﷽
TasnimTasnim
123456789101112
Al-Qur'an Al-Karim
وَمِزَاجُهُ مِنْ تَسْنِيمٍ7 Safar 1448 AH|July 21, 2026, Tuesday
HomeSurahsMasdar-o'zakI'rab al-Qur'anAl-MufradatSearch the Qur'anAbout us
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114

Surahs

1

Fotiha

7 oyat

الفاتحة
2

Baqara

286 oyat

البقرة
3

Oli Imron

200 oyat

آل عمران
4

Niso

176 oyat

النساء
5

Moida

120 oyat

المائدة
6

An'om

165 oyat

الأنعام
7

A'rof

206 oyat

الأعراف
8

Anfol

75 oyat

الأنفال
9

Tavba

129 oyat

التوبة
10

Yunus

109 oyat

يونس
11

Hud

123 oyat

هود
12

Yusuf

111 oyat

يوسف
13

Ra'd

43 oyat

الرعد
14

Ibrohim

52 oyat

إبراهيم
15

Hijr

99 oyat

الحجر
16

Nahl

128 oyat

النحل
17

Isro

111 oyat

الإسراء
18

Kahf

110 oyat

الكهف
19

Maryam

98 oyat

مريم
20

Toho

135 oyat

طه
21

Anbiyo

112 oyat

الأنبياء
22

Haj

78 oyat

الحج
23

Mu'minun

118 oyat

المؤمنون
24

Nur

64 oyat

النور
25

Furqon

77 oyat

الفرقان
26

Shu'aro

227 oyat

الشعراء
27

Naml

93 oyat

النمل
28

Qosos

88 oyat

القصص
29

Ankabut

69 oyat

العنكبوت
30

Rum

60 oyat

الروم
31

Luqmon

34 oyat

لقمان
32

Sajda

30 oyat

السجدة
33

Ahzob

73 oyat

الأحزاب
34

Saba'

54 oyat

سبأ
35

Fotir

45 oyat

فاطر
36

Yosin

83 oyat

يس
37

Soffat

182 oyat

الصافات
38

Sod

88 oyat

ص
39

Zumar

75 oyat

الزمر
40

G'ofir

85 oyat

غافر
41

Fussilat

54 oyat

فصلت
42

Shuro

53 oyat

الشورى
43

Zuxruf

89 oyat

الزخرف
44

Duxon

59 oyat

الدخان
45

Josiya

37 oyat

الجاثية
46

Ahqof

35 oyat

الأحقاف
47

Muhammad

38 oyat

محمد
48

Fath

29 oyat

الفتح
49

Hujurot

18 oyat

الحجرات
50

Qof

45 oyat

ق
51

Zoriyot

60 oyat

الذاريات
52

Tur

49 oyat

الطور
53

Najm

62 oyat

النجم
54

Qamar

55 oyat

القمر
55

Ar-Rohman

78 oyat

الرحمن
56

Voqea

96 oyat

الواقعة
57

Hadid

29 oyat

الحديد
58

Mujodala

22 oyat

المجادلة
59

Hashr

24 oyat

الحشر
60

Mumtahana

13 oyat

الممتحنة
61

Sof

14 oyat

الصف
62

Jumu'a

11 oyat

الجمعة
63

Munofiqun

11 oyat

المنافقون
64

Tag'obun

18 oyat

التغابن
65

Taloq

12 oyat

الطلاق
66

Tahrim

12 oyat

التحريم
67

Mulk

30 oyat

الملك
68

Qalam

52 oyat

القلم
69

Haqqo

52 oyat

الحاقة
70

Ma'orij

44 oyat

المعارج
71

Nuh

28 oyat

نوح
72

Jin

28 oyat

الجن
73

Muzzammil

20 oyat

المزمل
74

Muddassir

56 oyat

المدثر
75

Qiyomat

40 oyat

القيامة
76

Inson

31 oyat

الإنسان
77

Mursalot

50 oyat

المرسلات
78

Naba'

40 oyat

النبأ
79

Noziot

46 oyat

النازعات
80

Abasa

42 oyat

عبس
81

Takvir

29 oyat

التكوير
82

Infitor

19 oyat

الانفطار
83

Mutoffifun

36 oyat

المطففين
84

Inshiqoq

25 oyat

الانشقاق
85

Buruj

22 oyat

البروج
86

Toriq

17 oyat

الطارق
87

A'laa

19 oyat

الأعلى
88

G'oshiya

26 oyat

الغاشية
89

Fajr

30 oyat

الفجر
90

Balad

20 oyat

البلد
91

Shams

15 oyat

الشمس
92

Layl

21 oyat

الليل
93

Zuho

11 oyat

الضحى
94

Sharh

8 oyat

الشرح
95

Tin

8 oyat

التين
96

Alaq

19 oyat

العلق
97

Qadr

5 oyat

القدر
98

Bayyina

8 oyat

البينة
99

Zalzala

8 oyat

الزلزلة
100

Odiyot

11 oyat

العاديات
101

Qori'a

11 oyat

القارعة
102

Takosur

8 oyat

التكاثر
103

Asr

3 oyat

العصر
104

Humaza

9 oyat

الهمزة
105

Fil

5 oyat

الفيل
106

Quraysh

4 oyat

قريش
107

Mo'un

7 oyat

الماعون
108

Kavsar

3 oyat

الكوثر
109

Kafirun

6 oyat

الكافرون
110

Nasr

3 oyat

النصر
111

Masad

5 oyat

المسد
112

Ixlos

4 oyat

الإخلاص
113

Falaq

5 oyat

الفلق
114

Nos

6 oyat

الناس
Holy QuranTranslationMeaningsTafsir
Holy QuranTranslationMeaningsTafsir

Surah Hud

Revealed in Makka.

Juz 11,Surah 11,123 verses
←

Previous surah

10. Yunus

يونس
يوسف

Next surah

12. Yusuf

→
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

Rahmon va Rahim boʻlgan Alloh nomi bilan boshlayman.

11:1

Alif, Lom, Ro. Bu oyatlari mustahkam qilingan, soʻngra hikmat sohibi – Hakim va barcha narsalardan xabardor boʻlgan – Xobir Zot tomonidan batafsil bayon qilingan kitobdir.

11:2
11:3
11:4

Qaytar joyingiz esa, albatta, Allohning huzurigadir. U har narsaga kuchi yetadigan – Qodir Zotdir.

11:5
Page 222
11:6
11:7
11:8
11:9
11:10
11:11
11:12
Page 223
11:13
11:14
11:15
11:16
11:17
11:18
11:19
Page 224
11:20
11:21
11:22

Shubhasiz, albatta, ular oxiratda yanada koʻproq ziyon koʻruvchilardir.

11:23
11:24
11:25
11:26
11:27
11:28
Page 225
11:29
11:30
11:31
11:32
11:33
11:34
11:35
11:36
11:37
Page 226
11:38
11:39
11:40
11:41
11:42
11:43
11:44
11:45
Page 227
11:46
11:47
11:48
11:49
11:50
11:51
11:52
11:53
Page 228
11:54
11:55

Undan oʻzga barcha ilohlar botildir. Bas, hammangiz menga istagan makringizni qilaveringlar, keyin menga shartingizni qoʻyib, muhlat berib oʻtirmanglar.

11:56
11:57
11:58
11:59
11:60
11:61
11:62
Page 229
11:63
11:64
11:65
11:66
11:67

Zulm qilganlarni dahshatli qichqiriq tutdi. Keyin ular oʻz uylarida murdaga aylanib tiz choʻkib qoldilar.

11:68
11:69
11:70
11:71
Page 230
11:72
11:73
11:74
11:75

Albatta, Ibrohim yumshoqkoʻngil, nola uruvchi va Robbisiga tavba qilib qaytuvchi inson edi.

11:76
11:77
11:78
11:79
11:80
11:81
Page 231
11:82
11:83

U toshlar Robbingiz huzurida belgilab qoʻyilgan edi. Mana bu joy va hodisalar zolimlarga uzoq emasdir.

11:84
11:85
11:86
11:87
11:88
Page 232
11:89
11:90
11:91
11:92
11:93
11:94
11:95
11:96

Darhaqiqat, Musoni oyatlarimiz va aniq dalil bilan elchi qilib yubordik.

11:97
Page 233
11:98
11:99
11:100
11:101
11:102
11:103
11:104

Biz uni faqat qiyomat deb ataluvchi sanoqli muddatgacha kechiktirib turamiz.

11:105
11:106
11:107
11:108
Page 234
11:109
11:110
11:111
11:112
11:113
11:114
11:115

Sabr qiling, bas, albatta, Alloh goʻzal ish qiluvchilarning mukofotini zoe qilmaydi.

11:116
11:117

Shuningdek, Robbingiz aholisi solih ishlarni qiluvchi boʻlgan shaharlarni zulm bilan halok qiluvchi boʻlmadi.

Page 235
11:118
11:119
11:120
11:121
11:122

Hamda qilayotgan ishlaringizning oqibatini kutib turaveringlar, biz ham kutib turuvchilarmiz.

11:123
وَبَشيرٌ
va xushxabar beruvchi

Uning bayoni “Aslo Allohdan Oʻzgaga sig‘inmanglar!” – degan xitobidan iboratdir. Albatta, men Muhammad Uning nomidan sizlar uchun ogohlantiruvchi va xushxabar beruvchiman.

Allohning buyrug‘i shuki, Robbingizdan mag‘firat tilang soʻngra Unga tavba qiling, shunda Alloh sizlarni maʼlum muddat dunyo hayotida chiroyli manfaat bilan foydalantiradi. Shuningdek, har bir saxiy va fazilatli kishiga Oʻz fazlini ato qiladi. Agar chaqiriqlarimdan yuz oʻgirsangiz, bas, men sizlarga ulug‘ kun boʻlmish qiyomat azobi yetishidan qoʻrqaman.

حينَ
vaqtida

Ogoh boʻlinglarki, albatta, u kofirlar Undan maxfiy tutish uchun dillaridagi adovatlarini yashirib boshqa tomonga buradilar. Shuni bilsinlarki, kiyimlariga oʻranib olgan paytlarida ham Alloh ularning yashirgan va oshkor qilgan narsalarini biladi. Albatta, U koʻngillardagi yashiringan narsalarni ham biluvchi Zotdir.

va biladi

Yerda oʻrmalab yuruvchi narsa borki, barchasining rizqi Allohning zimmasida. U har bir jonzotning doimiy va vaqtinchalik joylashgan makonlarini, qoʻnadigan va xavfsiz boʻlgan joyini biladi. Bularning hammasi bayon qilingan kitob boʻlmish Lavh ul-Mahfuzda yozilgan.

عَرْشُهُ
uning arshi

U Zot osmonlar va Yerni olti kunda yaratdi. Butun koinot yaratilishidan oldin Uning Arshi suv ustida edi. Alloh bularni sizlarning qaysilaringiz amal qilishda yaxshiroq ekan deb, sinash uchun qildi. Agar ularga: “Oʻlimdan keyin sizlar, albatta, qayta tiriluvchisizlar”, – desangiz, kufr keltirgan kimsalar: “Bu faqat ochiq-oydin sehrdir”, – deydilar.

مَا
nimaiki

Agarda ulardan azoblashni maʼlum muddatgacha kechiktirib tursak, albatta, ular: “U azob kelishini nima toʻsib turibdi?” – deydilar. Ogoh boʻlsinlarki, u azob kelgan kunda ulardan qaytib ketuvchi boʻlmaydi va masxara qilib yurgan narsalari oʻzlarini oʻrab oladi.

مِنْهُ
undan

Agarda biz insonni Oʻz marhamatimizdan bahramand qilsak, keyin uni yana tortib olsak, shubhasiz, u birdan noumid va noshukr boʻlib qoladi.

ذَهَبَ
ketdi

Agarda unga biror ziyon kelib ketgandan keyin yana neʼmatlarni tottirib qoʻysak: “Baribir mendan yomonliklar ketib boʻldi endi bunday boʻlmaydi”, – deb qoladi. Albatta, u inson mag‘rur va maqtanchoqdir.

وَاَجْرٌ
va ajr (bor)

Lekin og‘ir kunlarda sabr qilgan va yaxshi amallarni, qiladigan zotlar borki, ana ular uchun mag‘firat va ulkan mukofot bordir.

بِه
u bilan

Ey Rasulim, ehtimol, siz mushriklarning: “Unga osmondan xazina tushirilsa yoki u bilan birga uning payg‘ambar ekanligini tasdiqlovchi bir farishta kelsa boʻlmaydimi?” – deb gapirishlari sababli unga qalbingiz siqilib, sizga vahiy qilinayotgan oyatlarning ayrimlarini ularga yetkazishni tark qilmoqchidursiz. Siz faqatgina bir ogohlantiruvchisiz Alloh esa barcha narsaga vakildir.

surani

Yoki: “Uni Muhammad toʻqib chiqaryapti”, – deydilarmi? Ey Rasulim, ularga: “Agar rostgoʻylardan boʻlsangiz, shunga oʻxshash oʻnta toʻqilgan surani keltirib, Allohdan boshqa imkoningiz yetganicha yordamga va guvohlikka kimni boʻlsa ham, chaqiringlar!” – deb ayting.

وَاَنْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ
va undan o’zga iloh yo’q

Bas, agar chaqirganlaringiz sizlarga javob qilmasalar, unda bilingki, albatta, nozil qilingan Qurʼon Allohning ilmi bilan vahiy qilingandir. Hamda Undan oʻzga iloh yoʻqdir. Bas, endi sizlar musulmonlardan boʻlasizlarmi?!

اِلَيْهِمْ
ularga

Kim faqat bu dunyo hayoti va uning zebu ziynatlarini xohlaydigan boʻlsa, ularga qilgan amallarining mukofotini faqat shu dunyoda toʻliq qilib beramiz. Hamda ularga bu dunyoda hech qanday zulm qilinmaydi va ular unda ziyon koʻrmaydilar.

وَحَبِطَ
va behuda ketdi

Ana unday kimsalar uchun oxiratda doʻzax oʻtidan boshqa hech qanday nasiba yoʻq. Ularning bu dunyoda qilgan barcha yaxshiliklari behuda ketadi va qilib oʻtgan amallari behudadir.

وَمِنْ قَبْلِه
va undan oldin

Robbisi tomonidan aniq hujjat boʻlmish Qurʼonga, ortidan Undan bir guvoh boʻlib kelgan Jabroilga, undan oldin esa rahnamo va rahmat sanalmish Musoning kitobi Tavrotga ega boʻlgan kishi, faqat oʻtkinchi dunyo manfaatlarini xohlovchilar bilan barobar boʻladimi?! Aynan oʻshalar u Qurʼonga iymon keltiradilar. Barcha guruhlar orasidan kim u Qurʼonni inkor qilsa, uning vaʼda qilingan joyi doʻzaxdir. Bas, ey Muhammad, siz undan shak-shubhada boʻlmang. Albatta, u Robbingiz tomonidan kelgan haqiqatdir. Lekin odamlarning koʻplari iymon keltirmaydilar.

يُعْرَضُونَ
ro’baro’ qilinadilar

Alloh shaʼniga yolg‘on toʻqigandan ham zolimroq kimsa bormi?! Ana undaylar qiyomat kunida Robbilariga yuzma-yuz qilinadilar va guvohlar: “Mana shular Robbilari shaʼniga yolg‘on gapirganlardir”, – deydilar. Ogoh boʻlinglar, Allohning laʼnati zolimlar ustiga boʻladi.

هُمْ
ular

U zolim kimsalarki odamlarni Allohning yoʻlidan toʻsadilar va uning qing‘ir boʻlishini istaydilar. Ular esa oxirat kunini inkor qiluvchilardir.

Allohdan boshqa

Ana oʻshalar Yer yuzida hech kimni ojiz qoldira olmadilar va ular uchun Allohdan boshqa doʻstlar ham boʻlmadi. Ularga azob ziyoda qilib beriladi. Ular haqiqatni eshita olmadilar va haqni koʻruvchi ham boʻlmadilar.

يَفْتَرُونَ
tuhmat qilardilar

Ana oʻshalar qiyomat kunida oʻzlariga ziyon qildilar va oʻzlari toʻqib olgan butlari esa foyda bermay ulardan g‘oyib boʻldi.

Albatta, iymon keltirgan, solih amallar qilgan va Robbilariga itoat qilib boʻysungan kimsalar – ana oʻshalar, jannat egalari boʻlib, ular u yerda abadiy qoluvchilardir.

Bu ikki kofir va moʻmin guruhlarning misoli xuddi koʻr va kar hamda koʻruvchi va eshituvchilar kabidir. Axir bu ikki misolda ular teng boʻladimi?! Bas, hali ham ibrat olmaysizlarmi?!

مُبينٌ
ochiq-oydin

Darhaqiqat, Nuhni oʻz qavmiga payg‘ambar qilib yubordik. U oʻz qavmiga: “Men chindan ham sizlarga oxirat haqida aniq ogohlantiruvchiman”, – dedi.

يَوْمٍ
kunning

Hamda “Allohdan oʻzgaga ibodat qilmang! Aks holda, men ustingizga alamli azob kunining kelishidan qoʻrqaman”, – deb aytdi.

مِثْلَنَا
o’zimiz kabi

Shunda qavmi orasidagi kufr keltirgan zodagonlari: “Seni biz xuddi oʻzimizdek oddiy inson deb bilamiz va senga faqat quyi tabaqadagi odamlarimiz oʻylamay bir koʻrishda ergashganini ham koʻryapmiz. Sizlarni bizdan afzal joyingizni koʻrmayapmiz. Aksincha, sizlarni yolg‘onchi deb oʻylayapmiz”, – dedilar.

وَاٰتٰيني
va menga berdi

Nuh ularga: “Ey qavmim, qani, ayting-chi, agar Robbimdan berilgan aniq hujjatga ega boʻlsam va U menga Oʻz huzuridan rahmat va payg‘ambarlikni ato qilgan boʻlsa-yu, sizlarga bu maxfiy qolsa, sizlarni oʻzingiz istamagan holda unga iymon keltirishga majbur qilamizmi?!” – dedi.

faqatgina

Ey qavmim, sizlardan bu payg‘ambarlik daʼvati uchun mol-dunyo soʻramayman. Mening mukofotim faqat Allohning zimmasidadir. Men sizning talabingiz bilan Allohga iymon keltirganlarni yonimdan quvib haydovchi emasman. Shubhasiz, ular Robbilari bilan yuzma-yuz boʻluvchilardir. Lekin sizlarni johillik qilayotgan qavm ekaningizni koʻrib turibman.

Ey qavmim, agar ularni yonimdan haydasam, Allohning azobidan menga kim yordam beradi? Axir oʻylab koʻrmaysizlarmi?!

وَلَآ اَقُولُ
va aytmayman

Nuh ularga: “Men sizlarga yonimda Allohning xazinalari bor, demayman. Koʻzdan pinhon boʻlgan g‘ayb hodisalarini ham bilmayman. Men farishtaman, – deb ham aytmayman. Shuningdek, sizlar koʻzlaringiz mensimay, haqir koʻrayotgan kimsalar haqida Alloh ularga hech qanday yaxshilik bermaydi, – deb ham aytmayman. Ularning qalblaridagi ixlosni Alloh juda yaxshi biluvchidir. Agar unday desam, unda men, shubhasiz, zolimlardan boʻlaman”, – deb aytdi.

فَأْتِنَا
bas bizlarga keltir

Kofirlar: “Ey Nuh, haqiqatan, biz bilan tortishding, keyin bahsni ham koʻpaytirib yubording. Bas, agar rostgoʻylardan boʻlsang, bizga oʻsha qoʻrqitayotganing azobni keltir”, – dedilar.

بِمُعْجِزينَ
ojiz qoldiruvchilar

Nuh ularga: “Alloh xohlasa, albatta, uni keltiradi. Sizlar esa, oʻshanda hech qayoqqa qochib qutula olmaysiz va ojiz qoldiruvchi ham emassiz”, – dedi.

Agar Alloh sizlarni yoʻldan ozdirishni xohlasa, men nasihat qilishni istagan boʻlsam ham nasihatim sizlarga foyda bermaydi. U, albatta, sizning Robbingizdir va Uning huzuriga qaytarilasiz.

اِجْرَامي
gunohim

Yoki kofirlar: “Uni Nuh toʻqib oldimi?” – deydilar. Ularga: “Bordi-yu uni toʻqigan boʻlsam, bas, jinoyatim oʻzimga boʻladi. Men sizlarning qilayotgan jinoyatingizdan uzoqman”, – deb ayt.

قَدْ
darhaqiqat

Nuh payg‘ambarga: “Qavmingdan shu paytgacha iymon keltirganlaridan boshqa endi hech kim aslo iymon keltirmaydi. Shunday ekan, ularning qilayotgan ishlari tufayli tashvish chekma”, – deb vahiy qilindi.

Bizning nazoratimiz va vahiyimiz bilan kemani yasashni boshla va zulm qilgan kimsalarning najoti haqida Menga xitob qilma. Ular, albatta, g‘arq qilinuvchilardir.

uning qavmidan

Har gal Nuh payg‘ambar kemani yasayotganda, oldidan oʻz qavmidan boʻlgan kofir kimsalar oʻtsalar, uni masxara qilishardi. Nuh ularga: “Agar bugun sizlar bizning ustimizdan kulsangiz, bas, xuddi sizlar kulganingizdek yaqinda biz ham sizlarning ustingizdan kulamiz”, – dedi.

عَلَيْهِ
unga

Bas, yaqinda kimga uni xor qiluvchi azob va ustiga doimiy azob tushishini bilib olasizlar.

احْمِلْ
yuklagin

Nihoyat, azob haqidagi amrimiz kelib, tandir favvora otib qizidi. Biz Nuhga: “Har bir jonivordan bir juftdan va g‘arq boʻlishi haqidagi amrimiz kechganlardan tashqari ahli oilang hamda iymon keltirganlarni kemaga yuklab chiqar”, – dedik. Vaholanki, u bilan birga iymon keltirganlar ozchilik edi.

اِنَّ
albatta

Nuh ularga: “Uning yurishi ham, toʻxtab turishi ham Allohning ismi bilan deb, kemaga mininglar. Albatta, Robbim gunohlarni kechiruvchi – G‘ofur va marhamati keng boʻlgan – Rahim Zotdir”, – dedi.

ابْنَهُ
o’g’liga

U kema ularni tog‘lardek toʻlqinlar ichida olib borar ekan, Nuh bir chetda qolgan oʻg‘liga nido qilib: “Ey oʻg‘ilcham, biz bilan kemaga mingin. Kofirlar bilan birga boʻlmagin”, – dedi.

الْيَوْمَ
bugun

Oʻg‘li otasiga: “Meni suvdan saqlab qoladigan biror toqqa chiqib panoh topaman”, – dedi. Shunda Nuh: “Bugun Uning Oʻzi rahm qilganidan boshqa Allohning amridan saqlab qoluvchi hech qanday kuch yoʻqdir”, – dedi. Shu payt ikkisining oʻrtasiga toʻlqin kirib toʻsdi va oʻg‘li g‘arq qilinganlardan boʻldi.

اَقْلِعي
tutgin

Kofirlar g‘arq boʻlgandan keyin: “Ey yer, suvingni yut va ey osmon, yog‘ishni bas, qilib oʻzingni tutgin”, – deyildi. Suv orqaga tortildi, ilohiy farmon ado etildi va kema Judiy tog‘i ustiga joylashdi. Hamda: “Zolim qavmlarga halokat boʻlsin!” – deyildi.

مِنْ اَهْلي
ahlimdan

Nuh Robbisiga nido qilib: “Ey Robbim, oʻg‘lim mening ahlimdan. Sening esa oilamga najot berish toʻg‘risidagi vaʼdang haqdir. Sen hukm qiluvchilarning eng adolatlisisan”, – dedi.

albatta u

Alloh unga: “Ey Nuh, shubhasiz, u sening ahlingdan emas. Albatta, uning qilgan amali yaxshi ish emas. Bas, Mendan oʻzing yaxshi bilmagan narsalar haqida savol soʻrama. Men senga johillardan boʻlmasligingni buyurib nasihat qilaman.

لَيْسَ
yo’qdir

Nuh Robbisiga: “Ey Robbim, men Sendan oʻzimda u haqda ilm boʻlmagan narsalarni soʻrashimdan panoh tilayman. Agar meni mag‘firat qilmasang va menga rahm qilmasang, albatta, ziyon koʻruvchilardan boʻlib qolaman”, – dedi.

عَلَيْكَ
senga

Keyin: “Ey Nuh, Bizning huzurimizdan senga va sen bilan birga boʻlgan ummatlarga berilgan salomatlik va barakatlar bilan kemadan Yerga tushgin. Lekin ummatingdan kelajakda shunday kofir ummatlar ham boʻladiki, ularni dunyo neʼmatlari bilan ozgina bahramand qilamiz, soʻngra ularni Biz tomondan boʻladigan alamli azob tutadi”, – deyildi.

اَنْتَ
sen

Ey Muhammad, bular Biz sizga Qurʼonda vahiy qilayotgan g‘ayb xabarlaridandir. Bularni oldin siz ham qavmingiz ham bilmas edingiz. Bas, kofirlarning sizga yetkazayotgan ozorlariga sabr qiling. Albatta, goʻzal oqibat Allohdan qoʻrquvchi kimsalar uchundir.

اللّٰهَ
Allohga

Keyin Od qabilasiga birodarlari Hudni payg‘ambar qilib yubordik. Hud payg‘ambar: “Ey qavmim, faqat Allohga ibodat qilinglar. Sizlarga Undan boshqa iloh yoʻq. Sizlar faqat turli ilohlarni oʻzingiz toʻqib oluvchilarsiz”, – dedi.

عَلَى الَّذي فَطَرَني
meni yaratgan zotga

Ey qavmim, payg‘ambarlik vazifam uchun unga sizlardan biror-bir haq soʻramayman. Mening ajru mukofotim faqat meni yoʻqdan bor qilib yaratgan Zot zimmasidadir. Axir aql ishlatmaysizmi?!

يُرْسِلِ
yuboradi

Ey qavmim, Robbingizdan mag‘firat soʻrang keyin Unga tavba qiling. Shunda U osmondan yomg‘ir yog‘diradi va kuchingizga yanada quvvat qoʻshadi. Gunohkor boʻlgan holingizda yuz oʻgirib ketmanglar.

بِتَارِكيٓ
tark qiluvchilar

Shunda Hud payg‘ambarning qavmi: “Ey Hud, bizga hali biror dalilni keltirmading. Biz sening oddiy gaping bilan ilohlarimizni tark qiluvchi va senga ishonuvchilar ham emasmiz”, – dedi.

dedi

Biz seni, balki, baʼzi ilohlarimiz yomonlik bilan chalib ketgandir, – deb aytmoqchimiz. Shunda Hud ularga: “Albatta, men Allohni guvoh qilaman va siz ham guvoh boʻling, men sizlar shirk keltirayotgan narsalardan bezorman”, – dedi.

هُوَ
u

Shubhasiz, men Robbim va Robbingiz boʻlgan Allohga suyandim. Yer yuzida oʻrmalab yuruvchi har bir jonivor borki, Alloh uning peshonasidan tutib turib tasarruf qilmoqda. Albatta, Robbim toʻg‘ri yoʻldadir.

وَيَسْتَخْلِفُ
va o’rniga keltiradi

Agar sizlar iymondan yuz oʻgirsangiz, bas, men sizlarga u bilan yuborilgan haq dinni toʻla-toʻkis yetkazdim. Agar iymon keltirmasangiz, unda Robbim sizlarni halok qilib oʻrinlaringizga boshqa qavmni xalifa qilib keltiradi. Sizlar esa Unga hech qanday zarar yetkaza olmaysiz. Albatta, Robbim hamma narsani qoʻriqlovchi – Hafiz Zotdir.

بِرَحْمَةٍ
rahmat bilan

Vaqtiki amrimiz boʻlgan kuchli shamol azobi kelgach, Hudni va u bilan birga iymon keltirganlarni Bizdan boʻlgan rahmat tufayli qutqardik va ularni qattiq azobdan xalos qildik.

وَاتَّبَعُوٓا
va ergashdilar

Mana bular Od qabilasining oqibatidir. Chunki ular bila turib Robbilarining oyatlarini yolg‘onga chiqardilar va payg‘ambarlariga itoatsizlik qildilar hamda har qanday zolimu qaysarlarning asossiz buyruqlariga ergashdilar.

عَادًا
Od (qavmi)

Ularga bu dunyoda ham, qiyomat kunida ham laʼnat ergashtirib qoʻyildi. Ey odamlar, ogoh boʻling, albatta, Od qabilasi Robbilariga kufr keltirgan edi. Ha, ogoh boʻling, Hud qavmining Od qabilasiga halokat boʻldi.

اللّٰهَ
Allohga

Keyin Samud qabilasiga birodarlari Solihni payg‘ambar qilib yubordik. Solih payg‘ambar: “Ey qavmim, faqat Allohga ibodat qilinglar. Sizlarga Undan boshqa iloh yoʻq. U sizlarni Yerdan paydo qilib, unda sizlarni joylashtirdi va uni obod etuvchi qildi. Bas, Undan mag‘firat tilanglar keyin Unga tavba qilinglar. Albatta, Robbim sizga shoh tomiringizdan ham yaqin va duolarni ijobat qiluvchi Zotdir”, – dedi.

قَبْلَ
oldin

Qavm Solihga: “Ey Solih, bundan oldin oramizda qandaydir umid qilinadigan kishi eding. Endi bizni bobolarimiz sig‘inadigan narsalarga ibodat qilishimizdan qaytarasanmi? Albatta, biz sen daʼvat qilayotgan narsalardan shubhadamiz”, – dedilar.

Robbimdan

Solih ularga: “Ey qavmim, oʻylab koʻrdingizmi, men Robbim tomonidan aniq hujjatga ega boʻlsam va menga Oʻzining rahmati boʻlgan payg‘ambarlikdan ato qilgan boʻlsa-yu, shundan keyin men U Zotga isyon qilsam, u holda Allohning azobidan meni kim qutqaradi. Bas, sizlar isyonga chorlashingiz bilan menga ziyondan boshqa hech narsani orttirmayapsiz”, – dedi.

فَذَرُوهَا
bas uni tek qo’yinglar

Ey qavmim, mana bu sizlarga moʻʼjiza boʻlib yuborilgan Allohning tuyasi. Bas, uni Allohning yerida bemalol oʻtlab yeb yurishiga qoʻyib beringlar va unga biror-bir yomonlik yetkazmanglar. Aks holda, sizlarni yaqinda boʻladigan azob tutadi.

وَعْدٌ
va’da

Lekin ular ogohlantirishga quloq tutmay uni soʻyib yubordilar. Solih ularga: “Uylaringizda uch kun hayotdan bahramand boʻlib foydalanib turinglar. Mana endi bu yolg‘on boʻlmagan chin vaʼdadir”, – dedi.

بِرَحْمَةٍ
rahmat bilan

Buyrug‘imiz boʻlgan azob vaqti kelgach, Solihni va u bilan birga iymon keltirganlarni Bizdan boʻlgan rahmat bilan azobdan va oʻsha kunning sharmandaligidan xalos qildik. Albatta, U Robbingiz kuchli va qudratli Zotdir.

رَبَّهُمْ
Robbilariga

Ular halokatdan oldin goʻyo u yerda oldin yashamagandek izlari oʻchib ketdi. Ogoh boʻling, Samud qabilasi Robbilariga kufr keltirgan edilar. Ha, ogoh boʻling, Samud qavmiga halokat yetgan edi.

قَالَ
dedi

Elchi farishtalarimiz Ibrohimga farzandli boʻlishi haqidagi xushxabarni keltirdilar va unga “Salom!” dedilar. U ham “Salom!” dedi-da, hech qancha vaqt oʻtmay, bir pishirilgan buzoq goʻshtini keltirdi.

مِنْهُمْ
ulardan

Farishtalar unga qoʻl uzatishmaganini koʻrgach, Ibrohim ulardan yotsiradi va ulardan qattiq qoʻrqib ketdi. Ular: “Qoʻrqma, ey Ibrohim, farishtalar taom yemaydi biz Lut qavmini halok qilishga yuborilganmiz”, – dedilar.

Tashqarida Ibrohim payg‘ambarning xotini Sora tik turgan edi, birdan kulib yubordi. Unga Ishoq nomli farzandni va Ishoqning ortidan Yaʼqub ismli nabirani ato etishimiz haqida bashorat berdik.

va mana bu

Bularni eshitgan Sora: “Voy, oʻlmasam! Men kampir va bu erim esa qari chol boʻlaturib, tug‘amanmi?! Axir, bu juda qiziq narsa-ku!” – deb yubordi.

اَهْلَ
ahli

Farishtalar unga: “Nima, Allohning ishidan ajablanasanmi?! Ey xonadon egalari, sizlarga Allohning rahmati va barakati boʻlsin! Albatta, U Zot oʻta maqtalgan va ulug‘langandir.

في قَوْمِ لُوطٍ
Lut qavmi haqida

Keyin Ibrohimdan qoʻrquv ketib, unga xushxabar kelgach, Biz bilan Lut qavmining halokati haqida bahslasha boshladi.

اَمْرُ
ishi

Farishtalar: “Ey Ibrohim, bunday bahsdan qayt. Zero, Robbingning Lut qavmiga atalgan azob amri kelib boʻlgan. Ularga qaytarib boʻlmaydigan azob, albatta, keluvchidir”, – dedilar.

بِهِمْ
ular sababli

Vaqtiki, elchilarimiz Lutning oldiga kelganlarida, u bundan yomon ahvolga tushdi va ularning kelishidan qoʻl-oyog‘i boʻshashib, yuragi siqildi va: “Bu kun juda qiyin bir kundir”, – dedi.

السَّيِّـَٔاتِ
yomonliklarni

Lut payg‘ambarning oldiga yigitlar kelganini eshitgan qavmi uning yoniga xalloslab yugurib kelishdi. Ular oldindan bachchabozlik kabi yomon ishlarni qilar edilar. Lut oʻz qavmiga: “Ey qavmim, uylanishingiz uchun ana u qizlarimiz bor-ku, axir ular siz uchun pokizaroqdir. Bas, bunday qilmanglar, Allohdan qoʻrqinglar va mehmonlarim oldida meni sharmanda qilmanglar. Nahotki orangizda birorta toʻg‘ri odam yoʻq?!” – dedi.

لَتَعْلَمُ
aniq bilasan

Qavm Lut payg‘ambarga: “Qizlaringga hojatimiz yoʻqligini aniq bilasan va biz nima xohlayotganimiz senga maʼlum”, – deyishdi.

اٰويٓ
joylashsam

Shunda Lut: “Koshki, sizlarga qarshi kuchim yetsa yoki bir mustahkam suyanchiqqa suyana olsam!” – dedi.

اِلَيْكَ
senga

Shu payt farishtalar: “Ey Lut, biz Robbingning elchilarimiz. Senga qavming aslo tega olmaydi. Bas, tunning bir qismida oilang bilan chiqib ket. Xotiningdan boshqa sizlardan hech kim atrofga qayrilib boqmasin. Chunki ularga yetgan narsa ayolingga ham yetib keluvchidir. Ularga vaʼda qilingan falokat vaqti bomdod paytidir. Axir tong yaqin emasmi?!” – dedilar.

va yog’dirdik

Farmonimiz boʻlgan halokat kelganida u yerni ostin-ustun qilib yubordik va ularning ustiga sopoldan iborat qizitilgan toshlarni ketma-ket yog‘dirdik.

اللّٰهَ
Allohga

Madyan qavmiga birodarlari Shuʼaybni payg‘ambar qilib yubordik. Shuʼayb payg‘ambar: “Ey qavmim, faqat Allohga ibodat qilinglar. Sizlarga Undan boshqa iloh yoʻq. Hamda savdoda oʻlchov va tarozudan urib qolmang. Shubhasiz, men sizlarni bu hayotda yaxshi farovonliklar ichida koʻryapman. Agarda daʼvatimga ijobat qilmasangiz, sizlarga hammani oʻrab oluvchi kun boʻlgan qiyomatning azobi kelishidan xavotir olyapman”, – dedi.

النَّاسَ
odamlarning

Ey qavmim, oʻlchov va tarozini adolat bilan toʻliq qilib bering. Odamlarning narsalarini kamaytirib urib qolmang va Yer yuzida fasod qiluvchilardan boʻlib buzg‘unchilik qilmang.

عَلَيْكُمْ
sizlarga

Agar siz Allohga va oxirat kuniga iymon keltiruvchilar boʻlsangiz, halol savdo natijasida Allohning sizga qoldirgan nasibalari yaxshiroqdir. Agar nasihatlarimga amal qilmasangiz, men sizning ustingizda qoʻriqchi emasman.

يَعْبُدُ
ibodat qilardi

Shuʼaybning qavmi istehzo qilib: “Ey Shuʼayb, ota-bobolarimiz oldindan sig‘inib kelayotgan narsalarni tark etishimizga yoki mol-davlatlarimizni qanday xohlasak, shunday ishlatishimiz mumkin emasligi haqida senga oʻqiyotgan namozing buyruq beradimi? Darvoqe, sen yumshoqkoʻngil va toʻg‘ri inson eding-ku?!” – dedilar.

وَرَزَقَني
va menga rizq berdi

Shunda Shuʼayb: “Ey qavmim, qani, aytinglar-chi, agar men Robbim tomonidan hujjatga ega boʻlsam va U meni yaxshi rizq bilan rizqlantirgan boʻlsa, nega sizlarni gunoh ishlardan qaytarmas ekanman. Men sizlarga qarshi chiqib, undan sizlarni qaytarayotgan narsani oʻzim qilishni xohlamayman. Kuchim yetganicha isloh qilishdan boshqa hech narsani istamayman. Muvaffaqiyatim faqat yolg‘iz Allohning yordami bilandir. Allohga suyandim va Oʻziga iltijo qilaman”, – dedi.

nimaiki

Ey qavmim, menga qarshi chiqishingiz tag‘in sizlarga Nuh qavmiga yo Hud qavmiga yoki boʻlmasa, Solih qavmiga yetgandek halokatlar yetib kelishiga olib kelmasin. Darvoqe, Lut qavmi ham sizlardan uncha uzoq emas.

رَحيمٌ
rahmli

Robbingizdan mag‘firat tilang, keyin Unga tavba qiling. Albatta, Robbim rahmli va moʻmin qullarini doʻst tutuvchi Zotdir.

لَنَرٰيكَ
seni ko’ryapmiz

Qavmi unga: “Ey Shuʼayb, sening aytayotganlaringdan koʻpini tushunmayapmiz va biz seni oramizdagi bir ojiz inson ekaningni koʻrib turibmiz. Agar yoningda qarindoshlaring boʻlmaganida, seni toshboʻron qilgan boʻlar edik. Sen biz uchun hurmatli odam emassan”, – dedilar.

وَاتَّخَذْتُمُوهُ
va uni oldingiz

Shunda Shuʼayb: “Ey qavmim, sizlar uchun qarindoshlarim Allohdan ham azizroq edimiki, Uning ogohlantirishlarini orqaga tashlab qoʻydingiz. Albatta, Robbim qilayotgan barcha ishlaringizni qamrab oluvchidir”, – dedi.

مَنْ
kimga

Ey qavmim, qoʻlingizdan kelgan ishingizni qilavering, men ham oʻz ishimni qiluvchiman. Yaqinda kimga xor qiladigan azob kelishini va kim yolg‘onchi ekanini bilib olasiz. Boshingizga keladigan kunni kuzatib turaveringlar, men ham sizlar bilan birga kuzatib turuvchiman.

بِرَحْمَةٍ
rahmat bilan

Vaqtiki, amrimiz boʻlgan azob vaqti kelganda, Shuʼaybga va u bilan birga iymon keltirgan kimsalarga huzurimizdan boʻlgan rahmat tufayli najot berdik. Zulm qilganlarni esa, shiddatli qichqiriq tutdi. Bas, ular uylarida murdaga aylanib, tiz choʻkib qoldilar.

بَعِدَتْ
halok bo’ldi

Ular xuddi u yerda oldin hech qachon yashamagandek yoʻq boʻlib ketdilar. Ogoh boʻlinglar, avval Samud oʻz qavmiga halokat yetgani kabi Madyan qavmiga ham halokat yetdi.

فِرْعَوْنَ
Fir’avnning

Biz uni firʼavn va uning zodagonlari oldiga yubordik. Nodonlar esa, firʼavnning buyrug‘iga tobe boʻldilar. Vaholanki, firʼavnning buyrug‘i toʻg‘ri emas edi.

va naqadar yomon

Firʼavn oʻz qavmini qiyomat kunida yetaklab, ularni doʻzaxga tushiradi. Ular tushadigan joy qanday ham yomon joy!

الْمَرْفُودُ
yordam berilgan

Ular bunda ham, qiyomat kunida ham laʼnatga duchor qilindilar. Berilgan yordam qanday ham yomon yordam boʻldi!

وَحَصيدٌ
va yig’ishtirilgani

Ey Rasulim, bular Biz sizga aytib berayotgan shaharlarning baʼzi xabarlaridandir. Ulardan baʼzilarining izlari haligacha qoim turibdi va baʼzilari esa sidirilib yoʻq boʻlib ketgan.

Ularga Biz zulm qilmadik, aksincha, ular oʻzlariga oʻzlari zulm qildilar. Robbingizning azob farmoni kelganda esa, Allohni qoʻyib sig‘ingan soxta ilohlari hech qanday foyda bermadi va ularga zarardan boshqa narsani orttirmadi.

ظَالِمَةٌ
zolim

Robbingizning aholisi zolim boʻlgan yurtlarni azob bilan ushlaganda Uning tutishi ana shunday yomon boʻladi. Albatta, Uning tutishi alamli va shiddatlidir.

ذٰلِكَ
mana bu

Albatta, bu hodisalarda oxirat azobidan qoʻrqqan kimsalar uchun ibrat bordir. Bu kun odamlar hisob uchun toʻplanadigan kundir. Hamda qilingan ishlar haqida adolatli guvohlik beriladigan kundir.

شَقِيٌّ
baxtsiz

Qiyomat kelgan kunda Uning ruxsatisiz hech bir jon egasi gapirmaydi. U kunda ularning orasida baxtsiz ham, baxtli insonlar ham bordir.

وَشَهيقٌ
va qichqiriq (bor)

Bas, biroq oʻshanda baxtsiz boʻlganlar doʻzaxda boʻladilar va ular u yerda dod-faryod qiladilar.

مَا
nimaiki

Ular u yerda osmonlar va Yer turguncha doimiy qoladilar. Faqat Robbingiz xohlasa yana Oʻzi istagan hukmini qiladi. Chunki, shubhasiz, Robbingiz xohlagan narsani qiluvchi Zotdir.

دَامَتِ
davom etdi

Lekin baxtli qilinganlar esa, jannatda, to osmonlar va Yer turguncha u yerda mangu qoladilar. Faqat Robbingiz xohlasa yana Oʻzi istagan hukmini qiladi va Alloh tomonidan berilgan bitmas-tuganmas atodir.

kabi

Ey Rasulim, ana oʻsha mushriklar sig‘inayotgan narsa tufayli gumonda qolmang ular aniq adashgandirlar. Ular oldin ota-bobolari sig‘ingandek sig‘inaveradilar. Biz ularning jazodan ulushlarini kamaytirmasdan toʻliq qilib beruvchimiz.

كَلِمَةٌ
kalima

Darhaqiqat, Biz Musoga ham kitob bergan edik. Bas, u haqda ixtilof qilindi. Agar Robbingizdan qiyomatgacha muhlat haqidagi soʻz oʻtmaganda edi, ularning oralarida shu dunyoning oʻzida hukm qilinar edi. Albatta, u mushriklar u haqda shubha beruvchi gumondalar.

بِمَا يَعْمَلُونَ
qilayotgan ishlarini

Albatta, Robbingiz, hammaga qilgan amallarining mukofoti va jazosini toʻliq qilib beradi. Shubhasiz, U barcha qilayotgan ishlaringizdan xabardor Zotdir.

اِنَّهُ
albatta u

Ey Muhammad, bas, siz va siz bilan birga tavba qilgan kimsalar oʻzingizga buyurilganidek toʻg‘ri yoʻlda boʻling va haddan oshmanglar. Shubhasiz, U qilayotgan hamma ishlaringizni koʻrib turuvchi Zotdir.

Zulm yoʻlini tutgan kimsalarga berilib ergashib ketmanglar, aks holda, sizlarga doʻzax oʻti yetadi. Sizlar uchun Allohdan oʻzga biron doʻst yoʻqdir. Keyin agar zolimlarga ergashsangiz, sizlarga yordam berilmaydi.

الْحَسَنَاتِ
yaxshiliklar

Kunduzning har ikki tarafida peshin va asr namozini va tunning bir boʻlagida bomdod, shom va xufton namozini oʻqing. Albatta, yaxshi ishlar gunohlarni ketkazadi. Mana bular yod etuvchilar uchun eslatmadir.

عَنِ الْفَسَادِ
fasoddan

Koshki, sizlardan oldingi asrlarda yashab oʻtgan fazilat egalari Yer yuzidagi buzg‘unchi ishlardan qaytarganlarida edi! Lekin ular ichidan Biz najot berganlardan ozchiligi bu ishni qildilar. Zulm qilganlar esa oʻz maishatlariga berilib ketdilar va gunohkorlardan boʻlib qoldilar.

bir

Agar Robbingiz xohlaganida edi, barcha odamlarni bir ummat qilib qoʻygan boʻlar edi. Ular hamon Islomdan yuz oʻgirib, turli qarashlarga boʻlinishda davom etmoqdalar.

كَلِمَةُ
kalimasi

Lekin Robbingiz marhamat qilgan kimsalar esa bundan mustasnodir. Alloh ularni shuning uchun yaratgandir. Robbingizning “Albatta, jahannamni kofir boʻlgan jin va odamlarning barchasi bilan toʻldiraman”, – degan soʻzi tamoman haqdir.

بِه
u bilan

Ey Rasulim, sizga payg‘ambarlarning xabarlaridan qalbingizni mustahkam qiladigan qissalarni aytib beryapmiz. Bu qissalarda sizga haqiqat, nasihat hamda barcha moʻminlar uchun eslatmalar keldi.

Ey Muhammad, iymon keltirmaydigan kimsalarga: “Qoʻlingizdan kelgan ishingizni qilavering, albatta, biz ham eʼtiqodimizga koʻra oʻz ishimizni qiluvchilarmiz”, – deb ayting.

كُلُّهُ
barchasi

Osmonlar va Yerning maxfiy g‘ayblari, faqat Allohga xosdir. Barcha ishlar Unga qaytariladi. Shunday ekan, Unga ibodat qiling va Unga suyaning. Hamda Robbing qilayotgan ishlaringizdan bexabar emasdir.