Allohni qoʻyib, qiyomat kunigacha ham chaqiriqqa javob qila olmaydiganlarga iltijo qiladigan kimsadan ham adashganroq kim bor?! Holbuki, u jonsiz butlar oʻsha mushriklarning duolaridan bexabardirlar.

Ularga: “Ey mushriklar, qani aytinglar-chi, agar ushbu Qurʼon Allohning huzuridan boʻlsa-yu, sizlar uni inkor qilib turibsiz holbuki, bani Isroil avlodidan boʻlgan bir guvoh ham bu Qurʼonning oʻxshashiga guvohlik berib, iymon keltirib turibdi. Sizlar esa iymon keltirmay takabbarlik qilganingiz nimasi?! Albatta, Alloh zolimlar qavmini hidoyat qilmas”, – deb ayting.

Shubhasiz, Robbimiz yagona Alloh, – deb, soʻngra toʻg‘ri yoʻlda qoim turgan kimsalar uchun xavf yoʻqdir va ular g‘am chekmaydilar.

Ey Muhammad, Od qabilasining birodari Hudni yodga oling! Oʻshanda u qum tepaliklarda qavmini: “Faqat yolg‘iz Allohgagina ibodat qilinglar! Men, haqiqatan, sizlarga ulug‘ kunning azobi kelishidan qoʻrqaman”, – deb ogohlantirgan edi. Vaholanki, undan oldin ham keyin ham ogohlantiruvchi payg‘ambarlar oʻtgan edi.

Hud ularga: “Azob haqidagi bilim faqatgina Alloh huzuridadir. Men sizlarga oʻzim elchi qilib yuborilgan dinni yetkazaman. Lekin men sizlarni johillik qilayotgan qavm ekaningizni koʻryapman”, – dedi.

U Robbisining amri bilan barcha narsani yer bilan yakson qiladi. Bas, boʻron kelib, tong otganida ularning faqat xaroba maskanlarigina koʻrinib turar edi. Biz jinoyatchi qavmlarni mana shunday jazolaymiz.

Ey Muhammad, huzuringizga bir guruh jinlarni Qurʼon tinglasinlar, deb yuborganimizni eslang. Bas, qachonki, ular Qurʼon tilovatiga hozir boʻlishgach, bir-birlariga: “Jim boʻlinglar”, – dedilar. Bas, qachonki, tilovat tugatilgach, ular oʻz qavmlari oldiga ogohlantiruvchi boʻlgan hollarida qaytib ketdilar.

Jinlar: “Ey qavmimiz, darhaqiqat, biz Musodan keyin nozil qilingan, oʻzidan oldingi ilohiy kitoblarni tasdiqlovchi, haq dinga va toʻg‘ri yoʻlga boshlaydigan bir kitobni tingladik”, – dedilar.

Jinlar: “Ey qavmimiz, darhaqiqat, biz Musodan keyin nozil qilingan, oʻzidan oldingi ilohiy kitoblarni tasdiqlovchi, haq dinga va toʻg‘ri yoʻlga boshlaydigan bir kitobni tingladik”, – dedilar.

Ey qavmimiz, Allohning daʼvatchisi Muhammadga javob beringlar. va unga iymon keltiringlar, shunda Alloh gunohlaringizni mag‘firat qiladi va sizlarni alamli azobdan saqlaydi.

Bas, ey Muhammad, matonat egasi boʻlgan payg‘ambarlar sabr qilganlaridek siz ham ozorlarga sabr qiling va ularga tushadigan azobga oshiqmang. Ular oʻzlariga vaʼda qilinayotgan azobni koʻradigan kunda bu dunyoda goʻyo faqat kunduzdan bir soatgina turgandek boʻlib qoladilar. Bu Alloh tomonidan bir yetkazishdir. Bas, faqat fosiq qavmlargina halok qilinadi.

Ey siz odamlar! Sizlar Alloh yoʻlida ehson qilishga chaqirilmoqdasiz. Bas, aniqki orangizda baxillik qiladigan kimsalar ham bordir. Kimki baxillik qilsa, bas, faqat oʻz zarariga baxillik qiladi. Alloh boy, sizlar esa faqirdirsizlar. Agar sizlar Allohga itoat qilishdan bosh tortsangiz, U xohlasa oʻrningizga sizlardan boshqa bir qavmni almashtirib qoʻyadi. Keyin ular sizlarga oʻxshagan itoatsiz boʻlmaydilar.

Bu fath Alloh sizning oldingi va keyingi gunohlaringizni mag‘firat etishi, sizga Oʻz neʼmatini mukammal qilib berishi va sizni toʻg‘ri yoʻlga hidoyat qilishi uchundir.

Balki sizlar Payg‘ambar va moʻminlar bu safardan oʻz ahli oilalariga aslo qaytib kelmaydilar, deb oʻylagandirsiz. Bu oʻylov dillaringizga chiroyli koʻrsatilib, yomon gumon qildinglar hamda halok boʻluvchi qavm boʻldingiz.

Ey Rasulim, aʼrobiylardan jangga chiqmay qolgan munofiq kimsalarga: “Yaqinda sizlar katta kuch egalari boʻlmish bir qavm bilan jang qilishga chaqirilasizlar. Oʻshanda ular bilan urushasizlar yoki ular jangsiz Islomga kiradilar. Bas, agar oʻshanda Payg‘ambarga itoat qilsangizlar, Alloh sizlarga goʻzal mukofot ato qiladi. Agar ilgari yuz oʻgirib ketganlaringizdek yuz oʻgirib ketsangizlar, Alloh sizlarni alamli azob bilan azoblaydi.

Ey moʻminlar, Alloh sizlarga oʻzingiz oladigan koʻpgina oʻljalarni vaʼda qildi. Mana bu Xaybar jangidagi oʻljalarni esa tezlatib berdi va dushman odamlarning qoʻllarini sizlarga ziyon berishdan toʻsib qoʻydi. Boʻlib oʻtgan voqealar moʻminlarga ibrat boʻlishi va Alloh sizlarni toʻg‘ri yoʻlga hidoyat qilishi uchundur.

Ey moʻminlar, agar sizlarga bir fosiq kimsa xabar keltirsa, sizlar haqiqiy holatni bilmagan holingizda biror qavmga aziyat yetkazib qoʻyib, keyin qilgan ishlaringizdan pushaymon boʻlmasligingiz uchun u xabarni aniqlab koʻringlar.

Ey iymon keltirgan kimsalar, sizlardan boʻlgan bir qavm boshqa bir moʻmin qavmni masxara qilmasin. Ehtimolki, masxara qilingan qavm ulardan yaxshiroq boʻlsalar. Yana sizlardan boʻlgan ayollar ham boshqa ayollarni masxara qilmasinlar. Ehtimolki, masxara qilingan ayollar ulardan yaxshiroq boʻlsalar. Bir-birlaringizni mazax qilmanglar va bir-birlaringizni laqablar bilan atamanglar. Iymondan keyin fosiqlik ismi naqadar yomondir! Kimki tavba qilmasa, bas, aynan oʻshalar zolimlardir.

Ey iymon keltirgan kimsalar, sizlardan boʻlgan bir qavm boshqa bir moʻmin qavmni masxara qilmasin. Ehtimolki, masxara qilingan qavm ulardan yaxshiroq boʻlsalar. Yana sizlardan boʻlgan ayollar ham boshqa ayollarni masxara qilmasinlar. Ehtimolki, masxara qilingan ayollar ulardan yaxshiroq boʻlsalar. Bir-birlaringizni mazax qilmanglar va bir-birlaringizni laqablar bilan atamanglar. Iymondan keyin fosiqlik ismi naqadar yomondir! Kimki tavba qilmasa, bas, aynan oʻshalar zolimlardir.

Makka kofirlaridan oldin Nuh qavmi, Shuʼayb qavmi boʻlgan quduq egalari, Samud qabilasi ham payg‘ambarlarni inkor qilgan edilar.