Аяты масдар-узак و ق ي (перевод)

101

وَاكْتُبْ لَنَا فِي هَٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ إِنَّا هُدْنَا إِلَيْكَ ۚ قَالَ عَذَابِي أُصِيبُ بِهِ مَنْ أَشَاءُ ۖ وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ ۚ فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالَّذِينَ هُمْ بِآيَاتِنَا يُؤْمِنُونَ

Muso yana duo qilib: “Ey Robbim, bizlarga bu dunyoda ham, oxiratda ham yaxshilikni bitgin. Biz Senga tavba qilib qaytdik”, – dedi. Alloh unga: “Azobimni istagan bandamga yetkazaman, biroq rahmatim hamma narsadan keng boʻlgandir. Bas, u rahmatimni Mendan qoʻrqadigan kimsalarga, zakot beradiganlarga hamda oyatlarimizga iymon keltiradiganlarga yozib qoʻyaman”, – dedi.

102

وَإِذْ قَالَتْ أُمَّةٌ مِنْهُمْ لِمَ تَعِظُونَ قَوْمًا ۙ اللَّهُ مُهْلِكُهُمْ أَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيدًا ۖ قَالُوا مَعْذِرَةً إِلَىٰ رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ

Oʻshanda, ulardan bir guruh: “Shundoq ham Alloh ularni halok qilmoqchi yoki shiddatli azob bilan azoblamoqchi boʻlgan qavmga nima uchun vaʼz-nasihat qilmoqdasizlar?!” – degan edilar. Shunda nasihatgoʻy kimsalar: “Vazifamizni qilganimizga doir Robbingizga uzrimizni bayon etish uchun va balki ular Allohdan qoʻrqsalar – degan umidda gapiryapmiz”, – deb javob berishgan.

103

فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُوا الْكِتَابَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هَٰذَا الْأَدْنَىٰ وَيَقُولُونَ سَيُغْفَرُ لَنَا وَإِنْ يَأْتِهِمْ عَرَضٌ مِثْلُهُ يَأْخُذُوهُ ۚ أَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِيثَاقُ الْكِتَابِ أَنْ لَا يَقُولُوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوا مَا فِيهِ ۗ وَالدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ

Ulardan keyin Tavrot kitobiga voris boʻlgan va “Bizlar baribir kechirilamiz”, – deb, bu oʻtkinchi dunyo manfaatlarini tanlab olgan bir avlod oʻrinbosar boʻlib oʻrtaga chiqdi. Agar ularga yana shunga oʻxshash tuban matohlar kelib qolsa, uni ham olaveradilar. Axir ulardan Allohga nisbatan faqat haq soʻzni aytishlariga doir Tavrot kitobining ahdi olingan emasmidi?! Buning ustiga ular kitobdan dars olib oʻrganishgan edi-ku!. Oxirat diyori Allohdan qoʻrqadigan kimsalar uchun oʻtkinchi dunyo manfaatidan koʻra yaxshiroqdir. Nahotki aql ishlatmaysizlar?!

104

وَإِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَأَنَّهُ ظُلَّةٌ وَظَنُّوا أَنَّهُ وَاقِعٌ بِهِمْ خُذُوا مَا آتَيْنَاكُمْ بِقُوَّةٍ وَاذْكُرُوا مَا فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

Bir paytlar biz qudratimizni koʻrsatish uchun Tur tog‘ini joyidan sug‘urib, yahudiylar uzra xuddi soyabondek koʻtarib qoʻyganimizni yodga oling. Shunda ular goʻyo u tog‘ ustilariga tushib ketadi deb oʻylagan edilar. Keyin ularga: “Biz sizlarga keltirgan Tavrot hukmlarini mahkam ushlanglar va undagi oyatlarni yodda tutinglar. Shoyad, shunda Allohdan qoʻrqsangizlar”, – degan edik.

105

إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَوْا إِذَا مَسَّهُمْ طَائِفٌ مِنَ الشَّيْطَانِ تَذَكَّرُوا فَإِذَا هُمْ مُبْصِرُونَ

Albatta, taqvo qilgan kimsalarga shaytondan bir vasvasa kelib qolsa, darrov Allohni yodga oladilar. Ana oʻshanda ular vasvasadan qutulib haqni koʻruvchilardan boʻladilar.

106

يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفَالِ ۖ قُلِ الْأَنْفَالُ لِلَّهِ وَالرَّسُولِ ۖ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَصْلِحُوا ذَاتَ بَيْنِكُمْ ۖ وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ

Ey Rasulim, sizdan janglarda olingan oʻljalarning taqsimoti haqida soʻraydilar. Ularga: “Oʻljalar Alloh va Rasulga oiddir. Agarda chinakam moʻminlardan boʻlsangiz, u holda Allohdan qoʻrqinglar va oʻzaro orangizni yaxshilab olinglar. Hamda Allohga va Rasuliga itoat qilinglar”, – deb ayting.

107

وَاتَّقُوا فِتْنَةً لَا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً ۖ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ

Sizlardan faqat zolim kimsalarga xos boʻlmay, balki hamma uchun keladigan balolardan qoʻrqinglar. Shuningdek, bilib qoʻyinglarki, albatta, Alloh azobi qattiq boʻlgan Zotdir.

108

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقَانًا وَيُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ۗ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ

Ey iymon keltirganlar! Agar Allohga itoat qilib taqvo qilsangiz, sizlarga haq bilan nohaqni ajratadigan hidoyat yoʻlini qilib qoʻyadi. Hamda gunohlaringizni kechib, sizlarni mag‘firat qiladi. Alloh buyuk fazlu karam sohibidir.

109

وَمَا لَهُمْ أَلَّا يُعَذِّبَهُمُ اللَّهُ وَهُمْ يَصُدُّونَ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَمَا كَانُوا أَوْلِيَاءَهُ ۚ إِنْ أَوْلِيَاؤُهُ إِلَّا الْمُتَّقُونَ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Lekin ular moʻminlarni Masjid ul-Haromga borishga toʻsqinlik qilsalar-u Alloh nima uchun ham ularni azoblamasin. Holbuki, u mushriklar Kaʼbaning egalari ham emaslar. Uning egalari faqatgina Allohdan qoʻrqadigan kimsalardir. Lekin ularning koʻplari buni bilmaydilar.

110

الَّذِينَ عَاهَدْتَ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنْقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ وَهُمْ لَا يَتَّقُونَ

Ularning orasida siz bilan ahdlashib, soʻngra Allohdan qoʻrqmasdan har gal oʻz ahdlarini buzaveradigan kimsalar ham bordir.

111

فَكُلُوا مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلَالًا طَيِّبًا ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ ۚ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Jangda g‘animat qilib olganlaringizdan halol va pok holda tanovul qilaveringlar va yolg‘iz Allohdan qoʻrqinglar. Shubhasiz, Alloh gunohlarni kechiruvchi – G‘ofur va marhamati keng boʻlgan – Rahim Zotdir.

112

إِلَّا الَّذِينَ عَاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوكُمْ شَيْئًا وَلَمْ يُظَاهِرُوا عَلَيْكُمْ أَحَدًا فَأَتِمُّوا إِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ إِلَىٰ مُدَّتِهِمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ

Lekin mushriklar ichidan sizlar ahdlashganingizdan keyin hech narsani buzmagan boʻlsalar va sizlarning ziddingizga hech kimga yordam bermaganlarning ahdlarini belgilangan muddatlarigacha toʻliq yetkazinglar. Albatta, Alloh taqvodor kimsalarni yaxshi koʻradi.

113

كَيْفَ يَكُونُ لِلْمُشْرِكِينَ عَهْدٌ عِنْدَ اللَّهِ وَعِنْدَ رَسُولِهِ إِلَّا الَّذِينَ عَاهَدْتُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۖ فَمَا اسْتَقَامُوا لَكُمْ فَاسْتَقِيمُوا لَهُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ

Axir qanday qilib Alloh nazdida va Uning Rasuli huzurida mushriklar uchun ahdu paymon boʻladi?! Lekin Masjid ul-Harom oldida sizlar bilan ahdlashgan kimsalar agar sizlarga nisbatan soʻzlarida tursalar, unda sizlar ham ular uchun ahdingizda toʻg‘ri turinglar. Albatta, Alloh taqvodor kimsalarni yaxshi koʻradi.

114

إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِي كِتَابِ اللَّهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ۚ ذَٰلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ ۚ فَلَا تَظْلِمُوا فِيهِنَّ أَنْفُسَكُمْ ۚ وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ كَافَّةً كَمَا يُقَاتِلُونَكُمْ كَافَّةً ۚ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ

Shubhasiz, Allohning nazdida oylarning soni osmonlaru Yerni yaratgan kunidagi Allohning bitigiga koʻra oʻn ikki oydir. Ulardan toʻrttasi urush harom qilingan oylardir. Mana bu haq dindagi hukmdir. Shunday ekan, bu oylarda nafsingizga zulm qilmanglar. Ular bu toʻrt oy ichida sizlarga yoppasiga urush qilganlaridek, sizlar ham mushriklarga yoppasiga urush qilinglar. Hamda bilib qoʻyinglar, shubhasiz, Alloh taqvo qiluvchilar bilan birgadir.

115

لَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يُجَاهِدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالْمُتَّقِينَ

Zero, Allohga va oxirat kuniga ishongan kimsalar molu jonlari bilan jihod qilishdan ortda qolish uchun sizdan izn soʻramaydilar. Alloh taqvodorlarni yaxshi biluvchi Zotdir.

116

لَا تَقُمْ فِيهِ أَبَدًا ۚ لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوَىٰ مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ فِيهِ ۚ فِيهِ رِجَالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا ۚ وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِينَ

Ey Muhammad, hech qachon u yerda namoz oʻqish uchun turmang! Birinchi kundan taqvo asosiga qurilgan u yerdagi masjidda turishingiz mahbubroqdir. U yerda poklanishni yoqtiradigan kishilar bordir. Alloh esa poklanuvchilarni sevadi.

117

أَفَمَنْ أَسَّسَ بُنْيَانَهُ عَلَىٰ تَقْوَىٰ مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَانٍ خَيْرٌ أَمْ مَنْ أَسَّسَ بُنْيَانَهُ عَلَىٰ شَفَا جُرُفٍ هَارٍ فَانْهَارَ بِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ ۗ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ

Binosini Allohga boʻlgan taqvo va rozilik asosida qurgan kishi yaxshiroqmi yoki binolariga qulayotgan jar yoqasini asos qilib qurib olgan hamda u bilan jahannam oʻtiga qulagan kishi yaxshimi?! Alloh zolim qavmlarni hidoyat qilmaydi.

118

وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْمًا بَعْدَ إِذْ هَدَاهُمْ حَتَّىٰ يُبَيِّنَ لَهُمْ مَا يَتَّقُونَ ۚ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

Alloh bir qavmni toʻg‘ri yoʻlga hidoyat qilgandan keyin ularning qaysi xatti-harakatlari nomaqbul ekanini va nimalardan saqlanish kerakligini bayon qilmaguncha, toʻg‘ri yoʻldan adashtiruvchi boʻlmagan. Shak-shubhasiz, Alloh har bir narsani batafsil biluvchidir.

119

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ

Ey iymon keltirganlar! Allohdan qoʻrqing va doimo sodiqlar bilan birga boʻling!

120

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قَاتِلُوا الَّذِينَ يَلُونَكُمْ مِنَ الْكُفَّارِ وَلْيَجِدُوا فِيكُمْ غِلْظَةً ۚ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ

Ey iymon keltirganlar! Sizlar yaqiningizdagi kofirlarga qarshi jang qiling! Albatta, ular sizlardagi matonat va shiddatni koʻrsinlar. Yana shuni bilib qoʻyinglarki, albatta, Alloh taqvodor kimsalar bilan birgadir.

АЯТЫ МАСДАР-УЗАК