Аяты масдар-узак ط و ع (перевод)

وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لَا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ ۚ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنْتُمْ لَا تُظْلَمُونَ

Ular uchun qoʻlingizdan kelganicha harbiy kuch-quvvat va egarlangan otlarni tayyor qilib qoʻyinglar, bu bilan Allohning dushmanini, oʻz dushmaningizni va ulardan boshqa oʻzingiz bilmaydigan, lekin Alloh biladiganlarni ham qoʻrqitasiz. Alloh yoʻlida nimani sarf qilsangiz, sizga toʻla-toʻkis qilib adolat bilan qaytariladi va sizlarga zulm qilinmaydi.

لَوْ كَانَ عَرَضًا قَرِيبًا وَسَفَرًا قَاصِدًا لَاتَّبَعُوكَ وَلَٰكِنْ بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُ ۚ وَسَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَوِ اسْتَطَعْنَا لَخَرَجْنَا مَعَكُمْ يُهْلِكُونَ أَنْفُسَهُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ

Ey Rasulim, agar chaqirig‘ingiz ular uchun yaqin dunyo manfaati va mashaqqatsiz oʻrtacha bir safar boʻlganida, sizga aniq ergashar edilar. Lekin ularga masofa uzoq koʻrinib safarga chiqmadilar. Yaqinda munofiqlar: “Agar kuchimiz yetganida, albatta, sizlar bilan yoʻlga chiqar edik”, – deb, Alloh nomi bilan yolg‘on qasam ham ichadilar. Shu tariqa ular oʻzlarini ham halok qiladilar. Holbuki, Alloh ularni aniq yolg‘onchi ekanliklarini bilib turibdi.

قُلْ أَنْفِقُوا طَوْعًا أَوْ كَرْهًا لَنْ يُتَقَبَّلَ مِنْكُمْ ۖ إِنَّكُمْ كُنْتُمْ قَوْمًا فَاسِقِينَ

Munofiqlarga: “Istab yo istamay ehson qilaveringlar. Baribir qilgan sadaqalaringiz sizdan aslo qabul qilinmaydi. Chunki sizlar fosiqlar qavmi boʻlgansizlar”,– deb ayting.

وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ ۚ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَيُطِيعُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ ۚ أُولَٰئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ ۗ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ

Moʻmin erkaklar va moʻmina ayollar bir-birlariga doʻstdirlar. Ular insonlarni doimo yaxshilikka buyuradilar va yomonlikdan qaytaradilar, namozlarni toʻla-toʻkis ado etadilar, nisobga yetgan mollaridan zakotni beradilar hamda Alloh va Rasuliga itoat qiladilar. Aynan oʻshalarga Alloh tezda marhamat koʻrsatadi. Shubhasiz, Alloh izzati ulug‘ – Aziz va hikmat egasi boʻlgan – Hakim Zotdir.

الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لَا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ ۙ سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Moʻminlardan sadaqalarni koʻngilli qilib beradigan va ehson uchun kuchlari yetganini bazoʻr topib beradigan kimsalarni masxara qiluvchilarni Alloh ham masxara qiladi. Hamda ularga azob bordir.

أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ ۖ قُلْ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِثْلِهِ وَادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ

Yoki “Uni Muhammad toʻqib chiqargan”, – deydilarmi?! Ey Rasulim, unda ularga: “Bas, agar rostgoʻylardan boʻlsangiz, Allohdan boshqa kuchingiz yetgan kimsalarni yordamga chaqirib, unga oʻxshash bir dona sura keltirib koʻring-chi?!” – deb ayting.

أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ ۖ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَيَاتٍ وَادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ

Yoki: “Uni Muhammad toʻqib chiqaryapti”, – deydilarmi? Ey Rasulim, ularga: “Agar rostgoʻylardan boʻlsangiz, shunga oʻxshash oʻnta toʻqilgan surani keltirib, Allohdan boshqa imkoningiz yetganicha yordamga va guvohlikka kimni boʻlsa ham, chaqiringlar!” – deb ayting.

أُولَٰئِكَ لَمْ يَكُونُوا مُعْجِزِينَ فِي الْأَرْضِ وَمَا كَانَ لَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ أَوْلِيَاءَ ۘ يُضَاعَفُ لَهُمُ الْعَذَابُ ۚ مَا كَانُوا يَسْتَطِيعُونَ السَّمْعَ وَمَا كَانُوا يُبْصِرُونَ

Ana oʻshalar Yer yuzida hech kimni ojiz qoldira olmadilar va ular uchun Allohdan boshqa doʻstlar ham boʻlmadi. Ularga azob ziyoda qilib beriladi. Ular haqiqatni eshita olmadilar va haqni koʻruvchi ham boʻlmadilar.

قَالَ يَا قَوْمِ أَرَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَرَزَقَنِي مِنْهُ رِزْقًا حَسَنًا ۚ وَمَا أُرِيدُ أَنْ أُخَالِفَكُمْ إِلَىٰ مَا أَنْهَاكُمْ عَنْهُ ۚ إِنْ أُرِيدُ إِلَّا الْإِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُ ۚ وَمَا تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّهِ ۚ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ

Shunda Shuʼayb: “Ey qavmim, qani, aytinglar-chi, agar men Robbim tomonidan hujjatga ega boʻlsam va U meni yaxshi rizq bilan rizqlantirgan boʻlsa, nega sizlarni gunoh ishlardan qaytarmas ekanman. Men sizlarga qarshi chiqib, undan sizlarni qaytarayotgan narsani oʻzim qilishni xohlamayman. Kuchim yetganicha isloh qilishdan boshqa hech narsani istamayman. Muvaffaqiyatim faqat yolg‘iz Allohning yordami bilandir. Allohga suyandim va Oʻziga iltijo qilaman”, – dedi.

وَلِلَّهِ يَسْجُدُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا وَظِلَالُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ ۩

Osmonlar va Yerdagi barcha maxluqot va ularning soyalari ham xoh istasin, xoh istamasin ertayu kech Allohga sajda qiladi.

وَيَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَمْلِكُ لَهُمْ رِزْقًا مِنَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ شَيْئًا وَلَا يَسْتَطِيعُونَ

Allohni qoʻyib, ular uchun osmonlar va Yerdan biror narsani rizq qilib berolmaydigan va hech narsaga kuchi yetmaydigan butlarga sig‘inadilarmi?!

انْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوا لَكَ الْأَمْثَالَ فَضَلُّوا فَلَا يَسْتَطِيعُونَ سَبِيلًا

Ey Muhammad, ular siz haqingizda qandaydir boʻlmag‘ur misollar keltirganlarini koʻring. Bas, ular haq yoʻldan adashdilar, endi toʻg‘ri yoʻlni topa olmaydilar.

وَاسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَأَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَرَجِلِكَ وَشَارِكْهُمْ فِي الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ وَعِدْهُمْ ۚ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطَانُ إِلَّا غُرُورًا

Alloh iblisga: “Ulardan kuching yetgan kimsani vasvasa ovozing bilan qoʻzg‘at, ularning ustiga otliq va piyoda lashkaringni tort, boyliklari va farzandlarida ularga sherik boʻlib haromdan orttirishga unda, ularga istaganingcha yolg‘on vaʼdalar ber”, – dedi. Malʼun shayton ularga faqat yolg‘on narsalarni vaʼda qiladi.

وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ ۖ وَلَا تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ۖ وَلَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ وَكَانَ أَمْرُهُ فُرُطًا

Siz oʻzingizni ertayu kech Uning yuzini iroda qilib, Robbilariga iltijo qiladigan zotlar bilan birga tuting. Oʻtkinchi dunyo hayotining ziynatini xohlab, ulardan ikki koʻzingizni burmang. Qalbini Oʻz zikrimizdan g‘ofil qilib qoʻyganlarimizga va havoyi nafsiga ergashib, ishi izdan chiqqanlarga itoat qilmang.

أَوْ يُصْبِحَ مَاؤُهَا غَوْرًا فَلَنْ تَسْتَطِيعَ لَهُ طَلَبًا

Yoki uning suvi yer qaʼriga singib ketib, sen uni izlab ham topa olmay qolasan.

قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا

Xizr Muso payg‘ambarga: “Aniqki, sen men bilan bu yoʻlda sabr qila olmaysan”, – dedi.

قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا

Xizr Musoga: “Men bilan birga sabr qilishga aslo toqating yetmaydi, demaganmidim?!” – dedi.

قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا

Xizr Musoga: “Men bilan birga sabr qilishga aslo toqating yetmaydi, – deb senga aytmaganmidim?!” – dedi.

قَالَ هَٰذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ ۚ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا

Xizr Musoga: “Mana shu sen va mening oramdagi ayrilishdir. Endi senga sabr qilishga toqating unga yetmagan narsalarning taʼvilidan xabardor qilaman”, – dedi.

وَأَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلَامَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِي الْمَدِينَةِ وَكَانَ تَحْتَهُ كَنْزٌ لَهُمَا وَكَانَ أَبُوهُمَا صَالِحًا فَأَرَادَ رَبُّكَ أَنْ يَبْلُغَا أَشُدَّهُمَا وَيَسْتَخْرِجَا كَنْزَهُمَا رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ ۚ وَمَا فَعَلْتُهُ عَنْ أَمْرِي ۚ ذَٰلِكَ تَأْوِيلُ مَا لَمْ تَسْطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا

Endi devor esa, shu shahardagi ikki yetim bolaniki boʻlib, uning ostida ular uchun bir xazina koʻmilgan edi. Ularning marhum otasi solih kishi edi. Bas, Robbing ular voyaga yetishgach, Robbingdan rahmat boʻlib xazinalarini chiqarib olishlarini iroda qildi. Men bu ishlarni oʻzimcha qilganim yoʻq. Mana shu unga sabr qilishga toqating yetmagan narsalarning taʼvilidir.

АЯТЫ МАСДАР-УЗАК