Oʻshanda ulardan bir toifasi: “Ey Yasrib ahli, sizlar uchun bu qadar kuchli yovga qarshi turish imkoni yoʻqdir, bas, oʻz orqangizga qaytib ketinglar”, – dedi. Ulardan yana bir guruhi esa: “Uylarimiz ochiq-sochiq qoldi”, – deb Payg‘ambardan ruxsat soʻradilar. Holbuki, ularning uylari ochiq-sochiq emas edi. Ular faqat jang maydonidan qochishni xohlardilar.

Darhaqiqat, Biz ularning boʻyinlariga, iyaklarigacha yetadigan kishanlarni solib qoʻydik. Bas, ular haqqa boʻyin egmay kekkayib turaveradilar.

U Bizga: “Chirigan suyaklarni kim ham tiriltira oladi?” – deb, masal keltirdi-yu, lekin oʻzining qanday yaratilishini unutib qoʻydi.

Vaʼda qilingan bu qayta tirilish faqatgina Isrofilning suri bilan chalinuvchi bir qichqiriqdir, xolos. Bas, ular qayta tirilib, Allohning hukmiga qarab turadilar.

Bas, qachonki, insonga biror ziyon yetsa, darhol Bizga duo qiladi. Soʻngra, unga, Biz tomondan biror neʼmat ato etsak, endi u: “albatta, bu neʼmat menga ilmim tufayli berildi”, – deydi. Yoʻq, lekin u sinov edi, faqat ularning aksariyati uning imtihon ekanini bilmaydilar.

Ey qavmim, bu oʻtkinchi dunyo hayoti faqat bir arzimas matodir. Albatta, oxirat barqarorlik diyoridir.

Soʻngra tutun holatdagi osmonga yuzlanib unga va Yerga: “Ikkovingiz buyrug‘imga ixtiyoriy yoki majburiy holda kelinglar!” – dedi. Osmon va Yer: “Oʻz ixtiyorimiz bilan keldik”, – dedilar.

Yaxshilik bilan yomonlik barobar boʻlmaydi. Siz har qanday yomonlikka eng chiroyli muomala bilan javob qaytaring. Shunda birdan siz bilan oʻrtalaringizda adovat boʻlgan kimsa qadrdon doʻstdek boʻlib qoladi.

Biz ularga qaysi bir moʻʼjizani koʻrsatsak, albatta, u oʻzidan oldingi sherigidan kattaroq boʻlar edi. Shoyad kufrdan iymonga qaytsalar, deb ularni azobga tutdik.

“Oʻlim faqat mana shu dunyodagi birinchi oʻlimimizdir va bizlar qayta tiriluvchi emasmiz.

Qiyomatni inkor qiluvchilar: “Hayot faqat shu dunyodagi yashashimizdir. Birimiz oʻlib, boshqamiz yashab yuraveramiz. Bizlarni Alloh emas, balki faqat zamon oʻtishigina oʻldiradi”, – dedilar. Holbuki, ularda bu haqida biror hujjatga ega boʻlgan bilim yoʻqdir. Ular faqat shunday gumon qiladilar, xolos.

Ey Muhammad, sizni Makka shahridan haydab chiqarganlarning ahlidan koʻra aholisi quvvatliroq boʻlgan qanchadan-qancha shaharni halok qilganmiz. Bas, ularga biror yordamchi boʻlmagan.

U nomlar faqat sizlar oʻzingiz va ota-bobolaringiz qoʻyib olgan nomlardir. Alloh ularning maʼbudaligi haqida biror hujjat tushirmagan. U mushriklarga Robbilari tomonidan hidoyat boʻlgan Qurʼon kelib turgan holda ular faqat gumonga va havoyi nafslarigagina ergashmoqdalar.

Mana bugun siz munofiqlardan ham, kufr keltirganlardan ham azobdan qutulishlaringiz uchun toʻlov olinmaydi. Joylaringiz doʻzaxdir! U sizlarning munosib joyingizdir! U qanday ham yomon borar joy!

Qachonki, ular jahannamga uloqtirilganlarida, qaynab turgan jahannamning oʻkirik faryodini eshitadilar.

Ey Makka kofirlari, yoki sizlar osmondagi Zot sizlarni iztirobda harakatlanib turgan yerga yuttirib yuborishidan xotirjam boʻldingizmi?

Osmonlar ham yoriladi. Chunki, osmon u kunda behol boʻlib qoladi.

Albatta, kechasi ibodat uchun bedor boʻlib turish taʼsiri koʻproq va qiroat jihatidan toʻg‘riroqdir.

Biz doʻzax sohiblarini qoʻriqchi qilib, faqat farishtalardan qildik va Biz faqat kufrga ketgan kimsalarni sinash uchun ularning sanog‘ini oʻn toʻqqizta qildik. Toki kitob berilgan kimsalar aniq bilsinlar va iymon keltirgan kimsalarning iymonlari yanada ziyoda boʻlsin hamda kitob berilgan kimsalar ham, moʻminlar ham bu xususda shak-shubha qilmasinlar. Yana dillarida munofiqlik illati boʻlgan kimsalar va kofirlar: “Bu misol bilan Alloh nima demoqchi?” – deyishlari uchun shunday qildik. Alloh Oʻzi xohlagan kimsalarni mana shunday yoʻldan ozdirib qoʻyadi va Oʻzi xohlagan kishilarni toʻg‘ri yoʻlga hidoyat qiladi. Robbingizning qoʻshinlari boʻlgan farishtalarning adadi va sifatini yolg‘iz Uning Oʻzi biladi. U jahannam insoniyat uchun bir eslatmadir.

Bas, u qaytish faqat birgina qichqiriqdir, xolos.