د ن و

دُنُوّ : Бевосита ёки ҳукман яқин бўлишдир. Бу сўз макон, замон ва мартаба учун ишлатилади: وَمِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ : Хурмонинг куртагидан ҳам яқин шодалар чиқардик (6/Анъом 99); ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّى : Сўнгра янада яқинлашди ва пастлади (53/Нажм 8). Бу оятдаги яқинлик ҳукмийдир. Баъзан أَدْنَى лафзи, "кўпроқ"нинг зидди сифатида "камроқ" маъносида ишлатилади: وَلاَ أَدْنَى مِنْ ذَلِكَ وَلاَ أَكْثَرَ : Бундан хоҳ янада оз, хоҳ янада кўп бўлсинлар (58/Мужодала 7).
Баъзан эса "яхшироқ"нинг зидди сифатида "ёмонроқ" маъносида ишлатилади: أَتَسْتَبْدِلُونَ الَّذِي هُوَ أَدْنَى بِالَّذِي هُوَ خَيْرٌ : Сиз янада паст бир неъматни янада афзал бир неъматга алмаштирмоқчимисиз? (2/Бақара 61). Баъзан эса "охир"нинг зидди сифатида "аввал/илк" маъносида ишлатилади: خَسِرَ الدُّنْيَا وَاْلآخِرَةَ : У илкини (дунёни) ҳам, охиридагини (охиратни) ҳам йўқотди (22/Ҳаж 11); وَآتَيْنَاهُ فِي الْدُّنْيَا حَسَنَةً وَإِنَّهُ فِي اْلآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِينَ : Биз унга илкида (дунёда) яхшилик ато қилдик. У охиридагида (охиратда) ҳам солиҳлардандир (16/Наҳл 122).
Баъзан эса "узоқроқ"нинг зидди сифатида "яқинроқ" маъносида ишлатилади: إِذْ أَنْتُم بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيَا وَهُم بِالْعُدْوَةِ الْقُصْوَى : Ўша куни сизлар водийнинг четида эдингиз, улар эса янада узоқ четида эдилар. Аллоҳ буюради: