مَا масдар-ўзаги оятлари (таржима)

441

قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لَسْتُمْ عَلَىٰ شَيْءٍ حَتَّىٰ تُقِيمُوا التَّوْرَاةَ وَالْإِنْجِيلَ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ ۗ وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيرًا مِنْهُمْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ طُغْيَانًا وَكُفْرًا ۖ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ

Эй Расулим, уларга: “Эй аҳли китоб бўлган яҳудий ва насронийлар! Тавротга, Инжилга ва Роббингиз томонидан сизларга нозил қилинган Қуръон ҳукмларига тўғри амал қилмагунингизгача аниқ бир дин устида эмассизлар”, – деб айтинг. Роббингиздан сизга нозил қилинган Қуръон улардан кўпчилигининг туғён ва куфрини янада орттиради. Шундай экан, кофир қавмлар учун қайғурманг.

442

قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لَسْتُمْ عَلَىٰ شَيْءٍ حَتَّىٰ تُقِيمُوا التَّوْرَاةَ وَالْإِنْجِيلَ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ ۗ وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيرًا مِنْهُمْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ طُغْيَانًا وَكُفْرًا ۖ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ

Эй Расулим, уларга: “Эй аҳли китоб бўлган яҳудий ва насронийлар! Тавротга, Инжилга ва Роббингиз томонидан сизларга нозил қилинган Қуръон ҳукмларига тўғри амал қилмагунингизгача аниқ бир дин устида эмассизлар”, – деб айтинг. Роббингиздан сизга нозил қилинган Қуръон улардан кўпчилигининг туғён ва куфрини янада орттиради. Шундай экан, кофир қавмлар учун қайғурманг.

443

لَقَدْ أَخَذْنَا مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَأَرْسَلْنَا إِلَيْهِمْ رُسُلًا ۖ كُلَّمَا جَاءَهُمْ رَسُولٌ بِمَا لَا تَهْوَىٰ أَنْفُسُهُمْ فَرِيقًا كَذَّبُوا وَفَرِيقًا يَقْتُلُونَ

Дарҳақиқат, бани Исроил авлодларининг аҳд-паймонини олдик ҳамда уларга Расуллар юбордик. Ҳар гал уларга бир пайғамбар нафслари истамаган амрларни олиб келса, бир қисмини ёлғончига чиқардилар ва бир қисмини эса ўлдирардилар.

444

وَحَسِبُوا أَلَّا تَكُونَ فِتْنَةٌ فَعَمُوا وَصَمُّوا ثُمَّ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ ثُمَّ عَمُوا وَصَمُّوا كَثِيرٌ مِنْهُمْ ۚ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِمَا يَعْمَلُونَ

Қилмишлари туфайли бошларига бало бўлмайди деб ўйлаб, кўр ва кар бўлиб олдилар. Шундан кейин ҳам Аллоҳ уларнинг тавбасини қабул қилди. Сўнгра уларнинг кўпчилиги яна ҳақни кўрмайдиган ва эшитмайдиган бўлиб қолдилар. Аллоҳ уларнинг барча қилаётган ишларини кўриб турувчи Зотдир.

445

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ ۖ وَقَالَ الْمَسِيحُ يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ اعْبُدُوا اللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمْ ۖ إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوَاهُ النَّارُ ۖ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصَارٍ

Аллоҳ бу Марям ўғли Масиҳдир, деган кимсалар аниқ кофир бўлдилар. Ваҳоланки, Масиҳ уларга: “Эй бани Исроил авлодлари, менинг ҳам Роббим сизларнинг ҳам Роббингиз бўлган Аллоҳга ибодат қилинглар”, – деган эди. Кимки Аллоҳга ширк келтирса, албатта, Аллоҳ унга жаннатни ҳаром қилгандир ва жойи дўзахдир. Золимлар учун азобдан қутқарувчи ёрдамчилар йўқдир.

446

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ ثَالِثُ ثَلَاثَةٍ ۘ وَمَا مِنْ إِلَٰهٍ إِلَّا إِلَٰهٌ وَاحِدٌ ۚ وَإِنْ لَمْ يَنْتَهُوا عَمَّا يَقُولُونَ لَيَمَسَّنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Аллоҳ уч илоҳнинг биридир, деб айтган кимсалар аниқ кофир бўлдилар. Ёлғиз Илоҳдан бошқа илоҳ йўқдир. Агар бу айтаётган гапларидан тийилмасалар, улардан кофир бўлган кимсаларни қиёматда аламли азоб тутиши шубҳасиздир.

447

مَا الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ وَأُمُّهُ صِدِّيقَةٌ ۖ كَانَا يَأْكُلَانِ الطَّعَامَ ۗ انْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الْآيَاتِ ثُمَّ انْظُرْ أَنَّىٰ يُؤْفَكُونَ

Марям ўғли Исо Масиҳ фақат бир пайғамбардир. Ундан олдин ҳам қанчадан-қанча Расуллар ўтган. Шунингдек, унинг онаси Марям эса иймонда содиқ аёлдир. У иккови ҳам бошқалар каби таом ер эдилар. Эй Расулим, уларга оятларимизни қай йўсинда аниқ баён қилиб бераётганимизга назар солинг. Шундан кейин ҳам уларнинг ҳақдан қай томонга юз ўгириб кетаётганларни кўринг.

448

قُلْ أَتَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَلَا نَفْعًا ۚ وَاللَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ

Эй Расулим, уларга: “Аллоҳни қўйиб, сизларга зарар ҳам, фойда ҳам беришга қодир бўлмаганга ибодат қиласизларми?” – деб айтинг. Аллоҳ ҳамма нарсани эшитиб турувчи – Самиъ ва билиб турувчи – Аълим Зотдир.

449

لُعِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ عَلَىٰ لِسَانِ دَاوُودَ وَعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ ۚ ذَٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَكَانُوا يَعْتَدُونَ

Бани Исроил авлодларидан куфр келтирган кимсалар Довуд пайғамбар ва Марям ўғли Исо тили билан лаънатланганлар. Бу уларнинг исён қилиб ҳадларидан ошганлари сабабидандир.

450

كَانُوا لَا يَتَنَاهَوْنَ عَنْ مُنْكَرٍ فَعَلُوهُ ۚ لَبِئْسَ مَا كَانُوا يَفْعَلُونَ

Улар бир-бирларини қилган номақбул ишларидан қайтармас эдилар. Уларнинг қилиб юрган ишлари нақадар ёмон эди.

451

تَرَىٰ كَثِيرًا مِنْهُمْ يَتَوَلَّوْنَ الَّذِينَ كَفَرُوا ۚ لَبِئْسَ مَا قَدَّمَتْ لَهُمْ أَنْفُسُهُمْ أَنْ سَخِطَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَفِي الْعَذَابِ هُمْ خَالِدُونَ

Улардан аксариятини куфр келтирган кимсалар билан дўст бўлганларини кўрасиз. Нафслари ўзлари учун тақдим қилган нарса нақадар ёмондир. Аллоҳ уларга ғазаб қилган ва улар жаҳаннам азобида мангу қолувчидирлар.

452

وَلَوْ كَانُوا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالنَّبِيِّ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مَا اتَّخَذُوهُمْ أَوْلِيَاءَ وَلَٰكِنَّ كَثِيرًا مِنْهُمْ فَاسِقُونَ

Агар улар Аллоҳга, пайғамбарга ва унга нозил қилинган китобга иймон келтирганларида эди, уларни ўзларига дўст қилиб олмас эдилар. Лекин уларнинг орасидан кўпчилиги фосиқ кимсалардир.

453

وَلَوْ كَانُوا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالنَّبِيِّ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مَا اتَّخَذُوهُمْ أَوْلِيَاءَ وَلَٰكِنَّ كَثِيرًا مِنْهُمْ فَاسِقُونَ

Агар улар Аллоҳга, пайғамбарга ва унга нозил қилинган китобга иймон келтирганларида эди, уларни ўзларига дўст қилиб олмас эдилар. Лекин уларнинг орасидан кўпчилиги фосиқ кимсалардир.

454

وَإِذَا سَمِعُوا مَا أُنْزِلَ إِلَى الرَّسُولِ تَرَىٰ أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ ۖ يَقُولُونَ رَبَّنَا آمَنَّا فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ

Улар Элчимиз Муҳаммадга нозил қилинган Қуръонни эшитган пайтларида, унинг ҳақ эканини билганлари учун кўзларидан ёш тўлиб оқаётганини кўрасиз. Ҳамда улар: “Эй Роббимиз, иймон келтирдик ва бизларни ҳақиқатга гувоҳлик берувчилардан қилиб ёзгин”, – дейдилар.

455

وَمَا لَنَا لَا نُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَمَا جَاءَنَا مِنَ الْحَقِّ وَنَطْمَعُ أَنْ يُدْخِلَنَا رَبُّنَا مَعَ الْقَوْمِ الصَّالِحِينَ

Улар: “Роббимиз бизларни солиҳ қавмлар қаторига қўшишини орзу қиламиз-у, нима учун энди бизлар Ҳақдан келганга иймон келтирмаслигимиз керак?!” – дейдилар.

456

وَمَا لَنَا لَا نُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَمَا جَاءَنَا مِنَ الْحَقِّ وَنَطْمَعُ أَنْ يُدْخِلَنَا رَبُّنَا مَعَ الْقَوْمِ الصَّالِحِينَ

Улар: “Роббимиз бизларни солиҳ қавмлар қаторига қўшишини орзу қиламиз-у, нима учун энди бизлар Ҳақдан келганга иймон келтирмаслигимиз керак?!” – дейдилар.

457

فَأَثَابَهُمُ اللَّهُ بِمَا قَالُوا جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ۚ وَذَٰلِكَ جَزَاءُ الْمُحْسِنِينَ

Шу айтган гаплари учун Аллоҳ уларни тагидан анҳорлар оқиб турувчи, у ерда абадий қолинадиган жаннатлар билан мукофотлайди. Мана бу яхшилик қилувчи муҳсин зотларнинг мукофотидир.

458

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُحَرِّمُوا طَيِّبَاتِ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوا ۚ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ

Эй иймон келтирганлар, Аллоҳ сизлар учун ҳалол қилиб қўйган покиза нарсаларни ўзингизга ҳаром қилманглар ва ҳаддан ошманглар. Шубҳасиз, Аллоҳ ҳаддан ошувчиларни севмайди.

459

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَانِكُمْ وَلَٰكِنْ يُؤَاخِذُكُمْ بِمَا عَقَّدْتُمُ الْأَيْمَانَ ۖ فَكَفَّارَتُهُ إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ ۖ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ ۚ ذَٰلِكَ كَفَّارَةُ أَيْمَانِكُمْ إِذَا حَلَفْتُمْ ۚ وَاحْفَظُوا أَيْمَانَكُمْ ۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

Аллоҳ сизларни тил учида айтган беҳуда қасамларингиз учун жавобгар тутмайди. Лекин сизларни қалбдан қаттиқ тугиб ва хоҳлаб ичган қасамлар бузилгани учун жавобгар қилади. Унинг каффороти эса, ўз оилангизга берадиган ўртача таом миқдорини ўнта мискинга едириш ёки уларнинг кийимини қилиб бериш ёхуд бир қулни озод қилишдир. Кимки буларни қилишга имкон топа олмаса у ҳолда уч кун рўза тутиши керак бўлади. Мана булар ичган ва кейин бузган қасамларингизнинг каффоратидир. Қасамларингизни бузишдан сақланглар. Шукр қилишингиз учун Аллоҳ сизларга оятларини мана шундай қилиб баён қилмоқда.

460

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَانِكُمْ وَلَٰكِنْ يُؤَاخِذُكُمْ بِمَا عَقَّدْتُمُ الْأَيْمَانَ ۖ فَكَفَّارَتُهُ إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ ۖ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ ۚ ذَٰلِكَ كَفَّارَةُ أَيْمَانِكُمْ إِذَا حَلَفْتُمْ ۚ وَاحْفَظُوا أَيْمَانَكُمْ ۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

Аллоҳ сизларни тил учида айтган беҳуда қасамларингиз учун жавобгар тутмайди. Лекин сизларни қалбдан қаттиқ тугиб ва хоҳлаб ичган қасамлар бузилгани учун жавобгар қилади. Унинг каффороти эса, ўз оилангизга берадиган ўртача таом миқдорини ўнта мискинга едириш ёки уларнинг кийимини қилиб бериш ёхуд бир қулни озод қилишдир. Кимки буларни қилишга имкон топа олмаса у ҳолда уч кун рўза тутиши керак бўлади. Мана булар ичган ва кейин бузган қасамларингизнинг каффоратидир. Қасамларингизни бузишдан сақланглар. Шукр қилишингиз учун Аллоҳ сизларга оятларини мана шундай қилиб баён қилмоқда.

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ