مَا масдар-ўзаги оятлари (таржима)

1041

يَوْمَ تَأْتِي كُلُّ نَفْسٍ تُجَادِلُ عَنْ نَفْسِهَا وَتُوَفَّىٰ كُلُّ نَفْسٍ مَا عَمِلَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ

Ўша қиёмат кунида ҳар бир жон эгаси азобдан қутулиши учун, фақат ўз нафси илинжида курашади. Ҳамда ҳар бир жон эгасига қилган амалининг мукофоти тўлиқ қилиб берилади ва улар заррача ҳам зулм қилинмайдилар.

1042

وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا قَرْيَةً كَانَتْ آمِنَةً مُطْمَئِنَّةً يَأْتِيهَا رِزْقُهَا رَغَدًا مِنْ كُلِّ مَكَانٍ فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّهِ فَأَذَاقَهَا اللَّهُ لِبَاسَ الْجُوعِ وَالْخَوْفِ بِمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ

Аллоҳ бир шаҳарни мисол қилиб келтиради: “У тинч ва сокин шаҳар эди, унга ҳар томондан ризқи мўл-кўл бўлиб келиб турар эди. Бас, унинг аҳолиси Аллоҳнинг неъматларига ношукрлик қилгач, Аллоҳ унга бу қилмишлари туфайли очлик ва хавф балоси бўлган либосни тоттириб қўйди.

1043

إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ ۖ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Аллоҳ, албатта, сизларга ўлимтикни, қонни, чўчқа гўштини ҳамда Аллоҳдан бошқасига атаб сўйилган жонлиқларни қатъиян ҳаром қилди. Борди-ю кимда-ким ночор ҳолда улардан ейишга мажбур қолса, ҳаддан ва меъёрдан ошмай озгина еса, унга гуноҳ бўлмайди. Дарҳақиқат, Аллоҳ гуноҳларни кечирувчи – Ғофур ва марҳаматли бўлган – Раҳим Зотдир.

1044

وَلَا تَقُولُوا لِمَا تَصِفُ أَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هَٰذَا حَلَالٌ وَهَٰذَا حَرَامٌ لِتَفْتَرُوا عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ ۚ إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُونَ

Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиш учун тилларингизга келган ёлғонни гапириб: “Бу ҳалол ва бу ҳаром”, – деб айтманглар. Албатта, Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқувчи кимсалар нажот топмайдилар.

1045

وَعَلَى الَّذِينَ هَادُوا حَرَّمْنَا مَا قَصَصْنَا عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ ۖ وَمَا ظَلَمْنَاهُمْ وَلَٰكِنْ كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ

Эй Муҳаммад, яҳудий бўлган кимсаларга олдинги оятларда сизга айтиб берган нарсаларни ҳаром қилдик. Биз уларга зулм қилмадик, лекин улар ўзларига ўзлари зулм қилувчи бўлдилар.

1046

1047

ثُمَّ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ أَنِ اتَّبِعْ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا ۖ وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

Эй Расулим, кейин сизга ҳақ йўлдан тоймайдиган ҳаниф Иброҳимнинг динига эргашинг, деб ваҳий юбордик. Шубҳасиз, Иброҳим мушриклардан эмас эди.

1048

وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوا بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُمْ بِهِ ۖ وَلَئِنْ صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِلصَّابِرِينَ

Эй иймон келтирганлар, агар сизлар ўзингизга етказилган зарар учун интиқом олмоқчи бўлсангиз, у ҳолда, фақат сизларга етказилган зиён баробарида интиқом олинглар. Бироқ интиқом олмай сабр қилсангиз, албатта, сабр қилувчилар учун бу интиқомни олмоқдан яхшироқдир.

1049

وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُكَ إِلَّا بِاللَّهِ ۚ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ

Эй Муҳаммад, бу даъват йўлида азиятларга сабр қилинг. Сабр қилишингиз эса фақат Аллоҳнинг ёрдами билан бўлади. Уларнинг қилмишлари юзасидан ғамгин бўлманг ва уларнинг қилаётган макрларидан эзилманг.

1050

إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِكُمْ ۖ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا ۚ فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ الْآخِرَةِ لِيَسُوءُوا وُجُوهَكُمْ وَلِيَدْخُلُوا الْمَسْجِدَ كَمَا دَخَلُوهُ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَلِيُتَبِّرُوا مَا عَلَوْا تَتْبِيرًا

Агар шундан кейин яхшиликлар қилсангиз, ўзингиз учун яхшилик қилган бўласизлар, агар ёмонлик қилсангиз, ўзингиз учун ёмонлик қилган бўласиз. Бас, кейинги бузғунчиликнинг вақти келганида, улар яна юзларингизни қора қилишлари, аввалги сафар унга кирганлари каби Масжид ул-Ақсога кириб, ҳолингизни танг қилишлари ўзлари эгаллаб олган барча ерларни вайрон қилишлари учун яна душманларингизни сизларнинг устингизга юборамиз.

1051

مَنِ اهْتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ۚ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ ۗ وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّىٰ نَبْعَثَ رَسُولًا

Ким ҳидоят йўлига юрса, бас, ўзи фойдаси учун юради. Ким залолатга кетса, ўз зарарига залолатга кетган бўлади. Гуноҳ юкини кўтарувчи ҳеч ким бошқасининг гуноҳ юкини кўтармайди. Биз токи бир пайғамбар юбормагунимизча, бирор қавмни азобловчи бўлмадик.

1052

مَنْ كَانَ يُرِيدُ الْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهُ فِيهَا مَا نَشَاءُ لِمَنْ نُرِيدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهُ جَهَنَّمَ يَصْلَاهَا مَذْمُومًا مَدْحُورًا

Кимки тез келиб-кетувчи дунёни истаса, Биз унга шу дунёда Ўзимиз хоҳлаган кимсаларга истаганимизча неъматлардан нақд қилиб берамиз. Кейин охиратда унга жаҳаннамни берамиз. Унга хорланган ва қувғинга учраган ҳолда кириб, куяди.

1053

كُلًّا نُمِدُّ هَٰؤُلَاءِ وَهَٰؤُلَاءِ مِنْ عَطَاءِ رَبِّكَ ۚ وَمَا كَانَ عَطَاءُ رَبِّكَ مَحْظُورًا

Эй Расулим, охират ажрини истаган мана бу мўминларга ҳам, дунё манфаатини истаган анави кофирларга ҳам – барчаларига Роббингизнинг неъматидан ато қиламиз. Роббингизнинг неъмати ҳеч кимдан чекланган эмасдир.

1054

رَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَا فِي نُفُوسِكُمْ ۚ إِنْ تَكُونُوا صَالِحِينَ فَإِنَّهُ كَانَ لِلْأَوَّابِينَ غَفُورًا

Эй инсонлар, Роббингиз ичингиздаги барча нарсани жуда яхши билувчидир. Агар сизлар тавба қилиб солиҳлардан бўлсангиз, албатта, У тавба қилувчиларни кечирувчи Зотдир.

1055

وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ ۚ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَٰئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا

Эй инсон, у ҳақида аниқ билимга эга бўлмаган нарсаларга эргашма. Чунки қулоқ, кўз, кўнгил – буларнинг барчаси у қилинган ишлар тўғрисида жавобгардир.

1056

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِي هَٰذَا الْقُرْآنِ لِيَذَّكَّرُوا وَمَا يَزِيدُهُمْ إِلَّا نُفُورًا

Дарҳақиқат, ушбу Қуръонда одамларга эслатма олишлари учун турли масал ва ҳикматларни баён қилдик. Лекин бу эслатмалар уларни янада ҳақдан йироқлаштирмоқда.

1057

قُلْ لَوْ كَانَ مَعَهُ آلِهَةٌ كَمَا يَقُولُونَ إِذًا لَابْتَغَوْا إِلَىٰ ذِي الْعَرْشِ سَبِيلًا

Эй Муҳаммад, уларга: “Агарда мушриклар айтганларидек У билан бирга бошқа илоҳлар ҳам бўлганида эди, у ҳолда улар Аршга эга бўлишга йўл излаган бўлар эдилар”, – деб айтинг.

1058

نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَسْتَمِعُونَ بِهِ إِذْ يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ وَإِذْ هُمْ نَجْوَىٰ إِذْ يَقُولُ الظَّالِمُونَ إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلًا مَسْحُورًا

Биз улар сизнинг қироатингизга қулоқ тутаётган пайтларида унга нима сабабдан қулоқ тутаётганларини ва золимлар ўзаро пичирлашиб: “Чиндан ҳам сиз сеҳрланган ва ақлдан озган кишига эргашмоқдасиз”, – деб айтаётганларини жуда яхши билувчимиз.

1059

رَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِكُمْ ۖ إِنْ يَشَأْ يَرْحَمْكُمْ أَوْ إِنْ يَشَأْ يُعَذِّبْكُمْ ۚ وَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ وَكِيلًا

Эй инсонлар, Роббингиз сизларни жуда яхши билувчидир. Хоҳласа, сизларга раҳм қилади, хоҳласа, сизларга азоб беради. Эй Муҳаммад, Биз сизни уларнинг устига қўриқчи қилиб юборган эмасмиз.

1060

وَمَا مَنَعَنَا أَنْ نُرْسِلَ بِالْآيَاتِ إِلَّا أَنْ كَذَّبَ بِهَا الْأَوَّلُونَ ۚ وَآتَيْنَا ثَمُودَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوا بِهَا ۚ وَمَا نُرْسِلُ بِالْآيَاتِ إِلَّا تَخْوِيفًا

Кофир ва мушриклар сўраган мўъжизаларни юборишимиздан Бизни фақат аввалги умматлар у мўъжизаларни ёлғонга чиқарганлари учун ман қилди. Самуд қабиласига очиқ мўъжиза сифатида туяни келтирганимизда унга зулм қилдилар. Биз мўъжизаларни фақат одамларни ҳалокатдан қўрқитиш учун юборамиз.

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ