Эйиймонкелтирганлар, қилинган аҳдларгавафоқилинглар. Кейинида тиловатқилиббериладиган ҳайвонларданташқари, барча чорвамолларисизларгаҳалолқилинди. Эҳромдабўлган пайтингизда эса сизларгаов қилишниҳалол деб билиш мумкин эмас. Албатта, Аллоҳ Ўзи хоҳлаганичаҳукмқилади.
5:2
107-саҳифа
5:3
5:4
5:5
108-саҳифа
5:6
5:7
5:8
5:9
109-саҳифа
5:10
5:11
5:12
5:13
110-саҳифа
5:14
5:15
5:16
5:17
111-саҳифа
5:18
5:19
5:20
5:21
5:22
5:23
112-саҳифа
5:24
5:25
5:26
5:27
5:28
5:29
5:30
5:31
113-саҳифа
5:32
5:33
5:34
5:35
5:36
114-саҳифа
5:37
5:38
5:39
5:40
5:41
115-саҳифа
5:42
5:43
5:44
5:45
116-саҳифа
5:46
5:47
5:48
5:49
5:50
117-саҳифа
5:51
5:52
5:53
5:54
5:55
5:56
5:57
118-саҳифа
5:58
5:59
5:60
5:61
5:62
5:63
5:64
119-саҳифа
5:65
5:66
5:67
5:68
5:69
5:70
120-саҳифа
5:71
5:72
5:73
5:74
Ахир, Аллоҳгатавбақилиб, Унданмағфиратсўрамайдиларми?! Зеро, Аллоҳ гуноҳларни кечирувчи – Ғофур ва марҳамати кенг бўлган – Раҳим Зотдир.
5:75
5:76
5:77
121-саҳифа
5:78
5:79
Улар бир-бирлариниқилганномақбул ишлариданқайтармасэдилар. Уларнинг қилибюрган ишларинақадарёмонэди.
5:80
5:81
5:82
5:83
122-саҳифа
5:84
5:85
5:86
Куфркелтирганваоятларимизниёлғонгачиқарганкимсалар эса анаулардўзахэгаларидир.
5:87
5:88
5:89
5:90
123-саҳифа
5:91
5:92
5:93
5:94
5:95
124-саҳифа
5:96
5:97
5:98
5:99
5:100
5:101
5:102
5:103
125-саҳифа
5:104
5:105
5:106
5:107
5:108
126-саҳифа
5:109
5:110
5:111
5:112
5:113
127-саҳифа
5:114
5:115
5:116
5:117
5:118
5:119
5:120
وَلَا الْقَلَآئِدَ
Эйиймонкелтирганлар, Аллоҳнинг ҳажга доир белгиларини, жанг қилиш ҳаром қилинган ойларни, қурбонлик учун келтирилган ҳадяларни, қурбонликка аталганини билдириш мақсадида уларга илиб қўйилган тақинчоқларниҳамдаРоббилариданфазлу карам варозиликистабБайт ул-Ҳаромганиятқилибкелувчилар ҳақини поймол қилишни ўзингизга ҳалол деб ҳисобламанглар. Эҳромдан чиқиб ҳалолбўлгач, бемалол овқилаверинглар. Сизларни Масжид ул-Ҳаромга боришга қаршиликкўрсатганқавмнингхусумати уларга душманликқилишингизгажалбқилмасин. Сизлар, фақат эзгуликватақвойўлидакўмаклашинглар, гуноҳвадушманликйўлида эса ҳамкорликқилманглар. Аллоҳданқўрқинглар ва Аллоҳазобиқаттиқ бўлган Зотдир.
Сизларгаўлимтик ҳайвон, қон, чўчқагўшти, Аллоҳданўзганинг номи билансўйилган, бўғилибўлган, урибўлдирилган, тепаликдан йиқилиб тушибўлган, сузибўлдирилган, йиртқичҳайвонлар уларнинг бир бўлагини парчалаб еган жониворларҳаромқилинди. Бироқ жонлари чиқмасдан бурун етибкелиб, уларни сўйиб олсангиз, ҳалолдир. Шубилан бирга, бут-санамларгаатабсўйилганҳайвонлар, фолчўпларига қараб қисматингизнибилиш учун фол очиш ҳамҳаромқилинди. Бугун эса энди кофирлардинингизга зарар етказа олишдан умидларниуздилар. Шунингучун ҳам улардан асло қўрқманглар,фақат Менданқўрқинглар. Бугундинингизникамолигаетказдим, неъматимнисизларгатўлиққилиббердимҳамдасизларучунИсломни танлаб, динбўлишигарозибўлдим. Агарда кимки қаттиқ очарчиликда ночор қолиб, гуноҳгамайлбўлмаганҳолда ҳаром қилинганлардан бир миқдор еса, гуноҳ бўлмайди. Шубҳасиз, Аллоҳ гуноҳларни кечирувчи – Ғофур ва марҳамати кенг бўлган – Раҳим Зотдир.
الطَّيِّبَاتُ
Эй Расулим, сизданўзлариганималарҳалолқилинганинисўрайдилар. Сиз уларга: “Сизларгапокиза нарсаларҳалолқилинди. Аллоҳнингсизларгатаълимберган илмидан фойдаланиб, қўлга ўргатган ва уларни овчиқилибпарваришлаганингизйиртқич ҳайвонларнингсизларучунтутибкелганларини ҳам еяверинглар. Уларни овга қўйиб юбораётганингиздаАллоҳнингноминизикрқилиб, “Бисмиллоҳ” денглар”, – дебайтинг. Аллоҳданқўрқинглар, шубҳасиз, Аллоҳҳисоб китобнитезқилувчи Зотдир.
لَكُمْ
Мана бугунсизларгапокиза нарсаларҳалолқилинди. Шунингдек, китобберилган яҳудий ва насроний динидагиларнингтаомисизларучунҳалолҳамдасизларнингтаомингизҳамуларучунҳалолдир. Зинова яширинча ўйнашқилиболиш мақсадида бўлмай, аксинча, маҳрларинибериб, ор-номуслимўмина аёлларданвасизларданолдинкитобберилганларданиффатли аёлларни топиб никоҳингизга олишингиз ҳалол қилинди.
Эйиймонкелтирганлар, намоз ўқишгатурмоқчибўлсангизлар,олдин юзларингизниювинглар. Кейин қўлларингизнитирсакларигача ювинглар. Сўнгра бошларингизгамасҳтортиб, оёқларингизнитўпиқларигача ювинглар. Агарда жунуб ҳолда ювуқсиз бўлсангиз, унда ғусл қилиб чўмилинглар. Агар беморёсафардабўлибёкисизларданбирингизҳожатхонаданқайтиб, ёхудаёлларгаяқинликқилганданкейинсувтопаолмасангиз, уҳолдатозатупроқ жинсидан бўлган нарсаларни ният қилиб, таяммумқилинглар. У тупроқ биланюзларингизвақўлларингизга суртиб масҳтортинглар. Аллоҳсизларгақийинчиликқилишнихоҳламайди, аксинча, сизларнипоклаш ва шукрқилишингизучунсизларга Ўз неъматинитўла-тўкис қилиб беришниистайди.
Эйиймонкелтирганлар, Аллоҳнингсизларгаберганнеъматиниэсланглар. Биргуруҳсизгақўлузатиб, ҳамла қилмоқчи бўлган пайтда, Аллоҳ қўлларинисизданқайтарганэди. Аллоҳданқўрқинглар, мўминлар,фақат Аллоҳга таваккул қилиб суянсинлар.
مِنْهُمُ
Ҳақиқатан, АллоҳбаниИсроил авлодларининг қатъий аҳдупаймониниолди. Биз уларнинг орасиданўниккибошлиқни танлаб юбордик. ШундаАллоҳ уларга: “Шубҳасиз, Менсизларбиланбиргаман. Агарда намозларнитўла тўкис адоэтсангиз, закотберсангиз, Расулларимгаиймонкелтирсангиз, уларгаёрдамберсангиз, Аллоҳ йўлигачиройлиқарзберсангиз,шунда сизларнинггуноҳларингизданўтаманватагидананҳорлароқибтурувчижаннатларгакиргизаман. Шундан кейин ҳам кимкикуфркелтирса, шубҳасиз, тўғрийўлданадашганбўлади.
يُحَرِّفُونَ
Шундан кейин берган аҳдларинибузганликларитуфайлиуларнилаънатладиквақалблариниқаттиққилибқўйдик. Улар Тавротдаги сўзларнингжойиниўзгартирардиларҳамда ўзларига эслатилган ҳукмларнинг бир ҳиссасиниунутдилар. Ичлариданозгина тоифаданбошқаларинидоимохиёнат қилаётган ҳолда устиданчиқаверасиз. Шундай бўлса ҳам, уларниафвэтиб, кечирибтураверинг. Чунки, албатта, Аллоҳ яхшилик қилувчи муҳсинларнисевади.
Шунингдек, яна “Бизларнасронийлармиз”, – дебайтганкимсалардан ҳам аҳдупаймонлариниолганмиз. Улар ҳам ўзларигаэслатилган ҳукмларнинг бир ҳиссасиниунутдилар. Шусабабдантоқиёмат кунигачауларорасигаадоватванафратнисолибқўйдик. ЯқиндаАллоҳуларгақилмишлариҳақидахабарберади.
مِمَّا كُنْتُمْ تُخْفُونَ
Эйаҳликитоб бўлган яҳудий ва насронийлар! Сизларга юборган Расулимиз қўлингиздаги китобдаберкитганларингизнингкўпинибаёнқилишучункелди. Шу билан бирга, баъзи хатоларингизни кўпиникечирмоқда. Ҳақиқатан, сизларгаАллоҳдан Ислом нурива очиқ-ойдин Қуръон китобикелган.
السَّلَامِ
У туфайли Ўзинингризосигаэргашганкишиларниомонликйўлигаетаклайди. ҲамдаЎзизни иродаси билануларнизулматларданнургачиқарадиватўғрийўлгабошлайди.
Эйаҳликитоб бўлган яҳудий ва насронийлар! Пайғамбарлар келиши камайган вақтдан кейин: “Бизга ҳеч қандай жаннат билан хушхабарберувчиҳам, охират азобидан огоҳлантирувчиҳамкелмаган”, – деб баҳона айтмаслигингиз учун сизларгаэлчимиз Муҳаммад ҳақиқатни баёнқилувчибўлибкелди. Дарҳақиқат, у сизларга жаннатдан хушхабарберувчива жаҳаннамдан огоҳлантирувчибўлибкелган. Албатта, Аллоҳҳарнарсагакучиетадиган Зотдир.
نِعْمَةَ
Бир вақтлар Мусоўзқавмига қарата: “Эйқавмим, Аллоҳнингсизларгаатоэтганнеъматлариниэсланглар. У сизнингорангизданпайғамбарларчиқардивасизларниподшоҳларқилди. Шунингдек, оламлардан ҳеч биркимсагабермаганинисизларгаберди”, – деганинихотирланг.
اللّٰهُ
Мусо ўз қавмига: “Эйқавмим, Аллоҳсизларгабитибқўйганмуқаддасзамингакиринглар. Итоатсизлик қилиб ортларингизгаўгирилибкетманглар, акс ҳолда, зиёнкўрувчиларгаайланибқоласиз”, – дебайтган.
وَاِنَّا
Қавми унга: “ЭйМусо, уерда жуда баҳайбатодамларбор. Улар уерданчиқибкетмагунларичабиз у ерга аслокириббормаймиз. Агар уерданчиқсалар шунда биз, албатта, унга кирибборувчимиз”, – дедилар.
عَلَيْهِمُ
Шунда итоатсизликдан қўрқадиганҳамдаАллоҳуларгаинъомқилганиккикиши: “Уларнингустига шаҳар дарвозасидан тўғри бостириб киринглар. Унгакириболгач, албатта,ғолибкелувчи бўласизлар. Агарда чин мўминбўлсангиз, уҳолда ёлғиз Аллоҳгасуянинглар”, – дебайтди.
Яна улар: “ЭйМусо, модомики улар уерда бор экан, бизҳечқачонасло у ерга кирмаймиз. СенваРоббингбориб, улар билан жангқилаверинглар. Биз эса манабуерда кутиб ўтирувчилармиз”, – дедилар.
Аллоҳ уларга: “Шубҳасиз, энди улар муқаддас заминга киришдан қирқйилгамаҳрумбўлдилар. Шунингдек, уларуердаги чўлларда сарсону саргардон бўлиб адашибюрадилар. Сен бу фосиққавмларнинг ҳоли учунғамемагин”, – деди.
قَرَّبَا
Эй Муҳаммад, УларгаОдамнингиккиўғли бўлган Қобил ва Ҳобил тўғрисидагихабарниҳақиқатибилантиловатқилибберинг. Ўшанда иккаласи Аллоҳ учун қурбонликқилдилар. Уларданбирининг қурбонлиги қабулқилинди, бошқасиники эса қабулқилинмади. Қурбонлиги қабул қилинмагани ҳасад қилиб: “Сени, албатта, ўлдираман”, – деди. Қурбонлиги қабул қилингани эса: “Шубҳасиз, Аллоҳтақводоркимсалардан қурбонликни қабулқилади”, – дебайтди.
يَدِيَ
Агар мениўлдиришучунқўлингнименгаузатсанг ҳам, менсениўлдиришучунсенгақўлузатувчиэмасман. Мен гуноҳ қилишга оламларРоббисиданқўрқаман.
Ниҳоятнафсиунгабиродариниўлдиришгаундадивауниўлдирди. Шу сабабдан икки дунёда ҳам зиёнкўрувчиларданбўлибқолди.
يُوَاري
Шунданкейин нима қилишни билмай турганда, Аллоҳунгабиродаринингмурдасиниқандайкўмишникўрсатишучунернититаётганбирқарғаниюборди. Бу ҳолни кўриб: “Ҳолимгавойбўлсин, шуқарғачаликбўлишдан ҳам ожизқолиб, биродаримнингмурдасиникўмаолмадим-а?!” – деб, қилган ишига надоматқилувчиларданбўлди.
Манашу ҳодиса туфайлибаниИсроил авлодларига шу ҳукмни ёзибқўйдик. Унгакўра, агар кимда-кимбирор одамни ноҳақ ўлдирмаган, Ер юзидабузғинчиликқилмаган бегуноҳ кимсаниўлдирса, гўё у ҳаммаинсонларниўлдиргандекбўлади. Шунингдек, кимки бегуноҳларни ўлдирмай ҳаётиниқутқарса, худди у барчаинсонларнингҳаётиниқутқаргандекбўлади. Дарҳақиқат, уларгаРасулларимиз очиқ-ойдин далилларникелтирганлар. Сўнграшунданкейин ҳам, уларданаксариятиЕр юзида ҳаддидан ошиб, исрофқилувчилардир.
فِي الْاَرْضِ
АллоҳгаваУнингРасулига қарши урушқиладиганларнингваЕр юзидабузғунчилик қилиш ҳаракатидаюрадиганкимсаларнингжазоси – уларни қатлқилинишлари, доргаосилишлари, қўл-оёқларинингқарама-қаршитомонгакесилишларива ўз ерларидансургунқилинишларидан иборатдир. Манашу жазоларуларга бу дунёдашармандаликдир. Шунингдек, охиратда эса уларгаулканазоб бордир.
اَنَّ
Бироққўлгаолишингизданолдин қилмишларига тавбақилганкимсаларгина жазоланмайди. Билибқўйинглар, шубҳасиз, Аллоҳ гуноҳларни кечирувчи – Ғофур ва бандаларига марҳаматли бўлган – Раҳим Зотдир.
وَجَاهِدُوا
Эйиймонкелтирганлар, АллоҳданқўрқингларваУнга яқинлашиш учун йўлахтаринглар. ҲамдаУнингйўлидажиҳодқилинглар. Шояд, шунданажоттопсангизлар.
Ўғрилик қилган эркакниҳамаёлниҳамқилганишларига яраша биржазоваАллоҳданбирибрат бўлиши учун қўллариникесинглар. Аллоҳ иззати улуғ – Азизва ҳикмат эгаси бўлган – Ҳаким Зотдир.
عَلَيْهِ
Кимки, қилган бу зулмиданкейинтавбақилсава ўзини ўнглаб тузатиболса, албатта, Аллоҳунингтавбасиниқабулқилади. Шубҳасиз, Аллоҳ гуноҳларни кечирувчи – Ғофур ва марҳамати кенг бўлган – Раҳим Зотдир.
يُعَذِّبُ
ОсмонларваЕрнингбошқаруви, шубҳасиз, Аллоҳга оид эканини, Ўзи истаганкишиниазоблашиҳамдаистаганкишиникечиришинибилмадингизми?! Аллоҳҳарнарсагакучиетадиган Зотдир.
قَالُوٓا
ЭйРасул, оғизларида “Иймонкелтирдик”, – дейдиган, лекин қалбларииймонкелтирмаган мунофиқларваяҳудийбўлганкимсаларданкуфрсариҳаракатқилаётганларисизнихафақилмасин. Улар доимо ёлғонгақулоқосувчилардир, сизнинг олдингизгакелмаганбошқа бир яҳудий қавм номидан жосуслик қилиб қулоқ тутибтурувчидирлар. Улар калималарни Аллоҳ тарафидан қўйилганидан кейинжойлариниўзгартирадилар. Яҳудийлар: “Агар Муҳаммад томонидан сизларга мана бу ўзгартирилган ҳукм берилса, униолинглар. Борди-юундай ҳукм берилмаса, унитаркқилинглар”, – дейдилар. Аллоҳкимнифитнага мубтало бўлишинихоҳласа, Аллоҳнинг иродасига қарши сиз уучунҳечнарса қилишгақодирэмассиз. Аллоҳ ана шундайкимсаларнингқалбларинитозалашниистамаган. Уларучун бу дунёдашармисорлик, охиратда эса аламлиазоб бордир.
ИчидаАллоҳнингҳукмлари бўлган Таврот ўзларининг олдиларида бўла туриб, қандай қилиб сизданҳукмсўрайдилар? Ҳақиқатни эшитганларидан кейин эса сиздан юзўгирибкетадилар. Улар ҳеч ҳам иймонкелтирганэмаслар.
بِهَا
Ҳақиқатан, Бизичидаҳидоятванур бўлган Тавротнинозилқилдик. Аллоҳга таслимбўлганпайғамбарлару китоб биланяҳудийларгаҳукмқиларэдилар. Аллоҳнингкитобинимуҳофазаэтишга масъул қилинган илоҳий билим эгалари бўлган Роббонийларва яҳудий уламолар ҳам шундай ҳукм қилиб, ўзлари унгагувоҳбўлганлар. Шундай экан, ҳукм чиқаришда одамларданқўрқманглар. Фақат Менданқўрқингларҳамдаоятларимни ўткинчи дунё манфаати учун арзимасбаҳогасотибюборманглар. КимкиАллоҳнозилқилган оятларбиланҳукмқилмасэкан, анаўшалар айнан кофиркимсалардир.
بِالْعَيْنِ
Бизуларга Тавротда жонгажон, кўзгакўз, бурунгабурун, қулоққақулоқ, тишгатишва бошқа жароҳатларучунқасос олинади, деб, ёзибқўйдик. Кимкиу қасоснисадақақилиб кечиб юборса, у ўз гуноҳлариниўчирувчи каффоратдир. КимкиАллоҳнозилқилган оятларбиланҳукмқилмасэкан, анаўшалар айнан золимкимсалардир.
Пайғамбарларнинг изларидан эса ўзиданолдин нозил қилинган Тавротнитасдиқловчиқилиб, ортиданМарямўғлиИсониюбордик. Унгаичиданурваҳидоят бўлган, ўзиданолдингиТавротнитасдиқлайдиганҳамда Аллоҳдан қўрқадиган кимсаларучунҳидоят манбаи ва панду насиҳат бўлган Инжилнибердик.
لَمْ يَحْكُمْ
Инжилэгалари бўлган насронийлар ундагиАллоҳнозилқилган оятларбиланҳукмқилсинлар. КимкиАллоҳнозилқилган оятларбиланҳукмқилмасэкан, анаўшалар айнан фосиқкимсалардир.
وَمُهَيْمِنًا
Эй Расулим, сизга эса ўзиданолдингикитобларнитасдиққилувчивауларустигагувоҳбўлувчи Қуръон китобнибарҳақнозилқилдик. Шундайэкан, уларорасидаАллоҳнозилқилган оятларбиланҳукмқилинг. Сизгакелганҳақиқатдан айрилиб, уларнингҳавойи нафсларигаэргашманг. Сизларданҳарбирингизучун алоҳида шариатвайўлқилибқўйганмиз. Агар Аллоҳхоҳлагандаэдисизларнибирумматқилибқўярэди. Лекин сизларгаберганларибиланимтиҳонқилишиучун ҳар бир умматга алоҳида йўл қилиб қўйди. Шундайэкан, яхшиамалларни қилишгашошилинглар. БарчангизнингқайтаржойингизАллоҳнинг ҳузуригадир. Ана ўшанда сизларгатортишаётган нарсаларингиз ҳақида хабарберади.
اَنْ يَفْتِنُوكَ
Эй Расулим, уларорасидаАллоҳнозилқилганигакўраҳукмқилинг. Ҳамда уларнинг ҳавойи нафсларигаэргашмангваАллоҳсизганозилқилган ҳукмларнингайримларидансизни чалғитиб, фитнага солиб қўйишлариданэҳтиётбўлинг. Агар чақириғингиздан юзўгирсалар, билингки, Аллоҳуларгабаъзигуноҳларисабабиданмусибатга мубтало қилишниистамоқда.
لِقَوْمٍ
Ёкижоҳилият даврининг ҳукмларинихоҳлайдиларми? Чиндан ҳам ишонганқавмларучунАллоҳданкўракимнингҳукмияхшироқдир?!
Эйиймонкелтирганлар, яҳудийларванасронийларнидўст қилиб олманглар. Уларнинг баъзиларибаъзиларигадўстдирлар. Сизданкимкиуларнидўсттутса, демак, у, албатта,улардан биридир. Албатта, Аллоҳзолимқавмларнитўғрийўлгабошламайди.
Кейин иймонкелтирганлар: “Жон-жаҳдларибилан, албатта,сизларбиланбиргамиз деб, қасамичганларманавиларми?” – дейдилар. У мунофиқларнинг қилган амалларибеҳудакетдивазиёнкўрганларданбўлибқолдилар.
يَأْتِي
Эйиймонкелтирганлар, сизларданкимдиниданқайтса, унинг ўрнига Аллоҳуларнисевадиганвауларҳам Аллоҳни севадиганбирқавмникелтиради. Улар мўминларгаюмшоқкўнгилли, кофирларга эса виқорлидирларҳамдаАллоҳнингйўлида молу жонлари билан жиҳодқиладилар, маломатгўйнингмаломатиданқўрқмайдилар. МанабуАллоҳнингЎзихоҳлаганигаберадиганфазлу карамидир. Аллоҳ фазлу карами кенг – Восиъ ва барча нарсани билиб турувчи – Аълим Зотдир.
الصَّلٰوةَ
Шубҳасиз, сизларнинг дўстингизАллоҳ ва унингРасулидир. Ҳамда Роббиларига бўйинлариниэгибнамозларинитўлиқ адо қиладиганвазакотберадиганмўминлардир.
Эй Расулим, уларга: “Эйаҳликитоб бўлган яҳудий ва насронийлар! Бизлар Аллоҳга, ўзимизганозилқилинган Қуръонга, бунданолдиннозилқилинган китобларгаиймонкелтирганимизҳамда сизларнинг аксариятингиз эса бузғунчилардан бўлганингиз учун бизниёқтирмайсизлар”, – дебайтинг.
مَنْ
Эй Расулим, уларга: “Сизларга Аллоҳнингназдидабундан ҳам ёмонроқжазоси бўлган кимсанинг хабариниберайми? Улар Аллоҳлаънатлаган, уларгағазабқилган, улардан баъзиларини маймунвачўчқаларгаайлантирибқўйганвашайтонгасиғинган кимсалардир”, – дебайтинг. Анаўшаларэнгёмонмаконда бўлган ватўғрийўлдантамоманадашган кимсалардир.
وَهُمْ
Қачонки, яҳудий ва мунофиқлар олдингизгакелганларида: “Иймонкелтирдик”, – дейдилар. Лекин аслидауларкуфрбиланкириб, яна у куфр биланчиқибкетадилар. Аллоҳ уларнинг пинҳонтутибюрган нифоқларинижудаяхшибилувчидир.
السُّحْتَ
Уларданкўпчилигинигуноҳ ишларда, душманлик қилишдаваҳаромейишгаошиқаётганларникўрасиз. Қилаётган бу ишларинақадарёмон ишдир.
السُّحْتَ
Аҳли китоб бўлган руҳонийларвауламоларуларнигуноҳ гапларни айтишлариданваҳаром топиб ейишлариданманқилсаларэди?! Уларнинг буқилаётган хатти-ҳаракатларинақадарёмондир.
وَلُعِنُوا
Яҳудийлар: “Аллоҳнингқўлибоғлангандир”, – дедилар. Бахиллик қилганлари туфайли ўзларинингқўлларибоғлиқ бўлиб қолар вабуайтгансўзларисабаблилаънатланадилар. Аксинча, Аллоҳнингиккиқўлиочиқдир. Ўзи қандайистаса шундай бераверади. Роббингиздансизганозилқилинган Қуръон уларданкўпчилигинингтуғёнвакуфрини янада орттиради. Уларнингораларигақиёматкунигачаадоватванафрат ўтини солиб қўйганмиз. Қачонки улар сизларга қарши урушоловиниёқсалар, Аллоҳуни дарҳол сўндирибқўяди. Ер юзидабузғунчиликқилишгаҳаракатқиладилар. Аллоҳфасодтарқатувчиларнисевмайди.
Агар аҳликитоб бўлган яҳудий ва насронийлариймонкелтирибАллоҳданқўрққанларидаэди, албатта, уларнингхатолариникечирганванеъматлар билан тўла жаннатгакиргизганбўларэдик.
مِنْ رَبِّهِمْ
Агар уларТавротга, ИнжилгаваРоббиларитомонидануларганозилқилинган Қуръон ҳукмларигатўғри амал қилганларидаэди, тепаларидан ҳам, оёқостилариданҳам ризқ еганбўларэдилар. Шу билан бирга, уларнингорасида ҳаддан ошмаган адолатлитоифаҳамбор. Лекин уларданаксариятинингқилаётганишларижудаёмондир.
وَاِنْ لَمْ تَفْعَلْ
ЭйРасул, Роббингиздансизганозилқилинган оятларниодамларга тўлиқ етказинг. Агар шундай қилмасангиз, ундаАллоҳнингрисолатиниетказмаганбўласиз. Аллоҳсизниодамларнинг зарариданҳимояқилади. Албатта, Аллоҳкофирқавмларни тўғри йўлгабошламайди.
وَالْاِنْجيلَ
Эй Расулим, уларга: “Эйаҳликитоб бўлган яҳудий ва насронийлар! Тавротга, ИнжилгаваРоббингизтомонидансизларганозилқилинган Қуръон ҳукмларигатўғри амал қилмагунингизгачааниқбирдинустидаэмассизлар”, – дебайтинг. Роббингиздансизганозилқилинган Қуръон уларданкўпчилигинингтуғёнвакуфрини янада орттиради. Шундай экан, кофирқавмларучунқайғурманг.
اٰمَنَ
Шубҳасиз, иймонкелтирганкимсалар, яҳудий динида бўлганлар, собиийлар, насроний динида бўлганларданкимАллоҳгаваохираткунигаиймонкелтирганваяхшиамалларқилган бўлсалар, ундай зотларучун охиратда ҳеч қандай хавфу хатар йўқвауларғам-ташвиш ҳам чекмайдилар.
كُلَّمَا
Дарҳақиқат, баниИсроил авлодларинингаҳд-паймониниолдик ҳамда уларгаРасулларюбордик. Ҳаргалуларгабирпайғамбарнафслариистамаган амрларниолибкелса, бирқисминиёлғончигачиқардиларвабирқисмини эса ўлдирардилар.
Қилмишлари туфайли бошларига балобўлмайди деб ўйлаб, кўрвакарбўлиболдилар. Шундан кейин ҳам Аллоҳуларнингтавбасиниқабулқилди. Сўнграуларнингкўпчилиги яна ҳақни кўрмайдиганваэшитмайдиганбўлибқолдилар. Аллоҳ уларнинг барча қилаётганишлариникўрибтурувчи Зотдир.
الْمَسيحُ
АллоҳбуМарямўғлиМасиҳдир, деган кимсалараниқкофирбўлдилар. Ваҳоланки, Масиҳуларга: “ЭйбаниИсроил авлодлари, менинг ҳам Роббимсизларнинг ҳам Роббингиз бўлган Аллоҳгаибодатқилинглар”, – деганэди. КимкиАллоҳгаширккелтирса, албатта, Аллоҳунгажаннатниҳаромқилгандирважойидўзахдир. Золимларучун азобдан қутқарувчи ёрдамчиларйўқдир.
ثَلٰثَةٍ
Аллоҳуч илоҳнингбиридир, дебайтганкимсалараниқкофирбўлдилар. ЁлғизИлоҳданбошқаилоҳйўқдир. Агар бу айтаётган гапларидантийилмасалар, уларданкофирбўлганкимсаларни қиёматда аламлиазобтутишишубҳасиздир.
خَلَتْ
Марямўғли Исо Масиҳфақатбирпайғамбардир. Унданолдин ҳам қанчадан-қанча Расулларўтган. Шунингдек, унингонаси Марям эса иймонда содиқаёлдир. У иккови ҳам бошқалар каби таомерэдилар. Эй Расулим, уларгаоятларимизниқаййўсинда аниқ баёнқилиббераётганимизганазарсолинг. Шундан кейин ҳам уларнинг ҳақдан қай томонгаюзўгирибкетаётганларникўринг.
Эй Расулим, уларга: “Эйаҳликитоб бўлган яҳудий ва насронийлар! Ҳақсизравишдадинингиз хусусидаҳаддингизданошманглар. Ҳамдааввалари ҳақ йўлдан адашганвакўплабинсонларниадаштирганҳамдатўғрийўлдантойганқавмнингҳавойи нафсларигаэргашманглар”, – дебайтинг.
БаниИсроил авлодлариданкуфркелтирганкимсаларДовуд пайғамбар ваМарямўғлиИсотилибиланлаънатланганлар. Бу уларнинг исёнқилибҳадлариданошганлари сабабидандир.
Агар улар Аллоҳга, пайғамбаргаваунганозилқилинган китобгаиймонкелтирганларидаэди, уларни ўзларига дўст қилиб олмасэдилар. Лекин уларнинг орасиданкўпчилигифосиқ кимсалардир.
وَالَّذينَ
Эй Муҳаммад, инсонлар орасидамўминларгаэнгқаттиқдушмандеб, яҳудийларвамушрикларникўрасиз. Мўминларгадўстликдаяқинроғи эса “Бизнасронийлармиз”, – деганларникўрасиз. Бунинг сабаби эса уларорасидаруҳонийвароҳибларнинг борлиги ҳамдауларнингкибрқилмасликларидир.
مِنَ الدَّمْعِ
Улар Элчимиз Муҳаммадганозилқилинган Қуръонниэшитган пайтларида, унинг ҳақэканинибилганлариучункўзлариданёштўлибоқаётганиникўрасиз. Ҳамда улар: “ЭйРоббимиз, иймонкелтирдиквабизларни ҳақиқатга гувоҳликберувчилардан қилиб ёзгин”, – дейдилар.
Аллоҳсизларгаризққилибберганнарсаларнингҳалол ва поклариниеб-ичинглар. ЎзингизУнгаиймонкелтирганАллоҳданқўрқинглар.
عَقَّدْتُمُ
Аллоҳсизларни тил учида айтган беҳудақасамларингизучун жавобгар тутмайди. Лекин сизларни қалбдан қаттиқтугиб ва хоҳлаб ичганқасамлар бузилгани учун жавобгар қилади. Унингкаффороти эса, ўз оилангизгаберадиганўртачатаом миқдориниўнтамискингаедиришёкиуларнингкийимини қилиб беришёхудбирқулниозодқилишдир. Кимкибуларни қилишга имкон топаолмасауҳолдаучкунрўзатутиши керак бўлади. Манабулар ичган ва кейин бузган қасамларингизнингкаффоратидир. Қасамларингизни бузишдан сақланглар. ШукрқилишингизучунАллоҳсизларгаоятлариниманашундай қилиб баёнқилмоқда.
رِجْسٌ
Эйиймонкелтирганлар, ароқ ва шароб каби маст қилувчи ичимликлар, қимор ўйнаш, бут-санамлар, фол очадиган чўпларшайтоннингамалидан бўлган ифлос ишдир. Бас, унданузоқлашингшояд,шундай қилиб нажоттопсангиз.
АллоҳгаитоатқилингларваПайғамбаргаитоатқилингларҳамда ҳаром ишлардан ҳазарқилинглар. Агар итоатдан юзўгирсангиз, билибқўйингларки, шубҳасиз, Расулимиззиммасида, фақат аниқ қилиб етказиб қўйиш бордир.
اِذَا مَا
Аллоҳдан қўрққан, иймонкелтирган, эзгуамалларниқилган, ман қилинганидан кейинтақвоқилиб ҳаромлигига ишонган, кейин барча ҳаромлардан сақланиб, яхшиликқилганмўминвасолиҳ ишларниамалгаоширганкимсаларга тақиқланмасдан олдинги ебичганларидагуноҳйўқдир. Аллоҳ яхшилик қилувчи муҳсин бандаларнисевади.
Эйиймонкелтирганлар, эҳромдабўлган ҳолингиздаовниўлдирманглар. Сизлардан кимда-кимуниқасдданўлдирса унинг гарданига ўлдирган овининг қиймати баробарича хонаки ҳайвонларданжазо бўлади. У ҳам бўлса, Каъбага юборилиб, етибборадиган қурбонлик ҳадясидир, уни тайинлашда орангизданиккиадолатлизотҳакамликқилади. Ёки бўлмаса унинг миқдорича мискинларгатаомулашишё, шубаробаридарўзатутишкаффороти бордир. Бу ҳукмларнинг бари қилмишинингмашаққатинитотибкўришучундир. Аллоҳ ўтмишда бўлибўтганларникечирди. Шундан кейин ҳам ким бу ишни такрорласауҳолдаАллоҳунданинтиқомолади. Аллоҳ иззати буюк – Азиз ва золимлар учунинтиқомСоҳибидир.
Эҳромда бўлсангизлар, ҳам сизларвайўловчиларучунфойда бўлиши учунденгиз маҳсулотларининг овиваегуликлариҳалолқилинди. Бироқ сизларэҳромдаликчоғингиздақуруқликдагиовҳаромқилинди. Унинг ҳузуригатўпланадиганАллоҳданқўрқинглар.
الْحَرَامَ
АллоҳБайт ул-Ҳаром бўлган Каъбани, жанг қилиш ҳаром қилинган ойларни, қурбонлик учун келтирилган ҳадяни, қурбонликка аталганини билдириш мақсадида уларга илиб қўйилган тақинчоқли қурбонликларниинсонларнинг ҳаёт манбаи учунасосқилибқўйди. БуларАллоҳнингосмонларваЕрдаги барча нарсалардан хабардорэканинибилишингизучундир. Албатта, Аллоҳҳамманарсанибилибтурувчи Зотдир.
غَفُورٌ
Яна шуни билибқўйингларки, Аллоҳнингазобиқаттиқдир. Ҳамда, албатта, Аллоҳ гуноҳларни кечирувчи – Ғофур ва марҳамати кенг бўлган – Раҳим Зотдир.
Эйиймонкелтирганлар, жавоби баёнқилингандасизларниёмон аҳволгасоладиганнарсаларҳақидасаволсўраманглар. Агарда Қуръон оятлари нозилқилинаётганпайтдауларҳақидасўрасангизлар, сизларга у ҳақда очибберилади кейин уни қилиш мажбурияти юклатилади. Аллоҳундан олдин қилган хатоларингизни кечирди. Аллоҳ гуноҳларни кечирувчи – Ғофур ва бандаларига марҳаматли бўлган – Ҳалим Зотдир.
كَافِرينَ
Сизданаввалгиқавмлар ҳам бу каби саволларнисўрашганэди. Кейину саволларниинкорқилувчиларгаайланганлар.
الَّذينَ كَفَرُوا
Аллоҳ “баҳийра, соиба, васийла, ҳом”, – деб аталган ҳайвонлар хусусида бирор амр қилмаган. Лекин куфркелтирганкимсаларАллоҳ шаънигаёлғонтўқияптилар. Чункиуларнингкўпчилигиақлишлатмайдилар.
Агарда уларга: “АллоҳнозилқилгангаваРасулнинг йўлигакелинглар”, – дейилса, улар: “Ота-боболаримизниқайси йўл устидатопганбўлсак, ўшабизгаетарлидир”, – дейдилар. Агар ота-боболариҳечнарсанибилмайдиганватўғрийўлнитопаолмайдиганбўлсаҳам, эргашаверасизларми?
Эйиймонкелтирганлар, агар сизларданбирингизгаўлим ҳолати яқинлашибқолса, васиятчоғидаорангизданикки нафар адолатли кишинигувоҳ қилинглар. Агарда бошқа ерлардасафардабўлибўлиммусибатисизларгаетибқолса, унда, ўзингизданбўлмаган бошқа икки нафар кимсани гувоҳ қилинглар. У икки гувоҳни намозданкейинушлабтурасизлар. Агарда улар ҳақида гумонқилсангизлар, унда улар: “Қариндошбўлсаҳам, у қасамниарзимасбаҳогасотмаймиз. Аллоҳнинггувоҳлигинияширмаймиз. Агар бундай қилсак, бизлар, албатта, гуноҳкорлардан бўлиб қоламиз”, – деб Аллоҳ номигақасамичсинлар.
مِنَ الَّذينَ
Агар уикки шоҳиднинггуноҳ иш қилиб хиёнат қилганлиги фошбўлибқолса, ундауларнингўринларига мерос олишга ҳақибўлганкимсаларданбошқаикки нафар муносиброқ киши гувоҳликка туради. Улар ҳам: “Бизнинг гувоҳлигимиз шоҳидлик учун уикковининггувоҳлигидан кўра тўғрироқдир. Биз ҳаддимизданошмаганмиз акс ҳолда, бизбешакзолимларданбўлибқоламиз”, – дебАллоҳномигақасамичсинлар.
اَنْ تُرَدَّ
Манабугувоҳликниасл талаб қилинганигакўрақилишлариёкиқасамичганлариданкейин бу қасамларинирадэтилишиданқўрқиб одил бўлишлари учун қилинган энгтўғри усулдир.
Кейин улар: “Биз у дастурхондаги неъматларданейишнивақалбларимизхотиржамбўлишни ҳамда бизларгаростгапирганингнибилишнивабу ҳодисагагувоҳликберувчиларданбўлишниистаймиз”, – дедилар.
Шунда МарямўғлиИсо: “ЭйРоббимиз бўлган Аллоҳим, бизларгаосмондан бир дастурхонтуширгинки, у аввалгиваохиргиларимизучунбизларга бир байрамвасендан бир мўъжизабўлибқолсин. Ҳамдабизларни ундан ризқлантиргин. Сенэнгяхширизқберувчидирсан”, – деди.
بَعْدُ
Шунда Аллоҳ: “Менуни, албатта, сизларгатуширувчиман. Лекин сизларданкимки шундан кейин ҳам куфркелтирса, оламларданҳечкимниазобламаганазоббилануниазоблайман”, – деди.
ءَاَنْتَ
Аллоҳўшанда: “ЭйМарямўғлиИсо, одамларгаАллоҳниқўйиб, мениваонамнииккихудоқилиболинглардебсенайтдингми?” – деди. Исо эса: “Субҳаналлоҳ, менҳақимбўлмаганнарсаниайтаолмайман-ку. Борди-юуниайтганбўлсамҳам, албатта, Сен унибиларэдинг. Чунки Сен менингичимдагиларнибиласан, мен эса Зотингдагинибилмайман. СенЎзингғайбларни яхши билувчисан”, – деб жавоб берди.
اللّٰهَ
МенуларгафақатЎзингменгаамрқилганларингниайтдим. У эса, “РоббимваРоббингизбўлганАллоҳгаибодатқилинглар”, – деганим эди. Уларнингорасидабўлган онларимда қилаётган ишларида уларгагувоҳбўлибтурдим. Мени ҳузурингга олганингдаСен Ўзинг уларнингустиданкузатувчибўлдинг. Сенбарча бўлиб ўтган нарсаларгагувоҳдирсан.
الْعَزيزُ
Агар уларниазобласанг, шубҳасиз, улар Сенинг бандаларингдир. Борди-юуларнимағфиратқилсанг, албатта, Сен иззати улуғ – Азиз ва ҳикмат эгаси бўлган – Ҳаким Зотсан.
لَهُمْ
Шунда Аллоҳ: “Букун иймонларига содиқ қолганларнингростгўйлигифойдаберадиган кундир. Уларучунтагидананҳорлароқибтурувчи ва уердаабадийқолинадиганжаннатлар бордир. Аллоҳуларданрозиваулар ҳам Аллоҳданрозибўлдилар. Мана бу энг каттаютуқдир.
عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ
ОсмонларуЕрдагиваулардаги барча мавжудотнингбошқарувиАллоҳгаоиддир. Аллоҳҳарнарсагакучиетадиган Зотдир.