41:1
Ҳо, Мим.
وَمِزَاجُهُ مِنْ تَسْنِيمٍ1448 йил 7 сафар|2026 йил 21 июл, сешанба
Раҳмон ва Раҳим бўлган Аллоҳ номи билан бошлайман.
Ҳо, Мим.
Ушбу Қуръон Раҳмон ва Раҳим бўлган Аллоҳ томонидан нозил қилингандир.
У ҳақиқатни биладиган қавм учун арабий Қуръон ҳолида нозил қилиниб, оятлари муфассал баён қилинган китобдир.
У жаннатдан хушхабар берувчи ва дўзах азобидан огоҳлантирувчидир. Бас, кофирларнинг кўплари ундан юз ўгирдилар. Демак, улар ҳақни эшитмайдилар.
Улар закот бермайдиган ва ўзлари охиратга ишонмайдиган кимсалардир.
Албатта, иймон келтирган ва солиҳ амалларни қилган кимсалар учун битмас-туганмас ажрлар бордир!
Иймон келтирган ва Аллоҳдан қўрққан кимсаларга азобдан нажот бердик.
Аллоҳнинг душманлари дўзахга ҳайдалиш учун тўпланиб, кейин улар тизилиб қўйиладиган кунни эсланг.
Энди, агар азобга сабр қила олсалар, мана, дўзах уларнинг жойидир. Агар ортга қайтишни талаб қилсалар, бас, улар ортга қайтарилувчилардан эмаслар.
Бу мағфиратли ва меҳрибон Зот томонидан бўлган зиёфатдир.
Ушбу Қуръонга олдидан ҳам, ортидан ҳам ҳеч қандай ботил келмайди. Чунки у ҳикмат эгаси бўлган – Ҳаким ва мақтовга сазовар – Ҳамид Зот томонидан нозил қилинган.
Кофирлар: “Қалбларимиз сен бизларни унга даъват қилаётган нарсадан тўсилган, қулоқларимизда эса оғирлик бордир ва сен билан бизларнинг ўртамизда бир парда бордир. Бас, сен ишингни қилавер, биз ҳам ўз ишимизни қилувчимиз”, – дедилар.
Эй Муҳаммад, уларга: “Ҳақиқатан, мен ҳам худди сизлар каби бир башарман. Менга “Илоҳингиз ягона Аллоҳ”, деб ваҳий қилинмоқда. Бас, Унинг Ўзига тўғри юзланинг ва Унга истиғфор айтинг. Мушрикларнинг ҳолига вой бўлсин!” – деб айтинг.
Эй Расулим уларга: “Ҳақиқатан, ҳам сизлар Ерни икки кунда яратган Зотга куфр келтирасизларми?! Унга бошқаларни тенг қиласизларми?! Ахир, У оламларнинг Роббидир”, – деб айтинг.
Аллоҳ ернинг устида барқарор тоғларни пайдо қилди ва уни баракатли қилди. Неъматлардан фойдаланишни сўровчилар учун у ерда уларнинг ризқларини тўрт кунда баробар қилиб тақсимлаб қўйди.
Сўнгра тутун ҳолатдаги осмонга юзланиб унга ва Ерга: “Икковингиз буйруғимга ихтиёрий ёки мажбурий ҳолда келинглар!” – деди. Осмон ва Ер: “Ўз ихтиёримиз билан келдик”, – дедилар.
Бас, икки кунда етти қават осмонни барпо қилди ва ҳар бир осмонга қилиши керак бўлган ишини ваҳий қилди. Биз дунёга яқин осмонни юлдузли чироқлар билан безадик ва уни офатлардан сақладик. Бу иззати улуғ – Азиз ва барча нарсани билувчи – Аълим Зотнинг ўлчовидир.
Эй Муҳаммад, бас, агар мушриклар иймондан юз ўгирсалар, у ҳолда уларга: “Мен сизларни худди Од ва Самуднинг қабилаларини ҳалок қилган чақмоққа ўхшаш бир чақмоқ уришидан огоҳлантирдим” – деб айтинг.
Ўшанда пайғамбарлари уларнинг олдиларидан ҳам, орқаларидан ҳам келиб: “Фақат ягона Аллоҳга ибодат қилинглар”, дер эдилар. Улар эса: “Агар Роббимиз пайғамбар юборишни хоҳлаганида, албатта, фаришталарни пайғамбар қилиб туширар эди. Бас, сизлар элчи қилиб юборилган динни биз инкор қилувчилармиз”, – дедилар.
Бас, Од қавми ер юзида ноҳақ кибрланиб: “Дунёда биздан ҳам қувватлироқ ким бор?” – деди. Ахир, уларни яратган Аллоҳ куч-қудратда улардан қувватлироқ эканини билмадиларми?! Улар Бизнинг оятларимизни инкор қилар эдилар.
Бас, уларнинг устига мана шу дунё ҳаётида хор қилувчи азобни тоттириб қўйиш учун машъум кунларда устиларига бир даҳшатли бўрон юбордик. Охират азоби эса, шубҳасиз, янада шармандали бўлади ва уларга ўзлари сиғиниб юрган бутлари томонидан ҳеч қандай ёрдам берилмайди.
Самуд қавмини эса, тўғри йўлга ҳидоят қилган эдик. Улар ҳидоят ўрнига ҳақиқатни билишдан кўр бўлишни афзал билдилар Бас, қилган ёмон ишлари туфайли уларни хор қилувчи азоб чақмоғи урди.
Бас, улар дўзах ёнига келганларида қулоқлари, кўзлари ва терилари дунёда қилиб ўтган нарсалари ҳақида ўзларига қарши гувоҳлик беради.
Улар териларига: “Нима учун бизга қарши гувоҳлик бердинглар?” – дейдилар. Терилари: “Ҳар бир нарсани гапиртирган Аллоҳ бизни ҳам гапиртирди. У Зот сизларни илк бор яратган ва яна Унинг ҳузурига қайтариляпсизлар”, – дейдилар.
Сизлар гуноҳ ишларни қилаётганингизда одамлардан беркитар эдингиз, лекин қулоқларингиз, кўзларингиз ва териларингиз сизларга қарши гувоҳлик беришидан эҳтиётланмас эдингиз. Аксинча, Аллоҳ қилаётган амалларингизнинг кўпини билмайди, деб ўйлардингиз.
Роббингиз ҳақида ўйлаган мана шу гумонингиз сизларни ҳалок қилиб дўзахга ташлади. Бас, зиён кўрувчиларга айланиб қолдингиз.
Биз дунёда улар учун тўғри йўлдан оздирадиган яқин дўстлар бириктириб қўйдик. Бас, бу дўстлар уларга олдиларидаги ва орқаларидаги гуноҳ ишларни чиройли қилиб кўрсатдилар. Уларга ҳам, инсу жиндан иборат ўзларидан аввалги яшаб ўтган умматлар қаторида, азоб ҳақидаги сўз муқаррар бўлди. Ҳақиқатан, улар зиён кўрувчи бўлдилар.
Куфр келтирган кимсалар бир-бирларига: “Муҳаммад тиловат қилаётган пайтда сизлар бу Қуръонга қулоқ солманглар ва чалғитиш учун унга халақит беринг, шунда зора устун келсангизлар!” – дедилар.
Бас, албатта, куфр келтирган кимсаларга қаттиқ азобни тоттирамиз ва қилиб ўтган гуноҳ ишлари учун уларни энг ёмон жазо билан жазолаймиз.
Бу азоб Аллоҳ душманларининг жазоси бўлган дўзахдир. Оятларимизни инкор қилганларининг жазоси сифатида уларга у ерда мангулик диёри бордир.
У кунда куфр келтирган кимсалар: “Эй Роббимиз, бизларни тўғри йўлдан адаштирган инсу жиндан иборат кимсаларни бизларга кўрсат, уларни оёқларимиз остига олайлик, токи улар дўзахдаги энг тубан кимсалардан бўлсинлар”, – дейдилар.
Албатта, “Роббимиз ягона Аллоҳдир”, деб сўнгра ибодатда тўғри бўлган кимсалар ҳузурига ўлим пайтида фаришталар тушиб: “Қўрқманглар ва ғамгин бўлманглар. Сизларга ваъда қилинган жаннат хушхабарини қабул қилинглар”, – дейдилар.
Дунё ҳаётида ҳам, охиратда ҳам биз сизларнинг дўстларингизмиз. Сизлар учун жаннатда кўнгилларингиз тусаган нарсалар ва сизлар учун у жойда истаган нарсаларингиз бордир.
Одамларни Аллоҳнинг ҳақ йўлига даъват қилган ва солиҳ амалларни қилиб, “Албатта, мен мусулмонларданман”, – дейдиган кишидан ҳам чиройли сўзли ким?!
Яхшилик билан ёмонлик баробар бўлмайди. Сиз ҳар қандай ёмонликка энг чиройли муомала билан жавоб қайтаринг. Шунда бирдан сиз билан ўрталарингизда адоват бўлган кимса қадрдон дўстдек бўлиб қолади.
Бундай хислатга фақат сабрли кимсалар эришадилар. Унга, фақат улуғ насиба эгасигина қовушади.
Агар сизни шайтон томонидан васваса тутса, у ҳолда дарҳол Аллоҳдан паноҳ сўранг. Албатта, У ҳамма нарсани эшитиб турувчи – Самиъ ва барчасини билиб турувчи – Аълим Зотдир.
Кеча ва кундуз, қуёш ва ой Унинг ибратли аломатларидандир. Агар сизлар ёлғиз Аллоҳга ибодат қилувчи бўлсангизлар, қуёшга ҳам, ойга ҳам сажда қилманглар, балки уларни яратган Зот – Аллоҳга сажда қилинглар.
Бас, агар сажда қилишдан бош тортиб кибрлансалар, билингки, Роббингиз ҳузуридаги фаришталар кеча-ю кундуз ҳеч малол олмай Унга тасбеҳ айтиб сажда қиладилар.
Унинг қудратига далолат қилувчи аломатларидан бири ерни сувсизликдан қақраган ҳолда кўришингиздир. Бас, қачонки, Биз унинг устига осмонда сув ёғдирсак, у ҳаракатга келади ва ўсади. Албатта, ўша ерни тирилтирган Зот ўликларни ҳам тирилтира олувчидир. Шубҳасиз, У ҳар бир нарсага қодирдир.
Албатта, оятларимиз ҳақида уларни бузмоқчи бўлиб, эгрилик қиладиганлар Бизга махфий бўлиб қолмайдилар. Ахир, дўзахга ташланадиган кимса яхшироқми ёки қиёмат кунида Аллоҳнинг азобидан хотиржам ҳолда келадиган кишими?! Эй одамлар, мана сизларга икки йўл. Хоҳлаган нарсангизни қилаверинглар, албатта, У қилаётган ишларингизни кўриб турувчидир.
Шубҳасиз, ўзларига эслатма бўлиб келган Қуръонни инкор қилган кимсалар азобга дучор бўладилар. Албатта, у азиз китобдир.
Эй Муҳаммад, сизга ҳам кофирлар томонидан сиздан олдинги пайғамбарларга айтилган нарсаларгина айтилмоқда. Шубҳасиз, Роббингиз мағфират соҳиби ва аламли азоб эгасидир.
Борди-ю Биз уни араб тилида бўлмаган ажамий бир Қуръон қилганимизда, албатта, улар: “Унинг оятлари ўз тилимизда муфассал баён қилинганида эди. Арабий тилда сўзловчига ажамий китоб тушадими?” – деган бўлар эдилар. Эй Муҳаммад, уларга: “Бу Қуръон иймон келтирган кимсалар учун ҳидоят ва шифо манбаидир. Иймон келтирмайдиган кимсаларнинг эса, қулоқларида оғирлик бор ва бу Қуръон уларга маънан кўрлик омили бўлади. Улар худди узоқ макондан чақирилаётган одамлардек”, – деб айтинг.
Эй Муҳаммад, дарҳақиқат, Биз Мусога Таврот китобини ато қилганимизда, у ҳақида ҳам ихтилоф қилинган. Агар олдин Роббингиз томонидан қиёмат хусусидаги сўз ўтмаганида, уларнинг ўртасида аллақачон ҳукм чиқарилган бўлар эди. Чиндан ҳам, улар бу Қуръон ҳақида шак-шубҳадалар.
Кимки яхши амал қилса, ўзининг фойдаси учундир. Ким ёмонлик қилса, ўз зараригадир. Роббингиз бандаларга зулм қилувчи эмасдир.
Қиёмат соатининг қачон бўлиши ҳақидаги илм Аллоҳнинг Ўзига қайтарилади. Барча меваларнинг гулкосаларидан чиқиши ҳам, бир аёлнинг нимага ҳомила бўлиши ҳам, нимани туғиши ҳам, фақат Унинг илми билан бўлади. Қиёмат кунида У зот мушрикларга: “Ўзингиз тўқиб олган Менинг шерикларим қани?! – деб нидо қилади. Мушриклар: “Сенга билдирамизки, орамизда шерикларинг борлигига бирорта ҳам гувоҳ йўқ”, – дейдилар.
Ўзлари олдин илтижо қилиб ўтган нарсалари улардан ғойиб бўлди. Улар ўзлари учун Аллоҳнинг азобидан қочадиган бирор жой йўқ эканлигига тўлиқ ишондилар.
Инсон ўзи учун яхшилик тилашдан ҳеч чарчамайди. Агар унга бирор ёмонлик етиб қолса, у умидсиз ва тушкун бўлиб қолади.
Қасам бўлсинки, агар унга бирор қийинчиликдан кейин Ўз томонимиздан бирор марҳаматни тоттирсак, албатта, у: “Бу ёлғиз ўзимдан. Мен қиёмат қоим бўлади деб, ўйламайман. Агар қиёмат бўлиб, мен Роббимга қайтарилсам ҳам шубҳасиз, Унинг даргоҳида мен учун гўзал мукофот бўлади”, – дейди. Бас, албатта, куфр келтирган кимсаларга қилган амалларининг хабарини берамиз ва албатта, уларга қаттиқ азобдан тоттирамиз.
Қачонки, инсонга неъмат ато қилсак, шукр қилишдан юз ўгиради ва ўз томонига кетади. Агар яна унга ёмонлик етиб қолса, узундан-узоқ дуо қилувчидир.
Эй Муҳаммад, мушрикларга: “Қани, айтинглар-чи, агар бу Қуръон Аллоҳнинг ҳузуридан бўлса-ю, сиз уни инкор қилиб юрган бўлсангиз, у ҳолда сизлардек чуқур ихтилофда бўлганлардан ҳам адашганроқ ким бор?!” – деб айтинг.
Уларга Қуръон Аллоҳ томонидан нозил қилинган ҳақ китоб эканлиги маълум бўлгунича, Биз уларга атрофда ва ўзларидаги қудратимизга далолат қиладиган оятларимизни яқинда кўрсатамиз. Ахир уларга Роббингизнинг, албатта, У барча нарсага гувоҳ экани кифоя қилмайдими?!
Огоҳ бўлинглар, албатта, улар қиёматда Роббиларига рўбарў бўлишдан шубҳадалар. Огоҳ бўлингларки, албатта, У барча нарсани қамраб олувчидир.