Verses of the masdar-o'zak ق ت ل (translation)

141

وَرَدَّ اللَّهُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِغَيْظِهِمْ لَمْ يَنَالُوا خَيْرًا ۚ وَكَفَى اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ الْقِتَالَ ۚ وَكَانَ اللَّهُ قَوِيًّا عَزِيزًا

Alloh kofir firqalarni g‘azablari bilan ortlariga qaytardi. Ular hech qanday yaxshilikka erishmadilar. Alloh moʻminlarga jang borasida Oʻzi kifoya qildi. Shubhasiz, Alloh kuchli va qudratli Zotdir.

142

وَأَنْزَلَ الَّذِينَ ظَاهَرُوهُمْ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مِنْ صَيَاصِيهِمْ وَقَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ فَرِيقًا تَقْتُلُونَ وَتَأْسِرُونَ فَرِيقًا

Alloh dushman guruhlarga yordam bergan, ahli kitobdan iborat kimsalarni oʻz qalʼalaridan tushirdi va qalblariga qoʻrquv soldi. Endi, siz ulardan bir guruhni oʻldirasizlar, bir guruhni esa asir olasizlar.

143

مَلْعُونِينَ ۖ أَيْنَمَا ثُقِفُوا أُخِذُوا وَقُتِّلُوا تَقْتِيلًا

Yonma-yon tursalar ham laʼnatga duchor boʻlgan hollarida turadilar. Ular qaerda uchratilsalar ham, ushlanadilar va oʻldirib tashlanadilar.

144

مَلْعُونِينَ ۖ أَيْنَمَا ثُقِفُوا أُخِذُوا وَقُتِّلُوا تَقْتِيلًا

Yonma-yon tursalar ham laʼnatga duchor boʻlgan hollarida turadilar. Ular qaerda uchratilsalar ham, ushlanadilar va oʻldirib tashlanadilar.

145

فَلَمَّا جَاءَهُمْ بِالْحَقِّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوا اقْتُلُوا أَبْنَاءَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ وَاسْتَحْيُوا نِسَاءَهُمْ ۚ وَمَا كَيْدُ الْكَافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَالٍ

Bas, Muso ularga huzurimizdan haq payg‘ambarlik bilan kelganida, ular: “U bilan birga iymon keltirgan kimsalarning oʻg‘illarini oʻldirib, ayollarini buzuq niyatda foydalanish uchun tirik qoldiringlar” – dedilar. Biroq kofirlarning hiylasi zalolatdan boshqa narsa emas.

146

وَقَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُونِي أَقْتُلْ مُوسَىٰ وَلْيَدْعُ رَبَّهُ ۖ إِنِّي أَخَافُ أَنْ يُبَدِّلَ دِينَكُمْ أَوْ أَنْ يُظْهِرَ فِي الْأَرْضِ الْفَسَادَ

Firʼavn: “Menga qoʻyib beringlar, Musoni oʻldiraman. Qani, u Robbisiga duo qilsin-chi, uni qutqarar ekanmi?! Men Muso diningizni oʻzgartirib yuborishidan yoki yer yuzida buzg‘unchilik chiqarishidan qoʻrqyapman”, dedi.

147

وَقَالَ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ إِيمَانَهُ أَتَقْتُلُونَ رَجُلًا أَنْ يَقُولَ رَبِّيَ اللَّهُ وَقَدْ جَاءَكُمْ بِالْبَيِّنَاتِ مِنْ رَبِّكُمْ ۖ وَإِنْ يَكُ كَاذِبًا فَعَلَيْهِ كَذِبُهُ ۖ وَإِنْ يَكُ صَادِقًا يُصِبْكُمْ بَعْضُ الَّذِي يَعِدُكُمْ ۖ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ

Shunda firʼavnning xonadonidan boʻlgan va iymonini yashirib yuradigan bir moʻmin kishi: “Bir odamni “Robbim Alloh”, degani uchun oʻldirasizlarmi?! Holbuki, u sizlarga Robbingiz tomonidan aniq hujjatlarni keltirdi. Agar u yolg‘onchi boʻlsa, yolg‘oni oʻz zarariga. Bordi-yu rostgoʻy boʻlsa, u holda sizlarga vaʼda qilayotgan baʼzi azoblar yetib qoladi. Albatta, Alloh haddan oshuvchi va yolg‘onchi kimsalarni toʻg‘ri yoʻlga boshlamaydi”, – dedi.

148

فَإِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقَابِ حَتَّىٰ إِذَا أَثْخَنْتُمُوهُمْ فَشُدُّوا الْوَثَاقَ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَاءً حَتَّىٰ تَضَعَ الْحَرْبُ أَوْزَارَهَا ۚ ذَٰلِكَ وَلَوْ يَشَاءُ اللَّهُ لَانْتَصَرَ مِنْهُمْ وَلَٰكِنْ لِيَبْلُوَ بَعْضَكُمْ بِبَعْضٍ ۗ وَالَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَلَنْ يُضِلَّ أَعْمَالَهُمْ

Bas, ey moʻminlar, qachonki, sizlar jang maydonida kufr keltirganlar bilan toʻqnashsangiz, boʻyinlariga urib oʻldiringlar. Bas, qachonki, ularni tor-mor qilib asirga tushirsangiz, arqonlar bilan mahkam bog‘langlar. Keyin urush oʻz yuklarini qoʻyib toʻxtamaguncha ularga iltifot qilib ozod qilib yuborasizlar, yoki qoʻyib yuborish evaziga tovon olasizlar. Agar Alloh xohlasa, ular ustidan jangsiz ham g‘olib kelar edi, lekin U sizlarning ayrimlaringizni ayrimlaringiz bilan imtihon qilish uchun sizlarga jang qilishni buyurdi. Alloh yoʻlida oʻldirilganlarning amallarini U Zot hech bekor qilmaydi.

149

وَيَقُولُ الَّذِينَ آمَنُوا لَوْلَا نُزِّلَتْ سُورَةٌ ۖ فَإِذَا أُنْزِلَتْ سُورَةٌ مُحْكَمَةٌ وَذُكِرَ فِيهَا الْقِتَالُ ۙ رَأَيْتَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ يَنْظُرُونَ إِلَيْكَ نَظَرَ الْمَغْشِيِّ عَلَيْهِ مِنَ الْمَوْتِ ۖ فَأَوْلَىٰ لَهُمْ

Iymon keltirgan kimsalar: “Jihodga buyurilgan biror sura nozil qilinsa edi”, – deydilar. Bas, qachonki, u haqida qatʼiy bir sura nozil qilinib, unda jang zikr qilinsa, dillarida kasallik boʻlgan kimsalarning sizga xuddi oʻlimdan qoʻrqib behush boʻlib qolgan kimsaning nazaridek qarayotganlarini koʻrasiz. Holbuki, ular uchun sizga itoat qilish loyiqroq edi.

150

قُلْ لِلْمُخَلَّفِينَ مِنَ الْأَعْرَابِ سَتُدْعَوْنَ إِلَىٰ قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ تُقَاتِلُونَهُمْ أَوْ يُسْلِمُونَ ۖ فَإِنْ تُطِيعُوا يُؤْتِكُمُ اللَّهُ أَجْرًا حَسَنًا ۖ وَإِنْ تَتَوَلَّوْا كَمَا تَوَلَّيْتُمْ مِنْ قَبْلُ يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا أَلِيمًا

Ey Rasulim, aʼrobiylardan jangga chiqmay qolgan munofiq kimsalarga: “Yaqinda sizlar katta kuch egalari boʻlmish bir qavm bilan jang qilishga chaqirilasizlar. Oʻshanda ular bilan urushasizlar yoki ular jangsiz Islomga kiradilar. Bas, agar oʻshanda Payg‘ambarga itoat qilsangizlar, Alloh sizlarga goʻzal mukofot ato qiladi. Agar ilgari yuz oʻgirib ketganlaringizdek yuz oʻgirib ketsangizlar, Alloh sizlarni alamli azob bilan azoblaydi.

151

وَلَوْ قَاتَلَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوَلَّوُا الْأَدْبَارَ ثُمَّ لَا يَجِدُونَ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا

Agar kufr keltirgan kimsalar sulh tuzish oʻrniga sizlar bilan jang qilganlarida, albatta, ular ortlariga qarab qochgan boʻlar edilar. Soʻngra ular oʻzlariga doʻst ham yordamchi topa olmas edilar.

152

وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا ۖ فَإِنْ بَغَتْ إِحْدَاهُمَا عَلَى الْأُخْرَىٰ فَقَاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي حَتَّىٰ تَفِيءَ إِلَىٰ أَمْرِ اللَّهِ ۚ فَإِنْ فَاءَتْ فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا بِالْعَدْلِ وَأَقْسِطُوا ۖ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ

Agar moʻminlardan ikki toifa oʻzaro urushib qolsalar, darhol ular oʻrtasini isloh qilinglar. Bas, agar ulardan biri, ikkinchisining ustiga tajovuzkorlik qilsa, bas, to tajovuzkor toifa Allohning amriga qaytguncha, sizlar tajovuz qilgan toifa bilan urushinglar. Agar u toifa tajovuzkorlikdan qaytsa, sizlar darhol ularning oʻrtasini adolat bilan tuzatib qoʻyinglar va adolat qilinglar. Albatta, Alloh adolat qiluvchilarni sevadi.

153

154

قُتِلَ الْخَرَّاصُونَ

Ana oʻsha yolg‘onchilarga oʻlim boʻlsin.

155

وَمَا لَكُمْ أَلَّا تُنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلِلَّهِ مِيرَاثُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ لَا يَسْتَوِي مِنْكُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَقَاتَلَ ۚ أُولَٰئِكَ أَعْظَمُ دَرَجَةً مِنَ الَّذِينَ أَنْفَقُوا مِنْ بَعْدُ وَقَاتَلُوا ۚ وَكُلًّا وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنَىٰ ۚ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ

Nima uchun sizlar Alloh yoʻlida ehson qilmayapsizlar?! Holbuki, osmonlar va Yerning merosi yolg‘iz Allohnikidir! Sizlardan Makka fath boʻlishidan avval ehson qilgan va kofirlarga qarshi urushgan kishilar fathdan keyin ehson qilgan va urushganlar bilan barobar boʻlmaydi. Ular keyin ehson qilgan va urushgan kishilardan ulug‘roq martabadadirlar. Barchalariga Alloh goʻzal jannat vaʼda qilgandir. Alloh qilayotgan barcha amallaringizdan xabardordir.

156

157

أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نَافَقُوا يَقُولُونَ لِإِخْوَانِهِمُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَئِنْ أُخْرِجْتُمْ لَنَخْرُجَنَّ مَعَكُمْ وَلَا نُطِيعُ فِيكُمْ أَحَدًا أَبَدًا وَإِنْ قُوتِلْتُمْ لَنَنْصُرَنَّكُمْ وَاللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ

Ey Muhammad, munofiq kimsalar oʻzlarining ahli kitoblaridan boʻlgan kofir birodarlariga: “Qasam boʻlsinki, agar sizlar Madinadan haydab chiqarilsangizlar, albatta, bizlar ham sizlar bilan birga chiqib ketamiz va sizlarga qarshi harakatda hech qachon hech kimga itoat qilmaymiz. Agar sizlarga qarshi jang qilinsa, albatta, bizlar ham sizlarga yordam beramiz”, – deb aytishlarini koʻrmadingizmi? Alloh ularning yolg‘onchiligiga guvohlik beradi.

158

لَئِنْ أُخْرِجُوا لَا يَخْرُجُونَ مَعَهُمْ وَلَئِنْ قُوتِلُوا لَا يَنْصُرُونَهُمْ وَلَئِنْ نَصَرُوهُمْ لَيُوَلُّنَّ الْأَدْبَارَ ثُمَّ لَا يُنْصَرُونَ

Qasam boʻlsinki, agar yahudiylar oʻz diyorlaridan haydab chiqarilsalar, munofiqlar ular bilan birga aslo chiqib ketmaydilar. Qasam boʻlsinki, agar yahudiylarga qarshi jang qilinsa, munofiqlar ularga yordam ham bermaydilar. Bordi-yu yordam bersalar ham, albatta, yahudiylar mag‘lub boʻlib ortlariga qarab qochadilar va keyin ularga yordam berilmaydi.

159

لَا يُقَاتِلُونَكُمْ جَمِيعًا إِلَّا فِي قُرًى مُحَصَّنَةٍ أَوْ مِنْ وَرَاءِ جُدُرٍ ۚ بَأْسُهُمْ بَيْنَهُمْ شَدِيدٌ ۚ تَحْسَبُهُمْ جَمِيعًا وَقُلُوبُهُمْ شَتَّىٰ ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَا يَعْقِلُونَ

Munofiq va yahudiylar oʻzaro birlashib sizlar bilan jang qila olmaydilar. Ular faqat qalʼali qishloqlar ichida berkinib yoki devorlar ortidan turib jang qila oladilar. Shuningdek, ularning oʻz oralarida adovatlari qattiqdir. Soʻzlaridan ularni birlashgan deb hisoblaysiz-u, ammo qalblari tarqoqdir. Bunga sabab, ularning aqlsiz qavm ekanliklaridir.

160

لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ

Alloh din borasida sizlar bilan urushmagan va sizlarni oʻz diyorlaringizdan haydab chiqarmagan kimsalarga nisbatan yaxshilik qilishlaringizdan va ularga adolatli boʻlishlaringizdan sizlarni qaytarmaydi. Albatta, Alloh adolat qiluvchilarni sevadi.

VERSES OF THE MASDAR-O'ZAK