Qaerda boʻlsangiz ham oʻlim sizlarni topadi, hatto mustahkam qalʼalar ichida boʻlsangiz ham oʻlasizlar. Agar munofiqlarga biror bir yaxshilik yetib qolsa: “Bu Allohning huzuridandir”, – deb aytadilar. Bordi-yu ularga bir yomonlik yetib kelsa: “Bu sizning yuzingizdandir”, – deydilar. Ey Rasulim, ularga: “Hammasi Alloh taolo tomonidandir”, – deb ayting. Anavi qavmlarga nima boʻldiki, gap uqishni bilmaydilar?!

Ularning orasidan siz Qurʼon oʻqiyotganingizda uni goʻyoki tinglaydigan kimsalar ham bor. Holbuki, biz uni anglamasliklari uchun qalblariga toʻsiqlar va quloqlariga og‘irlik qilib qoʻyganmiz. Agar ular har qanday moʻʼjiza koʻrsalar ham, iymon keltirmaydilar. Hatto siz bilan tortishgani oldingizga kelgan vaqtda kufr keltirgan kimsalar: “Bular avvalgilardan qolgan afsonalardir, xolos”, – deydilar.

Ey Rasulim, ularga qarata: “U sizlarning ustingizdan yoki oyoqlaringiz ostidan azob yuborishga yoxud sizlarni turli guruhlarga aralashtirib, bir-biringizning mashaqqatingizni tottirishga ham qodir boʻlgan Zotdir”, – deb ayting. Qarang, fahmlay olsinlar deb, oyatlarni qanday qilib bayon etmoqdamiz.

U sizlarni bir jondan vujudga keltirdi. Oxirat – qarorgoh bu dunyo esa omonatgohdir. Fahmlaydigan qavmlar uchun oyatlarni batafsil bayon qilib berdik.

Darhaqiqat, jin va insonlarning bir qanchasini jahannam uchun yaratganmiz. Ularda qalblar bor, lekin u qalblar bilan haqiqatni fahmlamaydilar. Ularda koʻzlar bor, lekin u koʻzlar bilan dalillarimizni koʻrmaydilar. Ularda quloqlar bor, lekin u quloqlar bilan daʼvatni eshitmaydilar. Ular xuddi hayvonlardek, balki ular adashishda hayvondan ham battaroqdirlar. Ana oʻshalar g‘aflatda qolgan kimsalardir.

Ey Payg‘ambar! Moʻminlarni dushmanga qarshi jangga chorlang! Agar sizlardan yigirma nafar sabrli moʻmin kishi boʻlsa, ikki yuz nafar dushman ustidan g‘alaba qiladi. Bordi-yu sizlardan yuz nafar boʻlsa, unda ming nafar kofir kimsalarga g‘olib keladi. Buning sababi esa, ularning fahmlamaydigan qavm ekanliklaridandir.

Allohning Rasuliga xilof qilib, soxta uzrlari bilan jangga chiqmay, uylarida oʻtirib ortda qolganlar oʻtirishlaridan oʻzlari xursand boʻldilar. Hamda Alloh yoʻlida mollari va jonlari bilan jihod qilishni xush koʻrmadilar. Keyin esa: “Kun issiqda jangga chiqmanglar!” – deb aytishdi. Ey Rasulim, ularga: “Doʻzax olovining issig‘i yanada shiddatliroqdir”, – deb ayting. Koshki, ular buni tushunsalar edi.

Ular jangga chiqishdan qoʻrqib ortda qoluvchi ayol va bolalar bilan birga boʻlishga rozi boʻldilar. Qalblariga esa tamg‘a urib qoʻyildi. Bas, ular jihodning haqiqatini anglamaydilar.

Moʻminlarning hammasi yoppasiga jangga chiqishlari shart emas. Koshki, har bir guruhdan bir nafar toifa boʻlsa-yu, safarga chiqmay dinni chuqur oʻrgansalar va qavmlariga jangdan qaytib kelgan vaqtlarida ularga pand-nasihat qilib ogohlantirsalar.

Biror bir sura nozil qilinsa, ular: “Sizlarni birov koʻrmayaptimi?” – deb bir-birlariga qarab qoʻyadilar. Keyin bildirmasdan ortlariga qaytib ketadilar. Hech narsani fahmlamaydigan qavm boʻlganlari uchun Alloh ularning qalblarini haqdan burib qoʻygan.

Qavmi unga: “Ey Shuʼayb, sening aytayotganlaringdan koʻpini tushunmayapmiz va biz seni oramizdagi bir ojiz inson ekaningni koʻrib turibmiz. Agar yoningda qarindoshlaring boʻlmaganida, seni toshboʻron qilgan boʻlar edik. Sen biz uchun hurmatli odam emassan”, – dedilar.

Yetti qavat osmon va Yer hamda ulardagi bor jonzot Unga tasbeh aytadi. Borliqda Uning hamdi bilan poklab tasbeh aytmagan bir narsa yoʻq. Lekin siz ularning tasbehlarini fahmlamaysiz. Albatta, U bandalariga marhamatli boʻlgan – Halim va gunohlarni kechiruvchi – G‘ofur Zotdir.

Shuningdek, Qurʼonni anglay olmasinlar, – deb ularning qalblariga toʻsiqlar va eshitmasliklari uchun quloqlariga og‘irlik qilib qoʻyamiz. Siz qachon Qurʼonda yolg‘iz Robbingizni zikr qilsangiz, mushriklar orqalariga burilib, qochib ketadilar.

Robbisining oyatlari bilan eslatilib nasihat qilingach, ulardan yuz oʻgirgan va oʻzi qilib oʻtgan gunohlarini unutib qoʻygan kimsadan ham zolimroq kishi bormi?! Darhaqiqat, Biz bu Qurʼonni anglamasliklari uchun ularning qalblariga pardalar va quloqlariga og‘irlik qilib qoʻydik. Demak, agar ularni hidoyatga chaqirsangiz ham hech qachon toʻg‘ri yoʻlda yurmaydilar.

Nihoyat, yoʻlida ketayotib ikki tog‘ oʻrtasiga yetib kelgach, u tog‘lar ortida gapni sira tushunmaydigan boshqa bir qavmni uchratdi.

Qavmim gapimni yaxshi tushunsinlar.

Hali sizlar Xaybar jangidagi oʻljalarni olish uchun ketayotgan vaqtingizda jangga chiqmay uyda qolgan kimsalar: “Bizlarga ham oʻlja olish uchun sizlarga ergashishimizga yoʻl qoʻyinglar”, – deydilar. Ular Allohning kalomini oʻzgartirmoqchi boʻladilar. Ey Muhammad ularga: “Aslo bizlarga ergashmaysizlar. Alloh avval sizga buni aytgan”, – deb ayting. Bas, ular: “Balki, bizlarga hasad qilayotgandirsizlar”, – deydilar. Yoʻq, ular juda oz fahmlaydilar.

Ey moʻminlar, shubhasiz, sizlar munofiqlarning dillarida Allohdan koʻra koʻproq qoʻrqinchli tuyulasizlar. Bunga sabab, ular Allohning qudratini anglamaydigan qavm ekanliklaridir.

Bunga sabab ular oldin tillarida iymon keltirib, soʻngra dillarida kufr keltirganlaridir. Bas, ularning dillari muhrlab qoʻyildi. Endi ular haqiqatni anglay olmaydilar.

Munofiqlar oʻzlarining ergashuvchilariga: “Allohning payg‘ambari huzuridagi kishilarga ehson qilmanglar, toki ular tarqalib ketsinlar”, – deydigan kimsalardir. Holbuki, osmonlar va Yer xazinalari faqat Allohnikidir. Lekin munofiqlar buni anglamaydilar.