QUR'ONDAN QIDIRISH

اَلَمْ تَرَ اَنَّ الْفُلْكَ تَجْر۪ي فِي الْبَحْرِ بِنِعْمَتِ اللّٰهِ لِيُرِيَكُمْ مِنْ اٰيَاتِه۪ۜ اِنَّ ف۪ي ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ

…мўъжизаларини кўрсатиш учун денгизда сузиб юрганини кўрмадингми?! Албатта, бунда қийинчиликларга сабр қилувчи ва неъматларга шукр қилувчилар учун белгилар бордир.

وَجَعَلْنَا مِنْهُمْ اَئِمَّةً يَهْدُونَ بِاَمْرِنَا لَمَّا صَبَرُواۜ وَكَانُوا بِاٰيَاتِنَا يُوقِنُونَ

Улар мусибатларга сабр қилишгач, Биз улардан амримиз билан тўғри йўлга бошлайдиган раҳнамоларни чиқардик. Улар оятларимизга аниқ ишонар эдилар.

وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ اِذَا قَضَى اللّٰهُ وَرَسُولُهُٓ اَمْرًا اَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ اَمْرِهِمْۜ وَمَنْ يَعْصِ اللّٰهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا مُب۪ينًا

…келар эдилар. Шунинг учун ҳам Зайд келиб хотини билан ажрашмоқчи эканини билдирганида, унга сабр қилишни маслаҳат берадилар. Қуйидаги оятда Аллоҳ таоло Ўз пайғамбарига мана шу иши учун танбеҳ беради.

فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ اِنّ۪ٓي اَرٰى فِي الْمَنَامِ اَنّ۪ٓي اَذْبَحُكَ فَانْظُرْ مَاذَا تَرٰىۜ قَالَ يَٓا اَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُۘ سَتَجِدُن۪ٓي اِنْ شَٓاءَ اللّٰهُ مِنَ الصَّابِر۪ينَ

…сенга тушингда Аллоҳ томонидан нима буюрилган бўлса, ўша нарсани қилгин. Иншааллоҳ, мени сабр қилувчилардан топасан”. Изоҳ: Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳунинг айтишларича, Аллоҳ таолонинг барча пайғамбарларининг тушлари ваҳийдир. Шунинг учун ҳам Иброҳим алайҳиссалом…

اِصْبِرْ عَلٰى مَا يَقُولُونَ وَاذْكُرْ عَبْدَنَا دَاوُ۫دَ ذَا الْاَيْدِۚ اِنَّهُٓ اَوَّابٌ

Эй Муҳаммад, улар айтаётган сўзларга сабр қилинг ва тоат-ибодатда қувватли бўлган бандамиз Довудни эсланг. Дарҳақиқат, у Аллоҳ рози бўладиган йўлга буткул қайтувчидир.

وَخُذْ بِيَدِكَ ضِغْثًا فَاضْرِبْ بِه۪ وَلَا تَحْنَثْۜ اِنَّا وَجَدْنَاهُ صَابِرًاۜ نِعْمَ الْعَبْدُۜ اِنَّهُٓ اَوَّابٌ

…билан хотинингни ургин ва қасамингни бузмагин”, – дедик. Дарҳақиқат, Биз Айюбни мусибатларга сабр қилувчи деб топдик. У нақадар яхши бандадир. Ҳақиқатан, у Аллоҳ рози бўладиган йўлга буткул қайтувчидир. Изоҳ: Айюб алайҳиссалом оғир бетоб бўлган пайтларида, хотинлари…

قُلْ يَا عِبَادِ الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا اتَّقُوا رَبَّكُمْۜ لِلَّذ۪ينَ اَحْسَنُوا ف۪ي هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌۜ وَاَرْضُ اللّٰهِ وَاسِعَةٌۜ اِنَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ اَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ

…чиройли амал қилган зотлар учун охиратда яхшилик бордир. Аллоҳнинг ери кенгдир. Албатта, сабр қилувчиларга мукофотлари беҳисоб берилади”, – деб айтинг.

فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَاسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ بِالْعَشِيِّ وَالْاِبْكَارِ

Бас, эй Муҳаммад, мушрикларнинг озорларига сабр қилинг. Албатта, Аллоҳнинг ваъдаси ҳақдир. Гуноҳингизга мағфират тиланг ҳамда туну кун Роббингизга ҳамд билан тасбеҳ айтинг.

فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّۚ فَاِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذ۪ي نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِلَيْنَا يُرْجَعُونَ

Бас, эй Муҳаммад, уларнинг озорларига сабр қилинг. Албатта, Аллоҳнинг ваъдаси ҳақдир. Бас, агар сизга ўша кофирларга ваъда қилаётган азобдан баъзиларини кўрсатсак ҳам ёки сизни азоб тушишидан олдинроқ вафот эттирсак ҳам, бас, фақат Ўзимизга қайтариладилар.

فَاِنْ يَصْبِرُوا فَالنَّارُ مَثْوًى لَهُمْۚ وَاِنْ يَسْتَعْتِبُوا فَمَا هُمْ مِنَ الْمُعْتَب۪ينَ

Энди, агар азобга сабр қила олсалар, мана, дўзах уларнинг жойидир. Агар ортга қайтишни талаб қилсалар, бас, улар ортга қайтарилувчилардан эмаслар.

اِنْ يَشَأْ يُسْكِنِ الرّ۪يحَ فَيَظْلَلْنَ رَوَاكِدَ عَلٰى ظَهْرِه۪ۜ اِنَّ ف۪ي ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍۙ

…қўяди, бас, кемалар у денгизнинг устида туриб қоладилар. Албатта, бунда ҳар бир мусибатга сабр қилувчи ва Аллоҳнинг неъматларига шукр қилувчилар учун ибратлар бордир.

وَلَمَنْ صَبَرَ وَغَفَرَ اِنَّ ذٰلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْاُمُورِ۟

Албатта, кимки берилган азиятларга сабр қилса ва Аллоҳ учун кечириб юборса, албатта, бу пухта ишлардандир.

وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتّٰى نَعْلَمَ الْمُجَاهِد۪ينَ مِنْكُمْ وَالصَّابِر۪ينَۙ وَنَبْلُوَ۬ا اَخْبَارَكُمْ

Албатта, Биз, то орангиздаги моллари ва жонлари билан жиҳод қилувчи ва мусибатларга сабр қилувчи зотларни билгунимизча ҳамда хабарларингизни синагунимизча, сизларни имтиҳон қиламиз.

وَلَوْ اَنَّهُمْ صَبَرُوا حَتّٰى تَخْرُجَ اِلَيْهِمْ لَكَانَ خَيْرًا لَهُمْۜ وَاللّٰهُ غَفُورٌ رَح۪يمٌ

Агар улар, то ўзингиз уларнинг олдига чиққунингизгача, сабр қилганларида, албатта, ўзлари учун яхши бўлар эди. Аллоҳ гуноҳларни кечирувчи – Ғофур ва марҳамати кенг бўлган – Раҳим Зотдир.

فَاصْبِرْ عَلٰى مَا يَقُولُونَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ الْغُرُوبِۚ

Бас, эй Расулим, кофирлар айтаётган сўзларга сабр қилинг ва қуёш чиқишидан илгари ва ботишидан аввал Роббингизга ҳамд билан тасбеҳ айтинг.

وَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ فَاِنَّكَ بِاَعْيُنِنَا وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ ح۪ينَ تَقُومُۙ

Эй Муҳаммад, сиз Роббингизнинг ҳукмига сабр қилинг. Шундоқ ҳам сиз, албатта, Бизнинг кўз ўнгимиздасиз! Тонгда уйқудан турган пайтингизда, Роббингизга ҳамд билан тасбеҳ айтинг!

اِنَّا مُرْسِلُوا النَّاقَةِ فِتْنَةً لَهُمْ فَارْتَقِبْهُمْ وَاصْطَبِرْۘ

Биз уларни синаш учун бир туя юборувчимиз. Бас, эй Солиҳ, сен уларни кузат ва озорларига сабр қилиб тур.

وَاِنَّ لَكَ لَاَجْرًا غَيْرَ مَمْنُونٍۚ

Албатта, сизга сабр қилганингиз учун битмас-туганмас мукофот бордир.

فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تَكُنْ كَصَاحِبِ الْحُوتِۢ اِذْ نَادٰى وَهُوَ مَكْظُومٌۜ

Бас, эй Муҳаммад, Роббингизнинг ҳукмига сабр қилинг ва наҳанг балиғи соҳиби Юнус пайғамбар сингари бесабр бўлманг! Қайсики, у балиқ қорнида туриб ғамга тўлган ҳолда Роббисига нидо қилган эди.

فَاصْبِرْ صَبْرًا جَم۪يلًا

Бас, эй Муҳаммад, кофирларнинг озорларига чиройли сабр қилинг!