Verses of the masdar-o'zak ح س ن (translation)

أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَى الْعَذَابَ لَوْ أَنَّ لِي كَرَّةً فَأَكُونَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ

Yoxud azobni koʻrgan chog‘ida: “Koshki, menga yana bir marta dunyoga qaytishning imkoni boʻlsa-yu, men ham chiroyli amal qiluvchilardan boʻlsam”, – deb aytmasligi uchun Islomga ergashinglar!

162G'ofir/64

اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ قَرَارًا وَالسَّمَاءَ بِنَاءً وَصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ ۚ ذَٰلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ ۖ فَتَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ

Alloh sizlarga hayot kechirishingiz uchun Yerni qarorgoh, osmonni tom qilib qoʻygan Zotdir. U sizlarga turli surat berib, suratlaringizni goʻzal qilgan hamda sizlarni pok narsalardan rizqlantirgan Zotdir. Ana oʻsha Alloh sizning Robbingizdir. Bas, barcha olamlarning Robbisi boʻlgan Alloh barakatli va ulug‘dir.

163

وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِمَّنْ دَعَا إِلَى اللَّهِ وَعَمِلَ صَالِحًا وَقَالَ إِنَّنِي مِنَ الْمُسْلِمِينَ

Odamlarni Allohning haq yoʻliga daʼvat qilgan va solih amallarni qilib, “Albatta, men musulmonlardanman”, – deydigan kishidan ham chiroyli soʻzli kim?!

164

وَلَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ۚ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ

Yaxshilik bilan yomonlik barobar boʻlmaydi. Siz har qanday yomonlikka eng chiroyli muomala bilan javob qaytaring. Shunda birdan siz bilan oʻrtalaringizda adovat boʻlgan kimsa qadrdon doʻstdek boʻlib qoladi.

165

166

وَلَئِنْ أَذَقْنَاهُ رَحْمَةً مِنَّا مِنْ بَعْدِ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُ لَيَقُولَنَّ هَٰذَا لِي وَمَا أَظُنُّ السَّاعَةَ قَائِمَةً وَلَئِنْ رُجِعْتُ إِلَىٰ رَبِّي إِنَّ لِي عِنْدَهُ لَلْحُسْنَىٰ ۚ فَلَنُنَبِّئَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِمَا عَمِلُوا وَلَنُذِيقَنَّهُمْ مِنْ عَذَابٍ غَلِيظٍ

Qasam boʻlsinki, agar unga biror qiyinchilikdan keyin Oʻz tomonimizdan biror marhamatni tottirsak, albatta, u: “Bu yolg‘iz oʻzimdan. Men qiyomat qoim boʻladi deb, oʻylamayman. Agar qiyomat boʻlib, men Robbimga qaytarilsam ham shubhasiz, Uning dargohida men uchun goʻzal mukofot boʻladi”, – deydi. Bas, albatta, kufr keltirgan kimsalarga qilgan amallarining xabarini beramiz va albatta, ularga qattiq azobdan tottiramiz.

167

ذَٰلِكَ الَّذِي يُبَشِّرُ اللَّهُ عِبَادَهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ ۗ قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَىٰ ۗ وَمَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فِيهَا حُسْنًا ۚ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُورٌ

Allohning iymon keltirgan va solih amallarni qilgan bandalariga beradigan xushxabari mana shudir. Ey Muhammad, ularga: “Men sizlardan bu daʼvatim uchun haq soʻramayman, faqat qarindoshchilikdagi mehrinigina soʻrayman”, – deb ayting. Kimki, biror yaxshi amal qilsa, uning uchun oʻsha amalida yaxshilikni ziyoda qilamiz. Albatta, Alloh gunohlarni kechiruvchi – G‘ofur va koʻp savob beruvchi – Shakur Zotdir.

168

169

وَمِنْ قَبْلِهِ كِتَابُ مُوسَىٰ إِمَامًا وَرَحْمَةً ۚ وَهَٰذَا كِتَابٌ مُصَدِّقٌ لِسَانًا عَرَبِيًّا لِيُنْذِرَ الَّذِينَ ظَلَمُوا وَبُشْرَىٰ لِلْمُحْسِنِينَ

Ushbu Qurʼondan oldin Musoning yoʻl boshlovchi va rahmat boʻlgan kitobi Tavrot bor edi. Bu Qurʼon arabiy tildagi oʻzidan oldingi ilohiy kitoblarni tasdiqlovchi bir kitobdir. U zulm qilgan kimsalarni oxirat azobidan ogohlantirish va yaxshilik qiluvchilarga jannat haqida bashorat beruvchi boʻlib nozil qilingan.

170

وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ إِحْسَانًا ۖ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهًا وَوَضَعَتْهُ كُرْهًا ۖ وَحَمْلُهُ وَفِصَالُهُ ثَلَاثُونَ شَهْرًا ۚ حَتَّىٰ إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَبَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةً قَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَالِدَيَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي ۖ إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّي مِنَ الْمُسْلِمِينَ

Biz insonga ota-onasiga yaxshilik qilishni buyurdik. Onasi uni qornida qiynalib koʻtarib yurgan va uni qiynalib tuqqandir. Unga homiladorligi va uni sutdan ajratish muddati oʻttiz oydir. Bas, qachonki, u voyaga yetib, qirq yoshga toʻlganida: “Ey Robbim, menga va ota-onamga inʼom etgan neʼmatingga shukr qilishga va Oʻzing rozi boʻladigan solih amalni qilishga meni muvaffaq qilgin va men uchun zurriyotimni isloh qil! Albatta, men Senga gunohlarimdan tavba qildim va albatta, men musulmonlardanman”, – deydi.

171

أُولَٰئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا وَنَتَجَاوَزُ عَنْ سَيِّئَاتِهِمْ فِي أَصْحَابِ الْجَنَّةِ ۖ وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذِي كَانُوا يُوعَدُونَ

Aynan ular shunday zotlardirki, Biz ulardan qilgan chiroyli amallarini qabul qilamiz va jannat egalari qatorida ularning yomonliklarini kechib yuboramiz. Ularga berilgan haq vaʼda mana shudir.

172

قُلْ لِلْمُخَلَّفِينَ مِنَ الْأَعْرَابِ سَتُدْعَوْنَ إِلَىٰ قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ تُقَاتِلُونَهُمْ أَوْ يُسْلِمُونَ ۖ فَإِنْ تُطِيعُوا يُؤْتِكُمُ اللَّهُ أَجْرًا حَسَنًا ۖ وَإِنْ تَتَوَلَّوْا كَمَا تَوَلَّيْتُمْ مِنْ قَبْلُ يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا أَلِيمًا

Ey Rasulim, aʼrobiylardan jangga chiqmay qolgan munofiq kimsalarga: “Yaqinda sizlar katta kuch egalari boʻlmish bir qavm bilan jang qilishga chaqirilasizlar. Oʻshanda ular bilan urushasizlar yoki ular jangsiz Islomga kiradilar. Bas, agar oʻshanda Payg‘ambarga itoat qilsangizlar, Alloh sizlarga goʻzal mukofot ato qiladi. Agar ilgari yuz oʻgirib ketganlaringizdek yuz oʻgirib ketsangizlar, Alloh sizlarni alamli azob bilan azoblaydi.

173

آخِذِينَ مَا آتَاهُمْ رَبُّهُمْ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا قَبْلَ ذَٰلِكَ مُحْسِنِينَ

Robbilari ularga ato etgan narsalarni olgan hollarida boʻladilar. Zero, ular bundan ilgari dunyoda yaxshi ishlarni qiluvchi edilar.

174

وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ لِيَجْزِيَ الَّذِينَ أَسَاءُوا بِمَا عَمِلُوا وَيَجْزِيَ الَّذِينَ أَحْسَنُوا بِالْحُسْنَى

Osmonlardagi va Yerdagi barcha narsalar yolg‘iz Allohnikidir! U yomonlik qilib oʻtgan kimsalarni qilgan amallari bilan jazolaydi va chiroyli amal qilgan zotlarni goʻzal jannat bilan mukofotlaydi.

175

176

هَلْ جَزَاءُ الْإِحْسَانِ إِلَّا الْإِحْسَانُ

Yaxshilikning mukofoti faqat yaxshilikdir.

177

هَلْ جَزَاءُ الْإِحْسَانِ إِلَّا الْإِحْسَانُ

Yaxshilikning mukofoti faqat yaxshilikdir.

178

فِيهِنَّ خَيْرَاتٌ حِسَانٌ

U jannatlarda xushxulq va husndor ayollar bordir.

179

مُتَّكِئِينَ عَلَىٰ رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَعَبْقَرِيٍّ حِسَانٍ

Jannat ahli yashil yostiqlar va goʻzal gilamlar ustida yastangan hollarida oʻltiradilar.

180

وَمَا لَكُمْ أَلَّا تُنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلِلَّهِ مِيرَاثُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ لَا يَسْتَوِي مِنْكُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَقَاتَلَ ۚ أُولَٰئِكَ أَعْظَمُ دَرَجَةً مِنَ الَّذِينَ أَنْفَقُوا مِنْ بَعْدُ وَقَاتَلُوا ۚ وَكُلًّا وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنَىٰ ۚ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ

Nima uchun sizlar Alloh yoʻlida ehson qilmayapsizlar?! Holbuki, osmonlar va Yerning merosi yolg‘iz Allohnikidir! Sizlardan Makka fath boʻlishidan avval ehson qilgan va kofirlarga qarshi urushgan kishilar fathdan keyin ehson qilgan va urushganlar bilan barobar boʻlmaydi. Ular keyin ehson qilgan va urushgan kishilardan ulug‘roq martabadadirlar. Barchalariga Alloh goʻzal jannat vaʼda qilgandir. Alloh qilayotgan barcha amallaringizdan xabardordir.

VERSES OF THE MASDAR-O'ZAK