م ن ي masdar-o'zagi oyatlari (tarjima)

وَمِنْهُمْ أُمِّيُّونَ لَا يَعْلَمُونَ الْكِتَابَ إِلَّا أَمَانِيَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَظُنُّونَ

Ularning orasida Tavrot kitobini bilmaydigan, faqat xomxayollar qiladigan savodsizlari ham bor. Ular gumonlarga koʻra harakat qiladilar xolos.

قُلْ إِنْ كَانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الْآخِرَةُ عِنْدَ اللَّهِ خَالِصَةً مِنْ دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ

Ey Rasulim, ularga: “Agar Alloh huzurida oxirat diyori boʻlgan jannat boshqa odamlarga emas, xolis siz uchun xos boʻlsa, hamda soʻzingizda rostgoʻylardan boʻlsangiz, qani, unda oʻzingizga oʻlimni bir orzu qilib koʻringlar-chi!” – deb ayting.

وَلَنْ يَتَمَنَّوْهُ أَبَدًا بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ

Oldin oʻz qoʻllari bilan qilgan yomonliklari sababidan hech qachon u oʻlimni orzu qilolmaydilar. Alloh zolimlarning qilmishini bilib turuvchi Zotdir.

وَقَالُوا لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كَانَ هُودًا أَوْ نَصَارَىٰ ۗ تِلْكَ أَمَانِيُّهُمْ ۗ قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ

Ular: “Jannatga, faqat yahudiy yoki nasroniy dinida boʻlganlargina kiradilar”, – deydilar. Bu esa ularning xomxayollaridir. Ey Muhammad, ularga: “Agar chindan ham rostgoʻylardan boʻlsangiz, unda dalilingizni keltiringlar”, – deb ayting.

وَلَقَدْ كُنْتُمْ تَمَنَّوْنَ الْمَوْتَ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَلْقَوْهُ فَقَدْ رَأَيْتُمُوهُ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ

Darhaqiqat, oʻlimga duch kelmasdan oldin, siz shahid boʻlib oʻlishni qattiq orzu qilardingiz. Mana, endi Uhudda u oʻlimni koʻrgach jang qilish oʻrniga dahshatdan tikilib qarab qoldingiz.

وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ ۚ لِلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا ۖ وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ ۚ وَاسْأَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمًا

Agar Alloh baʼzi birovingizni biringizdan biror bir neʼmat bilan ustun qilib qoʻygan boʻlsa, sizlar unga koʻz tikib, hasadgoʻylik bilan orzu qilmanglar. Erkaklar uchun oʻzlari qilgan kasbu korlaridan bir nasiba bordir. Ayollar uchun ham oʻzlari qilgan kasbu korlaridan bir nasiba bordir. Shunday ekan, Allohning fazlu karamidan umidvor boʻlib soʻranglar. Shubhasiz, Alloh har bir narsani bilib turuvchi Zotdir.

وَلَأُضِلَّنَّهُمْ وَلَأُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ آذَانَ الْأَنْعَامِ وَلَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ ۚ وَمَنْ يَتَّخِذِ الشَّيْطَانَ وَلِيًّا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُبِينًا

Hamda shayton: “Albatta, ularni toʻg‘ri yoʻldan ozdiraman, oʻtkinchi dunyoning xomxayollariga g‘arq qilaman. Ularga buyurganimda menga ergashganlar botil eʼtiqodlariga ishonib, hayvonlarning quloqlarini kesadilar hamda ularga amr qilsam Allohning yaratganlarini asl qiyofasidan boshqasiga oʻzgartiradilar”, – deb aytgan. Kimki Allohni qoʻyib shaytonni oʻziga doʻst deb tutsa, shubhasiz, u ochiq-oydin zararga duchor boʻlgandir.

يَعِدُهُمْ وَيُمَنِّيهِمْ ۖ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطَانُ إِلَّا غُرُورًا

Shayton ularga quruq vaʼdalar beradi va oʻtkinchi dunyoning xomxayollariga g‘arq qiladi. Aslida esa shaytonning ularga vaʼda qilayotgani, faqat yolg‘ondan iboratdir.

لَيْسَ بِأَمَانِيِّكُمْ وَلَا أَمَانِيِّ أَهْلِ الْكِتَابِ ۗ مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ وَلَا يَجِدْ لَهُ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا

Bu oxirat mukofotlari sizlarning orzu havaslaringiz va ahli kitob boʻlgan yahudiy va nasroniylarning xomxayollari bilan boʻlmaydi. Kimki yomon amal qilsa, oʻsha yomonligi bilan jazolanadi. Hamda oʻziga Allohdan boshqa bir doʻst ham, yordamchi ham topa olmaydi.

وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَلَا نَبِيٍّ إِلَّا إِذَا تَمَنَّىٰ أَلْقَى الشَّيْطَانُ فِي أُمْنِيَّتِهِ فَيَنْسَخُ اللَّهُ مَا يُلْقِي الشَّيْطَانُ ثُمَّ يُحْكِمُ اللَّهُ آيَاتِهِ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

Ey Muhammad, Biz sizdan oldin yuborgan har bir rasul va payg‘ambar qachon oʻziga nozil boʻlgan oyatlarni qiroat qilsa, shayton uning qiroatiga boshqa narsalarni tashlagan. Bas, Alloh shayton tashlaydigan narsalarni oʻchiradi soʻngra, Alloh oʻz oyatlarini mustahkam qiladi. Albatta, Alloh hamma narsani bilib turuvchi – Aʼlim va hikmat egasi boʻlgan – Hakim Zotdir.

وَأَصْبَحَ الَّذِينَ تَمَنَّوْا مَكَانَهُ بِالْأَمْسِ يَقُولُونَ وَيْكَأَنَّ اللَّهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَيَقْدِرُ ۖ لَوْلَا أَنْ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْنَا لَخَسَفَ بِنَا ۖ وَيْكَأَنَّهُ لَا يُفْلِحُ الْكَافِرُونَ

Kechagina uning oʻrnini orzu qilganlar: “Vo ajab, Alloh bandalaridan oʻzi xohlagan kishilarning rizqini keng qilib, xohlaganining rizqini tor qilib qoʻyar ekan-da! Agar Alloh bizlarga lutf qilmaganida, bizlarni ham yerga yuttirgan boʻlar edi. Vo ajab, kofirlar najot topmas ekan-da!” – deb qoldilar.

أَمْ لِلْإِنْسَانِ مَا تَمَنَّىٰ

Yoki insonga orzu qilgan hamma narsasi boʻlaveradimi?!

مِنْ نُطْفَةٍ إِذَا تُمْنَىٰ

Shitob bilan otilib chiqadigan nutfadan.

أَفَرَأَيْتُمْ مَا تُمْنُونَ

Sizlar xotinlaringiz bachadoniga toʻkadigan maniy haqida oʻylab koʻrdingizmi?

يُنَادُونَهُمْ أَلَمْ نَكُنْ مَعَكُمْ ۖ قَالُوا بَلَىٰ وَلَٰكِنَّكُمْ فَتَنْتُمْ أَنْفُسَكُمْ وَتَرَبَّصْتُمْ وَارْتَبْتُمْ وَغَرَّتْكُمُ الْأَمَانِيُّ حَتَّىٰ جَاءَ أَمْرُ اللَّهِ وَغَرَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ

Ular moʻminlarga: “Biz dunyoda sizlar bilan birga emasmidik”, – deb nido qilganlarida, moʻminlar: “Ha, lekin sizlar oʻzlaringizni fitnaga soldinglar va bizlarga musibat yetishiga koʻz tutdinglar hamda dinimiz toʻg‘risida gumonda boʻldinglar va Allohning amri boʻlgan oʻlim kelguncha xomxayollar sizlarni aldab yurdi. Sizlarni Alloh haqida yolg‘onchi shayton ham aldab qoʻydi” – deydilar.

قُلْ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ هَادُوا إِنْ زَعَمْتُمْ أَنَّكُمْ أَوْلِيَاءُ لِلَّهِ مِنْ دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ

Ey Muhammad ularga: “Ey yahudiy boʻlganlar, agar sizlar boshqa odamlarni emas, faqat oʻzlaringizni Allohning doʻstlari deb daʼvo qilsangizlar, bas, agar shu daʼvolaringizda rostgoʻy boʻlsangizlar, unda oʻlimni orzu qilib koʻringlar-chi?” – deb ayting.

وَلَا يَتَمَنَّوْنَهُ أَبَدًا بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ ۚ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ

Oʻz qoʻllari bilan qilib qoʻygan yomon ishlari sababli hech qachon oʻlimni orzu qila olmaydilar. Alloh zolimlarni biluvchidir.

أَلَمْ يَكُ نُطْفَةً مِنْ مَنِيٍّ يُمْنَىٰ

Axir, u bachadonga toʻkiladigan maniydan iborat bir haqir nutfa emasmidi?!

MASDAR-O'ZAK OYATLARI