Ularning orasida: “Menga jangdan qolish uchun izn bergin, urushga yuborib meni fitnaga duchor qilmagin”, – deydigan kimsalar ham bordir. Ogoh boʻlinglar, shundoq ham ular jangdan qolib fitnaga tushib qolgandirlar. Shubhasiz, jahannam kofirlarni oʻrab oluvchidir.

Ularning orasida: “Menga jangdan qolish uchun izn bergin, urushga yuborib meni fitnaga duchor qilmagin”, – deydigan kimsalar ham bordir. Ogoh boʻlinglar, shundoq ham ular jangdan qolib fitnaga tushib qolgandirlar. Shubhasiz, jahannam kofirlarni oʻrab oluvchidir.

Ular har yili bir yoki ikki marta sinovga duchor boʻlayotganliklarini koʻrmaydilarmi?! Shundan keyin ham ular tavba qilmaydilar va eslatma olmaydilar.

Musoga qavmidan faqat bir guruh kishilargina firʼavn va uning zodagonlarining qiynoqqa solib fitna qilishlaridan qoʻrqqanlari uchun iymon keltirdilar. Zero, firʼavn yerda mutakabbir va isrofgarlardan edi.

Bas, ular: “Allohgagina tavakkul qildik. Ey Robbimiz, bizlarni zolimlar qavmiga fitnaga solma”, – dedilar.

Albatta, Robbingiz fitnalarga duchor qilinganlaridan soʻng Makkadan Madinaga hijrat qilganlar, keyin Alloh yoʻlida jihod qilib, bunday mashaqqatlarga sabr qilganlar uchun yordamchidir. Albatta, Robbingiz gunohlarni kechiruvchi – G‘ofur va marhamati keng boʻlgan – Rahim Zotdir.

Ey Muhammad, sizga: “Robbingiz barcha odamlarni qamrab olgan”, – deb aytganimizni eslang. Biz sizga koʻrsatgan tushni va Qurʼonda laʼnatlangan zaqqum nomli daraxtni odamlar uchun faqat sinov qildik. Biz mushriklarni shu kabi xabarlar bilan qoʻrqitamiz, lekin bu ularning tug‘yonlarini yanada koʻp orttiradi.

Ey Rasulim, mushriklar sizga Bizning shaʼnimizga vahiydan boshqa narsani toʻqib chiqarishingiz uchun aldab, burib yuborishlariga oz qoldi. Agar ularning xohishlariga yursangiz, u holda sizni doʻst qilib olar edilar.

Oʻshanda opang seni daryodan ushlab olgan odamlar ortidan yurib: “Sizlarni bu bolaga kafil boʻlib emizadigan ayol oldiga boshlab boraymi?” – deganlarini esla! Soʻng Biz seni koʻzlari quvonsin, g‘amgin boʻlmasin, – deb onangga qaytargan edik. Yigitlik chog‘ingda bir jonni oʻldirib qoʻyganingda, Biz seni bu darddan ham qutqargan edik. Keyin Biz seni koʻp sinovlar bilan sinab koʻrdik. Madyan ahli orasida ham ancha yillar qolding, soʻngra ey Muso, payg‘ambarlik uchun belgilab qoʻyilgan taqdirga koʻra bu yerga kelding.

Oʻshanda opang seni daryodan ushlab olgan odamlar ortidan yurib: “Sizlarni bu bolaga kafil boʻlib emizadigan ayol oldiga boshlab boraymi?” – deganlarini esla! Soʻng Biz seni koʻzlari quvonsin, g‘amgin boʻlmasin, – deb onangga qaytargan edik. Yigitlik chog‘ingda bir jonni oʻldirib qoʻyganingda, Biz seni bu darddan ham qutqargan edik. Keyin Biz seni koʻp sinovlar bilan sinab koʻrdik. Madyan ahli orasida ham ancha yillar qolding, soʻngra ey Muso, payg‘ambarlik uchun belgilab qoʻyilgan taqdirga koʻra bu yerga kelding.

Alloh unga: “Haqiqatan, Biz sening ortingdan qavmingni imtihon qilib koʻrdik. Somiriy nomli kishi ularni yoʻldan ozdirdi”, – dedi.

Holbuki, Horun buzoqqa sig‘inishlaridan oldin ularga: “Ey qavmim, sizlar bu bilan imtihon qilindingiz. Robbingiz, shubhasiz, yagona Rahmondir. Bas, menga ergashinglar va amrimga itoat qilinglar!” – degan edi.

Ey Rasulim, ularni sinashimiz uchun dunyo hayotining ziynati qilib, ayrimlarini bahramand qilgan narsalarimizga koʻzingizni tikmang. Robbingizning sizga ato qiladigan rizqi yaxshiroq va boqiydir.

Har bir jon egasi oʻlimni totuvchidir. Biz sizlarni sabringizni sinash yomonlik bilan ham, shukr qilishingizni bilish uchun yaxshilik bilan ham sinab, imtihon qilamiz. Keyin, albatta, Bizning huzurimizga qaytarilasizlar.

Jazoning kechiktirilishi sizga berilgan sinovmi yoki maʼlum bir vaqtgacha dunyodan foydalanib qolishmi, buni men ham bilmayman.

Odamlar orasida Allohga bir tomonlama ibodat qiladigan kimsalar ham bor. Bordi-yu unga biror-bir yaxshilik yetsa, u sababli koʻngli xotirjam boʻladi, agar biror balo yetsa, dindan yuz oʻgirib ketadi. U bu dunyoda ham oxiratda ziyon koʻrdi. Mana bu esa ochiq-oydin ziyondir.

Alloh shayton tashlaydigan narsani qalblarida illat boʻlgan munofiqlar va toshbag‘ir kofirlarni sinash uchun qildi. Albatta, zolimlar haqdan uzoq ayriliqdalar.

Ey moʻminlar, payg‘ambarni chaqirishni oʻrtalaringizda bir-birlaringizni chaqirish kabi qilmanglar. Alloh orangizdan berkingan holda payg‘ambar huzuridan sug‘urilib chiqib ketadigan kimsalarni yaxshi biladi. Payg‘ambarning amriga xilof ish tutadigan kimsalar oʻzlariga biror fitna yetib qolishidan yoki ularga alamli azob yetib qolishidan ehtiyot boʻlsinlar.

Ey Muhammad, sizdan oldingi Biz yuborgan barcha payg‘ambarlar ham, albatta, odamlardek taom yeb, bozorlarda yurar edilar. Biz baʼzilaringizni baʼzilaringiz uchun sinov qilib qoʻydik, qani, bu sinovlarga sabr qila olarmikinsiz? Robbingiz esa barchasini koʻrib turuvchi Zotdir.

Ular: “Ey Solih, boshimizga tushgan musibatlarga sen va sen bilan birga boʻlgan moʻminlarning kasofatidan deb badgumon boʻldik”, – dedilar. Solih ularga: “Boshingizga tushgan baxtsizligingiz Allohdan. Aksincha, sizlar imtihon qilinayotgan qavmdirsiz”, – dedi.