Oʻzaro savol-javob qilishlari uchun ularni qanday uxlatib qoʻygan boʻlsak ana shunday uyg‘otdik. Ulardan biri: “Qancha muddat uyquda qoldingiz?, – dedi. Ularning ayrimlari: “Bir kun yoki yarim kun”, – dedilar. Baʼzilari esa: “Qancha uxlab qolganimizni faqat Robbingiz toʻg‘ri biluvchiroq, endi bir kishini mana shu pulingiz bilan shaharga yuboringlar u eng pokiza taomlarni qarab undan sizlarga ozuqa olib kelsin. U diqqatli boʻlsin va sizlarni birovga sezdirib qoʻymasin”, – dedilar.

Hali yahudiy va nasroniylarning ayrimlari oʻsha Ashob ul-Kahfning adadi haqida: “Ular uch kishi edi, toʻrtinchilari itlaridir”, – deydilar. Yana boshqalari: “Ular beshta boʻlib, oltinchilari itlaridir”, – deya taxmin gap aytib, g‘aybga tosh otadilar. Shuningdek, yana: “Ular yettitadirlar, sakkizinchilari itlaridir”, – deyishadi. Ey Muhammad: “Ularning sanog‘ini Robbim eng yaxshi biluvchidir. Ularni juda oz kishi biladi”, – deb ayting. Bas, ular xususida tortishmang, faqat vahiy asosida ochiq munozara qiling. Hamda Ashobi Kahf haqida ularning birortasidan fatvo soʻramang.

Ey Muhammad, ularga: “Ularning qancha muddat g‘orda qolganlarini Alloh eng yaxshi biluvchidir. Osmonlar va Yerning sirlari faqat Unga oiddir. U naqadar mukammal koʻruvchi va eshituvchidir! Oʻsha odamlar uchun Undan oʻzga biror doʻst yoʻqdir. Alloh Oʻz hukmida hech kimni sherik qilmaydi”, – deb ayting.

Ey Muhammad, ularga ikki kishi haqidagi misolni keltiring. Ulardan biri uchun ikki uzumzor bog‘ qilib bergan edik. U ikki bog‘ni xurmozor bilan oʻrab va oʻrtasini ekinzor qilgan edik.

Lekin men: “U Alloh mening Robbimdir va Robbimga hech kimni sherik qilmayman”, – deb aytaman.

Darhaqiqat, uning bog‘idagi mevalari ofat bilan qurshab olindi. U esa qulab yotgan ishkomlarni koʻrib va ularga qilgan xarajatlarni oʻylab, chapak chalganicha qoldi. Soʻng pushaymon qilib: “Koshki edi, men ham Robbimga hech kimni sherik qilmaganimda!” – deb qolaverdi.

Qiyomatda tog‘larni oʻrnidan qoʻzg‘atib yurg‘izadigan va siz yerni tep-tekis holda koʻradigan kunni eslang! U kunda Biz ulardan birortasini qoʻymay toʻplagan boʻlamiz.

Soʻng har bir kishining nomai aʼmoli bitilgan kitobi oʻz qoʻliga keltirib qoʻyiladi. Bas, gunohkorlarning undagi yozilgan narsalardan qoʻrquvga tushib: “Holimizga voy boʻlsin! Bu qanday kitobdirki, na kichik va na katta gunohni qoldirmay, barchasini hisoblab qoʻyibdi”, – deyishlarini koʻrasiz. Ular qilgan neki amallari boʻlsa, barchasini hozir holda topadilar. Robbingiz hech kimga zulm qilmaydi.

Ey Muhammad, odamlarga: “Albatta, men ham sizlar kabi bir bashardirman. Faqat menga ilohingiz yolg‘iz Iloh ekani haqida vahiy qilinmoqda. Bas, kimki qiyomatda Robbisiga duch kelishidan muloqotda umidvor boʻlsa, u holda solih amal qilsin va Robbisiga ibodat qilishda hech kimni Unga sherik qilmasin!” – deb ayting.

Endi, yeb-ichgin va koʻzing quvonsin. Bas, agar odamzotdan birortasini koʻrib qolsang va u sendan savol soʻrasa unga: “Men Rahmon roziligi uchun roʻza tutishni nazr qilganman, bas, bugun biror inson bilan gaplashmayman”, – deb aytgin.

Biz ulardan oldin ham qanchalab osiy nasllarni halok qilganmiz. Siz ulardan tirik qolgan birortasini sezyapsizmi yoki ularning shivirlashini eshityapsizmi?!

Toki u mushriklardan birortasiga oʻlim oni kelganida: “Ey Robbim, meni yana hayotga qaytaringlar”, – deydi.

Oʻzlaridan boshqa guvohlari boʻlmagan holda oʻz xotinlariga buzuq deb tosh otadiganlar har biri oʻzini, shubhasiz, rostgoʻylardan deb, Alloh nomiga toʻrt marta guvohlik berishi kerak.

Ey iymon keltirganlar, shaytonning izidan ergashmanglar. Kim shaytonning izidan ergashsa, bas, albatta, shayton buzuqlik va yomonlikka buyuradi. Agar sizlarga Allohning fazli va rahmati boʻlmaganida edi, sizlardan biror kishi gunohdan poklanmas edi. Lekin Alloh Oʻzi xohlagan kishisining gunohlarini poklaydi. Alloh hamma narsani eshitib turuvchi – Samiʼ va barchasini bilib turuvchi – Aʼlim Zotdir.

Bas, agar u uylarda hech kimni topmasangiz, unda to sizlarga ruxsat berilmaguncha ularga kirmanglar. Agar sizlarga, “qaytinglar” deyilsa, darhol qaytib ketinglar. Shu sizlar uchun eng toza yoʻldir. Alloh qilayotgan barcha ishlaringizni biluvchidir.

Keyin, qizlardan biri hayo bilan yurib kelib: “Otam bizlarga qoʻylarimizni sug‘orib berganing haqini berish uchun seni chaqirmoqda”, – dedi. Soʻngra, Muso Shuʼayb payg‘ambarning huzuriga kelib, unga oʻz qissasini, soʻzlab berdi. Shuʼayb Musoga “Endi, qoʻrqma, sen zolimlar qavmidan qutulding”, – dedi.

Qizlardan biri: “Ey otajon, uni ishga yollagin. Chunki ishga yollanadigan eng yaxshi kimsa kuchli va ishonchli kishidir”, – dedi.

Shuʼayb payg‘ambar Musoga: “Agar rozi boʻlsang, menga sakkiz yil ishlab berishing evaziga senga mana shu ikki qizimdan birini nikohlab bermoqchiman. Agar oʻn yilni ishlab bitirsang, bu sendan bizga yaxshilikdir. Men seni mashaqqatga solishni istamayman. Agar Alloh xohlasa mening solih kishilardan ekanimni bilasan”, – dedi.

Lut oʻz qavmiga: “Albatta, sizlar shunday fahsh ishni qilyapsizlarki, sizlardan oldin olamlardan hech kimda bu boʻlib oʻtmagan edi”, – dedi.

Ey Payg‘ambarning ayollari, agar taqvo qilsangizlar, sizlar boshqa ayollarning birortasi kabi emassizlar. Bas, sizlar nomahram erkaklarga mayin soʻz qilmanglar, aks holda qalbida buzuqlik boʻlgan kimsa taʼma qilib qoladi. Soʻzni oddiy qilib, toʻg‘ri aytinglar.