

اَفَاَنْتَ
senmi?

Agar Robbingiz xohlasa edi, Yer yuzidagi barcha kishilar yoppasiga iymon keltirgan boʻlar edilar. Bas, axir siz odamlarni moʻmin boʻlishlariga majbur qilasizmi?!

Allohning iznisiz hech bir jon egasi iymon keltira olmaydi. Alloh azobni aql yuritmaydigan kimsalarga duchor qiladi.

وَالنُّذُرُ
va ogohlantirishlar

Ey Rasulim, ularga: “Osmonlar va Yerdagi yaratilgan narsalarga ibrat bilan nazar solinglar”, – deb ayting. Lekin iymon keltirmaydigan qavmlar uchun moʻʼjizalar ham, ogohlantirishlar ham foyda bermaydi.

قُلْ
aytgin

Ular faqat oʻzlaridan oldingi kofir holda oʻtgan kimsalarning kunlariga oʻxshash bir kunni kutib turibdilar, xolos. Ey Rasulim, ularga: “Bas, kutib turaveringlar, men ham sizlar bilan birga kutib turuvchilardanman”, – deb ayting.

نُنْجِ
najot beramiz

Soʻngra u kunda payg‘ambarlarimiz va iymon keltirganlarga najot beramiz. Moʻminlarga ana shunday qilib najot berishimiz zimmamizdagi haqdir.

تَعْبُدُونَ
ibodat qilasizlar

Ey Muhammad, ularga: “Ey odamlar, agar mening haq dinimdan shubhada boʻlsangiz, bas, bilib qoʻyingki, men sizlarning Allohdan boshqa sig‘inayotgan butlaringizga sig‘inmayman. Aksincha, men sizlarni vafot ettiradigan Zot boʻlmish Allohga sig‘inaman hamda moʻminlardan boʻlishimga buyurilganman”, – deb ayting.

Allohni qoʻyib, senga foyda ham, zarar ham yetkaza olmaydigan narsalarga iltijo qilma. Agar bunday qilsang, u holda sen, albatta, zolimlardan boʻlasan.

faqatgina

Agar Alloh sizga biror zarar yetkazsa, bas, Oʻzidan boshqa uni ketkaza oladigan kuch yoʻqdir. Agar sizga biror yaxshilik yetkazishni istasa, Uning fazlini qaytaruvchi hech qanday kuch ham yoʻqdir. Alloh Oʻzi xohlagan bandalariga yaxshilikni yetkazadi. U gunohlarni kechiruvchi – G‘ofur va marhamati keng boʻlgan – Rahim Zotdir.

اهْتَدٰى
hidoyatda bo’ldi

Ey Muhammad, “Ey odamlar, chindan ham sizlarga Robbingizdan haqiqat boʻlgan Qurʼon va Payg‘ambar keldi. Bas, kim hidoyat yoʻlida yursa, faqat oʻz foydasiga yurgan boʻladi. Kim hidoyat yoʻlidan adashsa, faqat oʻzining ziyoniga adashgan boʻladi. Men sizlarning ustingizda vakil emasman”, – deb ayting.

اللّٰهُ
Alloh

Ey Rasulim, siz, faqat oʻzingizga vahiy qilingan narsaga ergashing va toki Alloh hukm qilguncha sabr qiling. Albatta, U hukm qiluvchilarning eng yaxshisidir.