أ ي ي масдар-ўзаги оятлари (таржима)

وَالَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا أُولَٰئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ ۖ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

Бироқ куфр келтирган ҳамда оятларимизни инкор қилиб, ёлғонга чиқарган кимсалар эса, дўзах эгалари бўлиб, улар у ерда мангу қолувчилардир.

2Baqara/41

وَآمِنُوا بِمَا أَنْزَلْتُ مُصَدِّقًا لِمَا مَعَكُمْ وَلَا تَكُونُوا أَوَّلَ كَافِرٍ بِهِ ۖ وَلَا تَشْتَرُوا بِآيَاتِي ثَمَنًا قَلِيلًا وَإِيَّايَ فَاتَّقُونِ

Сизларнинг олдингиздаги Таврот ва Инжилни тасдиқловчи қилиб туширганим Қуръонга иймон келтиринглар. Энг биринчилардан бўлиб, унга ишонмасдан куфр келтирувчи бўлманглар. Ҳамда оятларимни ўткинчи дунё манфаати деб, арзимас баҳога алмаштириб сотманглар ва фақат Мендангина қўрқинглар.ни ботилга аралаштирманглар ва ўзингиз уни Аллоҳдан эканлигини билиб турган ҳолда ҳақиқатни одамлардан яширманглар.

وَإِذْ قُلْتُمْ يَا مُوسَىٰ لَنْ نَصْبِرَ عَلَىٰ طَعَامٍ وَاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ مِنْ بَقْلِهَا وَقِثَّائِهَا وَفُومِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا ۖ قَالَ أَتَسْتَبْدِلُونَ الَّذِي هُوَ أَدْنَىٰ بِالَّذِي هُوَ خَيْرٌ ۚ اهْبِطُوا مِصْرًا فَإِنَّ لَكُمْ مَا سَأَلْتُمْ ۗ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ وَبَاءُوا بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ ۗ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ كَانُوا يَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَيَقْتُلُونَ النَّبِيِّينَ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗ ذَٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَكَانُوا يَعْتَدُونَ

Шунча мўъжизаларга қарамай Мусога қарата: “Эй Мусо, фақат бир хил таомга сабр қилиб, тоқат қилолмаймиз. Биз учун Роббингга дуо қилиб сўра, энди У бизга Ер ундириб чиқарадиган нарсалардан ҳам, яъни сабзавот, бодринг, саримсоқ, мош, пиёз кабиларни чиқариб берсин”, – деганларингизни эсланглар. Шунда Мусо қавмига қараб: “Хайрли бўлган нарсани паст нарсага алмаштиришни хоҳлайсизларми?! Унда, ҳар қандай бир шаҳарга тушинг у ерда шундоқ ҳам сиз сўраган нарсаларингиз бор!” – деган эди. Бани Исрол авлодларининг бу қилмишлари учун уларга хорлик ва зорлик тамғаси урилди ҳамда Аллоҳнинг ғазабига дучор бўлдилар. Бунга эса, Аллоҳнинг оятларини инкор қилганлари ва пайғамбарларни ноҳақ ўлдирганлари сабаб бўлди. Яна бир сабаби эса, уларнинг исён қилганлари ва ҳаддан ошганлари эди.

فَقُلْنَا اضْرِبُوهُ بِبَعْضِهَا ۚ كَذَٰلِكَ يُحْيِي اللَّهُ الْمَوْتَىٰ وَيُرِيكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ

Кейин Биз: “Энди сўйилган у сигирнинг бирор бир бўлаги билан ўлдирилган жасадга уринглар”, – дедик. Жасадга жон кириб, қотил ким эканлигини айтди. Худди шу каби, Аллоҳ ўликларни қайта тирилтиради ва сизларга ақл юритишингиз учун мўъжиза ва оятларини кўрсатмоқда.

وَلَقَدْ أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ ۖ وَمَا يَكْفُرُ بِهَا إِلَّا الْفَاسِقُونَ

Эй Расулим, ҳақиқатан, сизга очиқ-ойдин оятларни нозил қилдик. У оятларни ҳақ эканини, фақат фосиқ кимсаларгина инкор қиладилар.

مَا نَنْسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنْسِهَا نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْهَا أَوْ مِثْلِهَا ۗ أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Эй Расулим, борди-ю бирор оятни ҳукмини бекор қилсак ёки уни орқага суриб унуттирсак, албатта, унинг ўрнига ундан яхшироғини ёки ҳукмда унга тенг бўлган бошқа оятни келтирамиз. Аллоҳ ҳар нарсага қудрати етадиган Зот эканини билмадингизми?!

وَقَالَ الَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ لَوْلَا يُكَلِّمُنَا اللَّهُ أَوْ تَأْتِينَا آيَةٌ ۗ كَذَٰلِكَ قَالَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِثْلَ قَوْلِهِمْ ۘ تَشَابَهَتْ قُلُوبُهُمْ ۗ قَدْ بَيَّنَّا الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ

Билмайдиган нодон кимсалар: “Аллоҳ бизларга тўғридан-тўғри гапирса ёки бизга бирор-бир аломат келса эди”, – дейдилар. Улардан бурунгилар ҳам худди уларнинг гапларига ўхшаш гапларни айтгандилар. Уларнинг фикру хаёллари, қалблари бир-бирлариникига ўхшайди. Биз барча аломат ва оятларни тўлиқ ишонадиган одамлар учун баён қилиб берганмиз.

رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ ۚ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ

Эй Роббимиз, у умматларнинг орасидан оятларингни ўқиб берадиган, уларга китоб ва ҳикматни ўргатадиган ҳамда уларни гуноҳлардан тозалайдиган бир элчини юбор. Шубҳасиз, Сен иззати улуғ – Азиз ва ҳикмат эгаси бўлган – Ҳаким Зотсан.

وَلَئِنْ أَتَيْتَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ بِكُلِّ آيَةٍ مَا تَبِعُوا قِبْلَتَكَ ۚ وَمَا أَنْتَ بِتَابِعٍ قِبْلَتَهُمْ ۚ وَمَا بَعْضُهُمْ بِتَابِعٍ قِبْلَةَ بَعْضٍ ۚ وَلَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْوَاءَهُمْ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ ۙ إِنَّكَ إِذًا لَمِنَ الظَّالِمِينَ

Қасам бўлсинки, китоб берилган яҳудий ва насронийларга барча далилларни келтирсангиз ҳам, улар барибир қиблангизга юзланиб эргашмайдилар. Сиз шундоқ ҳам уларнинг қиблаларига тобе эмассиз. Яҳудийлар ва насронийлар ҳам ўзаро бир-бирларининг қибласига эргашувчи эмаслар. Агар сизга етиб келган илмдан кейин ҳам уларнинг ҳавойи нафсларига эргашиб кетсангиз, у ҳолда, шубҳасиз, зулм қилганлардан бўлиб қоласиз.

كَمَا أَرْسَلْنَا فِيكُمْ رَسُولًا مِنْكُمْ يَتْلُو عَلَيْكُمْ آيَاتِنَا وَيُزَكِّيكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُمْ مَا لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ

Шунингдек, орангиздан сизларга оятларимизни тиловат қилиб, ўқиб берадиган, сизларни гуноҳлардан тозалайдиган, китоб ва ҳикматдан таълим берадиган ҳамда билмайдиган нарсаларингизни ўргатадиган бир пайғамбар юбордик.

إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ مَاءٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ

Шубҳасиз, осмонлар ва Ернинг мукаммал ҳолда яратилишида, кеча ва кундузнинг вақти-вақти билан алмашиб туришида, одамларга нафи тегадиган фойдали нарсаларини ташиб кетаётган денгиздаги кемаларнинг сузишида, Аллоҳ осмондан туширган ва у сабабли ўлик бўлиб ётган қуруқ ерга ҳаёт берган ҳаётбахш сувда ва Ерда ҳар хил жонзотларни тарқатиб қўйишида, шамолларни йўналтиришида, осмону Ер ўртасидаги Яратганнинг амрига итоатда шай турган булутларда ақл юритувчи қавмлар учун Аллоҳнинг қудратига доир аниқ далиллар бордир.

أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَىٰ نِسَائِكُمْ ۚ هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ ۗ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُونَ أَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ ۖ فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ ۚ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ۖ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ ۚ وَلَا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ ۗ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلَا تَقْرَبُوهَا ۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ

Сизларга рўза ойининг тунларида хотинларингиз билан қўшилиш ҳалол қилинди. Аёллар сизлар учун, сизлар ҳам улар учун гуноҳлардан сақланишга ёпинчиқ каби либосдирсизлар. Аллоҳ сизларни кечалари нафсингизга хиёнат қилаётганингизни билди ва тавбангизни қабул қилиб, сизларни афв этди. Энди улар билан рўзанинг тунларида бемалол қўшилиб, Аллоҳ сизлар учун битган фарзанд неъматини умид қилаверинглар. Тонг пайтидан бошлаб оқ ип қора ипдан ажралиб, маълум бўладиган вақтгача еб-ичаверинглар. Сўнгра рўзани кечгача мукаммал қилиб тутинглар. Масжидларда эътикофни ният қилиб ўтирган пайтларингизда эса хотинларингиз билан қўшилманглар. Мана бу ҳукмлар Аллоҳнинг сизларга белгилаб қўйган чегараларидир. Аллоҳ ман қилган ишларга яқинлашманглар. Аллоҳ ўз оятларини одамлар гуноҳ ишлардан сақланишлари учун мана шундай очиқ-ойдин баён қилади.

سَلْ بَنِي إِسْرَائِيلَ كَمْ آتَيْنَاهُمْ مِنْ آيَةٍ بَيِّنَةٍ ۗ وَمَنْ يُبَدِّلْ نِعْمَةَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ

Эй Муҳаммад, бани Исроил авлодларидан, уларга олдин қанчадан-қанча очиқ-ойдин оят ва мўъжизалар берганимизни сўранг. Кимки Аллоҳнинг неъмати келганидан кейин уни куфрга ўзгартирса, бас, шубҳасиз, Аллоҳ жазоси қаттиқ бўлган Зотдир.

يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ ۖ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِمَا ۗ وَيَسْأَلُونَكَ مَاذَا يُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ ۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ

Эй Расулим, сиздан маст қилувчи ичкилик ва қимор ўйнаш ҳақида сўрайдилар. Уларга: “У икки нарсада катта гуноҳ ва шу билан бирга, одамлар учун баъзи манфаатлар ҳам бор. Лекин у иккисининг гуноҳи фойдасидан кўра каттароқдир”, – деб айтинг. Сиздан яна нималарни эҳсон қилишни сўрайдилар. Уларга: “Эҳтиёжингиздан ортганини эҳсон қилинг”, – деб жавоб беринг. Шу тариқа, Аллоҳ сизларга дунё ва охират ҳақида тафаккур қилишингиз учун Ўз оятларини баён қилиб боради.

وَلَا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكَاتِ حَتَّىٰ يُؤْمِنَّ ۚ وَلَأَمَةٌ مُؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِنْ مُشْرِكَةٍ وَلَوْ أَعْجَبَتْكُمْ ۗ وَلَا تُنْكِحُوا الْمُشْرِكِينَ حَتَّىٰ يُؤْمِنُوا ۚ وَلَعَبْدٌ مُؤْمِنٌ خَيْرٌ مِنْ مُشْرِكٍ وَلَوْ أَعْجَبَكُمْ ۗ أُولَٰئِكَ يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ ۖ وَاللَّهُ يَدْعُو إِلَى الْجَنَّةِ وَالْمَغْفِرَةِ بِإِذْنِهِ ۖ وَيُبَيِّنُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ

Эй мўминлар, ширк келтирган мушрика аёлларни то иймон келтурмагунларича никоҳингизга олманглар. Билиб қўйинглар, иймон келтирган бир чўри қиз, сизлар ёқтирган ҳур, мушрика аёлдан кўра яхшироқдир. Шунингдек, то иймон келтурмагунларича ширк келтирган, ҳур мушрик кишига қизларингизни никоҳлаб берманглар. Иймонли бир эркак қул, сизларга ёққан ўша озод, мушрик эркакдан кўра яхшироқдир. У мушриклар сизларни дўзахга даъват қиладилар. Аллоҳ таоло эса сизларни Ўз изни иродаси билан жаннатга ва мағфиратга даъват қилади. Ҳамда инсонларга шояд, булардан эслатма оладилар деб, Ўз оятларини баён қилиб боради.

وَإِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ ۚ وَلَا تُمْسِكُوهُنَّ ضِرَارًا لِتَعْتَدُوا ۚ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَٰلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ ۚ وَلَا تَتَّخِذُوا آيَاتِ اللَّهِ هُزُوًا ۚ وَاذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَمَا أَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِنَ الْكِتَابِ وَالْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِهِ ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

Агар хотинларингизни талоқ қилсангиз ва улар идда вақтиларига етиб келсалар, унда уларни яхшилик билан ушлаб қолинглар ёки чиройли бир тарзда қўйиб юборинглар. Аммо уларни қийнаш учун зарар берган ҳолда мажбуран ушлаб турманглар. Кимда-ким шундай иш қиладиган бўлса, шубҳасиз, у ўзига зулм қилган бўлади. Аллоҳнинг оятларини эрмак қилманглар. Аллоҳнинг сизларга ато этган неъматини ва сизларга ваъз-насиҳат бўлсин деб нозил қилган китоб ва ҳикматни ёдингизда тутинглар. Аллоҳдан қўрқинглар ҳамда, албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсани билувчи – Аълим Зот эканини билинглар.

كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ

Аллоҳ ақл юритишингиз учун шу йўсинда сизларга оятларини баён қилиб боради.

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ آيَةَ مُلْكِهِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِمَّا تَرَكَ آلُ مُوسَىٰ وَآلُ هَارُونَ تَحْمِلُهُ الْمَلَائِكَةُ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ

Пайғамбарлари уларга: “Толутнинг подшоҳ эканлигининг белгиси, сизларга бир сандиқ келишидадир. У сандиқда сизга Роббингиздан таскин ҳамда Мусо ва Ҳорун пайғамбарларнинг оилаларидан қолган ёдгорлик мавжуд бўлиб, у сандиқни фаришталар кўтариб турадилар. Агар ҳақиқий мўмин бўлсангизлар, шубҳасиз, бундай ҳодисада сизлар учун, албатта, улкан аломат бордир”, – деб айтди.

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ