ذ ه ب

ذَهَب /Олтин: Маълумдир. Баъзан ذَهَبَة деб ҳам талаффуз қилинади. رَجُلٌ ذَهِبٌ : Олтин конини кўриб даҳшатга тушган одам.
شَيْءٌ مُذَهَّبٌ : Олтин билан қопланган нарса. كُمَيْتٌ مُذْهَبٌ : Устида гўё олтин бордек, сариғи қизилидан устун келган от.
ذَهَاب : Кетмоқ. ذَهَبَ بِالشَّيْءِ وَأَذْهَبَهُ : Бирор нарсани олиб кетди. Бу сўз ҳам модда, ҳам маъно борасида қўлланилади.
Аллоҳ буюради: وَقَالَ إِنِّي ذَاهِبٌ إِلَى رَبِّي : Деди: "Мен Роббимга кетаяпман." (37/Соффат 99); فَلَمَّا ذَهَبَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ الرَّوْعُ : Иброҳимдан қўрқув кетгач (11/Ҳуд 74); فَلا تَذْهَبْ نَفْسُكَ عَلَيْهِمْ حَسَرَاتٍ : Уларга (боис) нафсинг ҳасратларга берилиб кетмасин (35/Фотир 8). Бу — ўлимдан кинояди [яъни ўлиб қолмагайсан].
إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِيدٍ : Аллоҳ хоҳласа сизларни кетказади ва тамоман янги бир халқни келтиради (14/Иброҳим 19); وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ : Дедилар: Биздан ғам-қайғуни кетказган Аллоҳга ҳамд бўлсин (35/Фотир 34); إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا : Эй аҳли байт! Аллоҳ сизлардан нопокликни кетказишни ва сизларни бутунлай поклашни истайди (33/Аҳзоб 33); وَلاَ تَعْضُلُوهُنَّ لِتَذْهَبُوا بِبَعْضِ مَا آتَيْتُمُوهُنَّ : Уларга берганларингизнинг бир қисмини олиб кетиш учун уларни зўрламанглар (4/Нисо 19); яъни маҳрнинг ёки уларга берганларингизнинг бир қисмини қўлга киритиш учун...
وَلاَ تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ : Бир-бирингиз билан тортишманглар, акс ҳолда қўрқувга тушасиз, куч-қувватингиз кетади (8/Анфол 46); ذَهَبَ اللهُ بِنُورِهِمْ : Аллоҳ уларнинг нурини кетказди (2/Бақара 17); وَلَوْ شَاءَ اللهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ : Аллоҳ хоҳлаганида эди албатта эшитишларини кетказган бўларди (2/Бақара 20); لَيَقُولَنَّ ذَهَبَ السَّيِّئَاتُ عَنِّي : "Ёмонликлар мендан кетди" дейди (11/Ҳуд 10)