Verses of the masdar-o'zak و ذ ر (translation)

وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ۖ فَإِذَا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ ۗ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ

Sizlardan vafot etib, orqalarida juftlarini qoldirganlarning beva ayollari toʻrt oy-u oʻn kun oʻzlarini kuzatib, idda saqlab oʻtiradilar. Agarda idda muddatlari oxiriga yetsa, oʻzlarining keyingi hayotlari haqida yaxshilik istab qilgan ishlarida sizlarga gunoh yoʻqdir. Alloh qilayotgan barcha ishlaringizdan xabardordir.

وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا وَصِيَّةً لِأَزْوَاجِهِمْ مَتَاعًا إِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ إِخْرَاجٍ ۚ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِي مَا فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَعْرُوفٍ ۗ وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ

Sizlardan vafot etayotib, orqalarida ayollarni qoldirayotgan kimsalar xotinlariga bir yilgacha erining uyidan chiqarilmagan holda hayot kechirib, taʼminlanishlari uchun vasiyat qoldirib ketsinlar. Agar ular oʻz roziliklari bilan uydan chiqib ketib, oʻzlarining keyingi hayotlari haqida yaxshilik istab qilgan ishlarida sizlarga gunoh yoʻqdir. Alloh izzati ulug‘ – Aziz va hikmat egasi – Hakim Zotdir.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَذَرُوا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبَا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ

Ey iymon keltirganlar, Allohdan qoʻrqinglar agarda haqiqiy moʻmin boʻlsangizlar, sudxoʻrlik sarqitlarni tark qilinglar.

مَا كَانَ اللَّهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلَىٰ مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّىٰ يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ ۗ وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يَجْتَبِي مِنْ رُسُلِهِ مَنْ يَشَاءُ ۖ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ ۚ وَإِنْ تُؤْمِنُوا وَتَتَّقُوا فَلَكُمْ أَجْرٌ عَظِيمٌ

Alloh moʻminlarni pokdan nopokni ajratmasdan, sizlarni hozirgi bu holatda tashlab qoʻymaydi. Shuningdek, Alloh sizlarni g‘aybdan xabardor qilib qoʻymadi. Biroq Alloh Oʻz Rasullaridan xohlagan kishisini tanlab oladi. Allohga va Uning Rasullariga iymon keltiringlar. Agar iymon keltirib, Allohdan qoʻrqsangiz, sizlar uchun ulkan ajr bordir.

وَلَنْ تَسْتَطِيعُوا أَنْ تَعْدِلُوا بَيْنَ النِّسَاءِ وَلَوْ حَرَصْتُمْ ۖ فَلَا تَمِيلُوا كُلَّ الْمَيْلِ فَتَذَرُوهَا كَالْمُعَلَّقَةِ ۚ وَإِنْ تُصْلِحُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا

Harchand qattiq xohlasangiz ham, xotinlaringiz orasida adolat qilishga qurbingiz yetmaydi. Demak, yoqtirganingizga tamoman berilib ketmanglar, unda suymaganingizni oʻrtada osilib qolgan muallaq ayolga oʻxshatib qoʻyasizlar. Agar oʻzingizni oʻnglab Allohdan qoʻrqsangizlar, bilingki, albatta, Alloh gunohlarni kechiruvchi – G‘ofur va marhamati keng boʻlgan – Rahim Zotdir.

وَذَرِ الَّذِينَ اتَّخَذُوا دِينَهُمْ لَعِبًا وَلَهْوًا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا ۚ وَذَكِّرْ بِهِ أَنْ تُبْسَلَ نَفْسٌ بِمَا كَسَبَتْ لَيْسَ لَهَا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيٌّ وَلَا شَفِيعٌ وَإِنْ تَعْدِلْ كُلَّ عَدْلٍ لَا يُؤْخَذْ مِنْهَا ۗ أُولَٰئِكَ الَّذِينَ أُبْسِلُوا بِمَا كَسَبُوا ۖ لَهُمْ شَرَابٌ مِنْ حَمِيمٍ وَعَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُوا يَكْفُرُونَ

Ey Rasulim, oʻtkinchi dunyo hayoti ularni aldab qoʻyib, dinlarini oʻyin-kulgu va bekorchi narsa qilib olganlarni tark qiling. Har bir nafs qilgan yomon ishlari sababli halokatga uchramasliklari uchun bu Qurʼon bilan eslatib, nasihat qiling. Unga qiyomat kunida Allohdan oʻzga biror doʻst ham, shafoatchi ham boʻlmaydi. Agar bor narsani fido qilib bersa ham, undan qabul qilinmaydi. Ana oʻshalar qilgan ishlari tufayli halokatga uchragandirlar. Kufr keltirganlari uchun ularga doʻzaxda qaynoq suv va alamli azob beriladi.

وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ إِذْ قَالُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَىٰ بَشَرٍ مِنْ شَيْءٍ ۗ قُلْ مَنْ أَنْزَلَ الْكِتَابَ الَّذِي جَاءَ بِهِ مُوسَىٰ نُورًا وَهُدًى لِلنَّاسِ ۖ تَجْعَلُونَهُ قَرَاطِيسَ تُبْدُونَهَا وَتُخْفُونَ كَثِيرًا ۖ وَعُلِّمْتُمْ مَا لَمْ تَعْلَمُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ ۖ قُلِ اللَّهُ ۖ ثُمَّ ذَرْهُمْ فِي خَوْضِهِمْ يَلْعَبُونَ

Yahudiylar: “Alloh inson zotiga hech narsa nozil qilmagan”, – deb Allohning shaʼnini Unga loyiq tarzda toʻg‘ri qadrlamadilar. Ey Rasulim, ularga: “Unda sizlar u kitobni alohida qog‘oz sahifalar holida qilib olib, baʼzilarini maʼlum qilgan, aksariyatini esa yashirgan, ilgari ota-bobolaringiz ham sizlar ham bilmagan maʼlumotlar sizlarga bildirilgan hamda odamlarga nur va hidoyat boʻlib Muso keltirgan kitobni kim nozil qildi?” – deb ayting. Ularga javoban: “Ularni Alloh nozil qildi”, – deng. Shundan keyin ularni oʻz hollariga tashlab qoʻying, botqoqlarida chalg‘ib yuraversinlar.

وَنُقَلِّبُ أَفْئِدَتَهُمْ وَأَبْصَارَهُمْ كَمَا لَمْ يُؤْمِنُوا بِهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَنَذَرُهُمْ فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ

Birinchi marta berilgan moʻʼjizalarga iymon keltirmaganlaridek ularning qalblarini va koʻzlarini teskari qilib qoʻyamiz va tug‘yonlarida tentiragan hollarida tashlab qoʻyamiz.

وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَيَاطِينَ الْإِنْسِ وَالْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلَىٰ بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُورًا ۚ وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ مَا فَعَلُوهُ ۖ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ

Ana shunday qilib, har bir payg‘ambarga inson va jinlardan boʻlgan shaytonlarni dushman qilib qoʻydik. Baʼzilari baʼzilarini aldash uchun usti yaltiroq soʻzlar bilan pichirlab vasvasa qiladilar. Agar Robbingiz xohlasa, ular bunday qilolmas edilar. Ularni toʻqiyotgan yolg‘onlari bilan oʻz hollariga tashlab qoʻying.

وَذَرُوا ظَاهِرَ الْإِثْمِ وَبَاطِنَهُ ۚ إِنَّ الَّذِينَ يَكْسِبُونَ الْإِثْمَ سَيُجْزَوْنَ بِمَا كَانُوا يَقْتَرِفُونَ

Gunoh ishlarning ochiqchasini ham, yashirinchasini ham tark qilinglar. Gunoh ishlarni kasb qilgan kimsalar, albatta, qilmishlariga yarasha jazo oladilar.

وَكَذَٰلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ قَتْلَ أَوْلَادِهِمْ شُرَكَاؤُهُمْ لِيُرْدُوهُمْ وَلِيَلْبِسُوا عَلَيْهِمْ دِينَهُمْ ۖ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا فَعَلُوهُ ۖ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ

Shunday qilib, sherik qilgan butlari mushriklardan koʻpini halokatga uchratish va dinlarini chalkashtirib yuborishlari uchun bolalarini butlari uchun qurbon qilishdek jirkanch ishni chiroyli qilib koʻrsatib qoʻydi. Agar Alloh xohlasa bunday qilolmas edilar. Ey Rasulim, ularni qilayotgan bu boʻhtonlarida oʻz holiga tashlab qoʻying.

قَالُوا أَجِئْتَنَا لِنَعْبُدَ اللَّهَ وَحْدَهُ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُنَا ۖ فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَا إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ

Ular payg‘ambarga qarata: “Bizga yolg‘iz Allohga ibodat qilishimiz va ota-bobolarimiz sig‘ingan narsalarni tark etishimiz uchun keldingmi? Agar rost aytuvchilardan boʻlsang, bizga vaʼda qilayotgan narsalaringni keltir”, – dedilar.

وَإِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا ۗ قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُ ۖ قَدْ جَاءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ ۖ هَٰذِهِ نَاقَةُ اللَّهِ لَكُمْ آيَةً ۖ فَذَرُوهَا تَأْكُلْ فِي أَرْضِ اللَّهِ ۖ وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Keyin Samud oʻz qavmiga esa birodarlari Solihni payg‘ambar qilib yubordik. Solih payg‘ambar ularga: “Ey qavmim, yolg‘iz Allohga ibodat qilinglar. Sizlar uchun Undan oʻzga iloh yoʻqdir. Darhaqiqat, Robbingizdan sizlarga dalil keldi. Mana bu Allohning sizlarga moʻʼjiza qilib bergan tuyasidir. Uni Allohning yerida oʻtlab yeb yurishi uchun oʻz holiga tashlanglar. Unga yomonlik qilib tegmanglar, aks holda, sizlarni alamli azob tutadi”, – dedi.

وَقَالَ الْمَلَأُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ أَتَذَرُ مُوسَىٰ وَقَوْمَهُ لِيُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ وَيَذَرَكَ وَآلِهَتَكَ ۚ قَالَ سَنُقَتِّلُ أَبْنَاءَهُمْ وَنَسْتَحْيِي نِسَاءَهُمْ وَإِنَّا فَوْقَهُمْ قَاهِرُونَ

Shunda firʼavn qavmidan boʻlgan zodagonlar: “Ey firʼavn, Muso va uning qavmini Yer yuzida buzg‘unchilik qilib yurishlariga hamda seni va ilohlaringni tark qilishlariga yoʻl qoʻyib berasanmi?” – dedilar. Firʼavn: “Yaqinda ularning oʻg‘illarini qatl qilib tashlaymiz, ayollarini esa, buzuq niyatda foydalanish uchun oʻldirmay tirik qoldiramiz. Bizlar, albatta, ular ustiga qahr oʻtkazuvchilarmiz”, – dedi.

وَلِلَّهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ فَادْعُوهُ بِهَا ۖ وَذَرُوا الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي أَسْمَائِهِ ۚ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Ismlarning eng goʻzali Allohga oiddir. Bas, Unga u ismlar bilan duo qilinglar. Uning ismlari haqida nomaqbul tarafga og‘adiganlarni oʻz holiga tashlab qoʻyinglar. Yaqinda ular qilgan ishlariga yarasha jazolanadilar.

مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَلَا هَادِيَ لَهُ ۚ وَيَذَرُهُمْ فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ

Alloh kimni toʻg‘ri yoʻldan adashtirgan boʻlsa, uni hidoyatga boshlovchi boʻlmaydi. Alloh unday kimsalarni tug‘yonlarida tentirab yurishlariga bir muddat qoʻyib beradi.

وَإِذَا أُنْزِلَتْ سُورَةٌ أَنْ آمِنُوا بِاللَّهِ وَجَاهِدُوا مَعَ رَسُولِهِ اسْتَأْذَنَكَ أُولُو الطَّوْلِ مِنْهُمْ وَقَالُوا ذَرْنَا نَكُنْ مَعَ الْقَاعِدِينَ

Agarda “Allohga iymon keltiring hamda Uning Rasuli bilan birga jihod qilinglar”, – degan mazmundagi sura nozil qilinsa, ularning ichidagi qoʻllari uzun badavlatlari sizdan izn istab: “Bizni tek qoʻygin, oʻtiruvchilar bilan birga boʻla qolaylik!” – deydilar.

وَلَوْ يُعَجِّلُ اللَّهُ لِلنَّاسِ الشَّرَّ اسْتِعْجَالَهُمْ بِالْخَيْرِ لَقُضِيَ إِلَيْهِمْ أَجَلُهُمْ ۖ فَنَذَرُ الَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ

Agar Alloh odamlarga yaxshilikni tez keltirganidek, yomonlikni ham tezlatsa edi, ularning ajallari bitgan boʻlar edi. Bas, Bizga roʻbaroʻ boʻlishdan umid qilmaydigan gunohkorlarni tug‘yonlarida tentirab yurishlariga tashlab qoʻyamiz.

وَيَا قَوْمِ هَٰذِهِ نَاقَةُ اللَّهِ لَكُمْ آيَةً فَذَرُوهَا تَأْكُلْ فِي أَرْضِ اللَّهِ وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيبٌ

Ey qavmim, mana bu sizlarga moʻʼjiza boʻlib yuborilgan Allohning tuyasi. Bas, uni Allohning yerida bemalol oʻtlab yeb yurishiga qoʻyib beringlar va unga biror-bir yomonlik yetkazmanglar. Aks holda, sizlarni yaqinda boʻladigan azob tutadi.

VERSES OF THE MASDAR-O'ZAK