Alloh Oʻz fazlidan bergan narsalarni ehson qilmay ziqnalik qiladigan kimsalar buni oʻzlariga yaxshilik deb oʻylamasinlar. Aksincha, bu ular uchun yomonlikdir. Ziqnalik qilib bermagan narsalari qiyomat kunida boʻyinlariga oʻraladi. Osmonlaru Yerning merosi Allohga oiddir. Alloh barcha qilayotgan ishlaringizdan xabardor Zotdir.

Allohdan oʻzga hech qanday iloh yoʻqdir, faqatgina Uning Oʻzi bordir. U sizlarni barchangizni hech shak-shubhasiz, boʻladigan qiyomat kunida toʻplaydi. Kim ham Allohdan koʻra toʻg‘risoʻzroqdir?!

Moʻmin boshqa bir moʻminni, faqat xato tufayli yanglishib oʻldirib qoʻyishi mumkin. Kimda-kim moʻminni yanglishib oʻldirib qoʻysa, uning zimmasiga bir moʻmin qulni ozod qilish hamda marhumning oilasiga taqdim qilingan bir xun toʻlab berishi lozim boʻladi. Biroq marhumning oilasi xun haqini sadaqa qilib kechib yuborsagina toʻlamasa boʻladi. Agar bilmasdan oʻldirib qoʻyilgan odam moʻmin boʻlib, sizlarga dushman boʻlgan qavm orasida yashaydigan boʻlsa, u holda bir moʻmin qulni ozod qilish kerak boʻladi. Bordi-yu bilmasdan oʻldirib qoʻyilgan odam sizlar va ular orasida bitim tuzilgan qavmdan boʻlsa, oʻldirilganning oilasiga ham xun toʻlab berish, ham bir moʻmin qulni ozod qilish lozim boʻladi. Agarda qul ozod qilishga imkon topmasa, unda Allohdan mag‘firat boʻlishi uchun ikki oy uzluksiz roʻza tutadi. Albatta, Alloh hamma narsani bilib turuvchi – Aʼlim va hikmat egasi – Hakim Zotdir.

Ular qilmishlarini odamlardan yashira oladilar, biroq Allohdan yashira olmaydilar. Alloh rozi boʻlmagan bahslar xususida kechalari xufyona til biriktirayotganlarida har narsani eshitib turuvchi Alloh ular bilan birga edi. Alloh ularning qilayotgan barcha amallarini bilib, qamrab oluvchi Zotdir.

Erkakmi ayolmi moʻmin boʻlaturib, ezgu ishlarni qilgan ana shu kimsalarga zarracha zulm qilinmasdan jannatga kiradilar.

Chiroyli ishlarni qiluvchi kimsa boʻlib, oʻzini Allohga taslim qilgan va Ibrohimning hanif diniga ergashgan kishidan ham toʻg‘ri dinda boʻlgan kim bor?

Haqiqatan, munofiqlar Allohni aldamoqchi boʻladilar. Alloh esa ularning aldovlariga qarshi jazo bilan javob beradi. Qachonki namoz oʻqishga tursalar, dangasalik bilan riyo qilgan holda odamlar koʻrsin deb turadilar va Allohni juda kam zikr qiladilar.

Ey Rasulim, bandalarim sizdan yana meros borasida fatvo soʻraydilar. Ularga: “Alloh sizlarga otasi ham, bolasi ham boʻlmagan kimsalarning merosi xususida fatvo bermoqda”, – deb ayting. Agar bolasi boʻlmagan bir odam vafot etsa va orqasidan uning yolg‘iz singlisi qolgan boʻlsa, unda qoldirgan merosning yarmi unikidir. Shuningdek, agar farzandi boʻlmagan singil vafot etsa, u holda uning merosiga akasi ega boʻladi. Bordi-yu singillar ikkita boʻlsa, unda ikkoviga ham akasi qoldirgan merosning uchdan ikkisi tegadi. Agar meros oluvchilar bir qancha aka-uka va opa-singillardan iborat boʻlsa, har bir erkak uchun ikki ayolning hissasi beriladi. Adashib ketmasligingiz uchun Alloh sizlarga bu hukmlarni bayon etmoqda. Alloh barcha boʻlayotgan ishlarni biluvchi Zotdir.

Mana bugun sizlarga pokiza narsalar halol qilindi. Shuningdek, kitob berilgan yahudiy va nasroniy dinidagilarning taomi sizlar uchun halol hamda sizlarning taomingiz ham ular uchun haloldir. Zino va yashirincha oʻynash qilib olish maqsadida boʻlmay, aksincha, mahrlarini berib, or-nomusli moʻmina ayollardan va sizlardan oldin kitob berilganlardan iffatli ayollarni topib nikohingizga olishingiz halol qilindi.

Ey iymon keltirganlar, Alloh uchun haqda sobit turib, guvohlik qilishda adolatli boʻlinglar. Biror bir qavmga boʻlgan xusumatingiz sizlarni ularga qarshi adolatsiz boʻlishga chorlamasin. Adolat qilinglar, mana shu taqvoga eng yaqin jihatdir. Hamda Allohdan qoʻrqinglar, shubhasiz, Alloh barcha qilayotgan ishlaringizdan xabardor Zotdir.

Maryam oʻg‘li Masih Allohdir, – deb aytgan kimsalar aniq kofir boʻldilar. Ey Rasulim, ularga: “Agar Alloh Maryam oʻg‘li Masihni, uning onasini hamda Yer yuzidagi barchani halok etishni xohlasa, kim Undan biror narsani qaytarib qolishga qodir boʻla oladi”, – deb ayting. Axir osmonlaru Yer va ular orasidagi barcha borliqning hukmronligi, shubhasiz, Allohga oiddir. U nimani qanday xohlasa, yaratadi. Albatta, Alloh har narsaga kuchi yetadigan Zotdir.

Alloh bu Maryam oʻg‘li Masihdir, degan kimsalar aniq kofir boʻldilar. Vaholanki, Masih ularga: “Ey bani Isroil avlodlari, mening ham Robbim sizlarning ham Robbingiz boʻlgan Allohga ibodat qilinglar”, – degan edi. Kimki Allohga shirk keltirsa, albatta, Alloh unga jannatni harom qilgandir va joyi doʻzaxdir. Zolimlar uchun azobdan qutqaruvchi yordamchilar yoʻqdir.

Ey Rasulim, ularga: “Allohni qoʻyib, sizlarga zarar ham, foyda ham berishga qodir boʻlmaganga ibodat qilasizlarmi?” – deb ayting. Alloh hamma narsani eshitib turuvchi – Samiʼ va bilib turuvchi – Aʼlim Zotdir.

Osmonlaru Yerdagi va ulardagi barcha mavjudotning boshqaruvi Allohga oiddir. Alloh har narsaga kuchi yetadigan Zotdir.

U sizlarni boshida loydan yaratgan keyin esa oʻlim vaqtini tayin qilgan Zotdir. Hamda belgilangan yana bir ajal zamoni Uning huzuridadir. Sizlar shundan keyin ham shubha qilmoqdasizlar.

U koʻklarda ham Yerda ham bir boʻlgan Allohdir. Sizlarni berkitgan va oshkora ishlaringizni hamda barcha qilayotgan ishlaringizni bilib turibdi.

Kechaning qorong‘iligida va kunduzning oydinligida boʻlib turgan barcha mavjudot Unikidir. Alloh hamma narsani eshitib turuvchi – Samiʼ va bilib turuvchi – Aʼlim Zotdir.

Ey Rasulim, ularga: “Osmonlaru Yerni yoʻqdan bor qilib, bandalarini yedirgan Oʻzi esa yemoqdan xoli boʻlgan Allohdan boshqasini doʻst tutaymi?” – deb ayting. Ularga: “Menga, albatta, Allohga eng avval boʻyin eguvchi kimsalardan boʻlish buyurilgan va aslo mushriklardan boʻlmang deyilgan”, – deb ayting.

Agar sizga Alloh biror bir zarar yetkazsa, u musibatni Oʻzidan boshqa olib tashlovchi yoʻqdir. Shuningdek, sizga biror yaxshilik yetkazsa, bilingki, U har narsaga kuchi yetadigan Zotdir.

U bandalarining ustidan mutlaq hukmrondir. U hikmat egasi – Hakim va barcha ishlardan xabardor boʻlgan – Xobir Zotdir.