ف س د масдар-ўзаги оятлари (таржима)

﷽

1447 йил 18 зулҳижжа|2026 йил 4 июн, пайшанба

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ

Сиз қидирган ف س د масдар-ўзагидан ҳосил бўлган 50 та оят мавжуд.

buzg'unchilik, buzg'unchidirlar, va buzg'unchilik qiladilar, buzg'unchilik qiluvchi, buzg'unchilik qilib, buzg'unchilikka, buzg'unchilikni, buzuvchini, buzilardi, buzg'unchilarni

Қуйида ўша оятлар арабча матни ва ўзбекча таржимаси билан келтирилган.

1Baqara/11

وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ قَالُوا إِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُونَ

Агарда у мунофиқларга: “Ер юзида бузғунчилик қилманглар!” – деб айтилса, мунофиқлар: “Бизлар, фақат одамлар орасини тузатувчи кимсалармиз”, – дейдилар.

2Baqara/12

أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَلَٰكِنْ لَا يَشْعُرُونَ

Огоҳ бўлинг, эй мўминлар, айнан уларнинг ўзлари фасод тарқатувчи кимсалардир. Лекин ўзлари бузғунчи эканликларини сезмайдилар.

الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ ۚ أُولَٰئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ

У фосиқлар шундай кимсаларки, Аллоҳга берган аҳдини қатъий иқрордан кейин бузадилар, Аллоҳ боғланишига буюрган исломий-ахлоқий, қариндош-уруғчилик, дўстлик каби ришталарни узадилар ва Ер юзида фасод тарқатиб юрадилар. Ана шундай кимсалар зиён кўрувчилардир.

وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَائِكَةِ إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً ۖ قَالُوا أَتَجْعَلُ فِيهَا مَنْ يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاءَ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ ۖ قَالَ إِنِّي أَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُونَ

Эй Расулим, Роббингиз фаришталарга қарата: “Мен Ер юзида Одамни халифа қилмоқчиман”, – деганида, фаришталар: “У ерда бузғунчилик қиладиган, ноҳақ қон тўкадиган кимсаларни халифа қилиб яратасанми? Шундоқ ҳам биз Сенга ҳамд ва саноинг билан тасбеҳ айтиб ва Сени муқаддас деб биламизку”, – деб айтганлар. Шунда Аллоҳ: “Албатта, Мен сизлар билмаган нарсаларни биламан”, – деди.

وَإِذِ اسْتَسْقَىٰ مُوسَىٰ لِقَوْمِهِ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ ۖ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا ۖ قَدْ عَلِمَ كُلُّ أُنَاسٍ مَشْرَبَهُمْ ۖ كُلُوا وَاشْرَبُوا مِنْ رِزْقِ اللَّهِ وَلَا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ

Эй бани Исроил авлодлари, Мусо ўз қавми учун сув талабида бўлганида, “асонг билан тошга ургин”, – деганимизни эсга олинглар. Ўшанда ундан ўн иккита булоқ отилиб чиққан эди. Шундан сўнг ўн икки қабиланинг ҳар бир одамлари ўзларининг сув ичадиган жойларини билиб олдилар. Аллоҳ ато этган ризқидан еб-ичинглар ва Ер юзида фасод тарқатувчилардан бўлиб, бузғунчилик қилманглар.

وَإِذَا تَوَلَّىٰ سَعَىٰ فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ ۗ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ

Сизнинг олдингиздан айрилгач эса, Ер юзида фисқу фасод тарқатиш ишлари билан шуғулланади. Ҳамда экин-тикин, наботот олами, ҳайвонот ва одамзот наслини ҳалокатга учратиш пайида бўлади. Аллоҳ эса фисқу фасодни севмайди.

فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ ۗ وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَىٰ ۖ قُلْ إِصْلَاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ ۖ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ ۚ وَاللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ ۚ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ

Дунё ва охират ҳақида тафаккур қилишингиз учун Аллоҳ сизларга ўз оятларини баён этади. Эй Муҳаммад, сиздан етимлар ҳақида сўрайдилар, уларга: “Уларни турмушларини яхшилаш хайрли ишдир”, – деб айтинг. Агар уларни орангизга қўшсангиз, улар сизнинг диндаги қардошларингиздир. Аллоҳ бузғунчи билан хайрсеварнинг фарқини билади. Аллоҳ агар истаса сизларни қийинчиликка солиб қўяр эди. Шубҳасиз, Аллоҳ иззати улуғ – Азиз ва ҳикмат эгаси – Ҳаким Зотдир.

فَهَزَمُوهُمْ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَتَلَ دَاوُودُ جَالُوتَ وَآتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهُ مِمَّا يَشَاءُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَفَسَدَتِ الْأَرْضُ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعَالَمِينَ

Шундай қилиб, Аллоҳнинг изни билан уларнинг қўшинларини тор-мор қилдилар, Довуд эса Жолутни ўлдирди. Сўнгра Аллоҳ Довудга подшоҳлик ва ҳикмат берди ҳамда Ўзи хоҳлаган илмлардан таълим берди. Агар Аллоҳ одамларнинг баъзиларини баъзилари билан даф қилиб туриши бўлмаса эди, шубҳасиз, Ер юзи фитна-фасодга тўлиб кетарди. Лекин Аллоҳ барча оламлар устида фазлу карам Эгасидир.

فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِالْمُفْسِدِينَ

Шундан кейин ҳам улар ҳақиқатдан юз ўгирсалар, шубҳасиз, Аллоҳ фасод тарқатувчи кимсаларни яхши билувчидир.

مِنْ أَجْلِ ذَٰلِكَ كَتَبْنَا عَلَىٰ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا ۚ وَلَقَدْ جَاءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنَاتِ ثُمَّ إِنَّ كَثِيرًا مِنْهُمْ بَعْدَ ذَٰلِكَ فِي الْأَرْضِ لَمُسْرِفُونَ

Мана шу ҳодиса туфайли бани Исроил авлодларига шу ҳукмни ёзиб қўйдик. Унга кўра, агар кимда-ким бирор одамни ноҳақ ўлдирмаган, Ер юзида бузғинчилик қилмаган бегуноҳ кимсани ўлдирса, гўё у ҳамма инсонларни ўлдиргандек бўлади. Шунингдек, кимки бегуноҳларни ўлдирмай ҳаётини қутқарса, худди у барча инсонларнинг ҳаётини қутқаргандек бўлади. Дарҳақиқат, уларга Расулларимиз очиқ-ойдин далилларни келтирганлар. Сўнгра шундан кейин ҳам, улардан аксарияти Ер юзида ҳаддидан ошиб, исроф қилувчилардир.

إِنَّمَا جَزَاءُ الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَسَادًا أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلَافٍ أَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْأَرْضِ ۚ ذَٰلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي الدُّنْيَا ۖ وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Аллоҳга ва Унинг Расулига қарши уруш қиладиганларнинг ва Ер юзида бузғунчилик қилиш ҳаракатида юрадиган кимсаларнинг жазоси – уларни қатл қилинишлари, дорга осилишлари, қўл-оёқларининг қарама-қарши томонга кесилишлари ва ўз ерларидан сургун қилинишларидан иборатдир. Мана шу жазолар уларга бу дунёда шармандаликдир. Шунингдек, охиратда эса уларга улкан азоб бордир.

وَقَالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ ۚ غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَلُعِنُوا بِمَا قَالُوا ۘ بَلْ يَدَاهُ مَبْسُوطَتَانِ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشَاءُ ۚ وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيرًا مِنْهُمْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ طُغْيَانًا وَكُفْرًا ۚ وَأَلْقَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ إِلَىٰ يَوْمِ الْقِيَامَةِ ۚ كُلَّمَا أَوْقَدُوا نَارًا لِلْحَرْبِ أَطْفَأَهَا اللَّهُ ۚ وَيَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَسَادًا ۚ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ

Яҳудийлар: “Аллоҳнинг қўли боғлангандир”, – дедилар. Бахиллик қилганлари туфайли ўзларининг қўллари боғлиқ бўлиб қолар ва бу айтган сўзлари сабабли лаънатланадилар. Аксинча, Аллоҳнинг икки қўли очиқдир. Ўзи қандай истаса шундай бераверади. Роббингиздан сизга нозил қилинган Қуръон улардан кўпчилигининг туғён ва куфрини янада орттиради. Уларнинг ораларига қиёмат кунигача адоват ва нафрат ўтини солиб қўйганмиз. Қачонки улар сизларга қарши уруш оловини ёқсалар, Аллоҳ уни дарҳол сўндириб қўяди. Ер юзида бузғунчилик қилишга ҳаракат қиладилар. Аллоҳ фасод тарқатувчиларни севмайди.

وَلَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلَاحِهَا وَادْعُوهُ خَوْفًا وَطَمَعًا ۚ إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ

Ер юзида ислоҳ қилинганидан кейин бузғунчилик қилманглар ҳамда Унинг ғазабидан қўрққан ва раҳматига умид қилган ҳолда дуо қилинглар. Шубҳасиз, Аллоҳнинг раҳмати яхшилик қилувчиларга яқиндир.

وَاذْكُرُوا إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاءَ مِنْ بَعْدِ عَادٍ وَبَوَّأَكُمْ فِي الْأَرْضِ تَتَّخِذُونَ مِنْ سُهُولِهَا قُصُورًا وَتَنْحِتُونَ الْجِبَالَ بُيُوتًا ۖ فَاذْكُرُوا آلَاءَ اللَّهِ وَلَا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ

Аллоҳ сизларни Од қавмидан кейин ўринбосарлар қилиб, Ер юзига сизларни жойлаштирганини ёдга олинглар. Сизлар Ердаги текисликларда қасрлар қурар, тоғларни эса йўниб уйлар барпо қилар эдингиз. Аллоҳнинг сизга берган неъматларини ёдга олинглар ва Ер юзида фисқу фасод тарқатиб юрманглар.

وَإِلَىٰ مَدْيَنَ أَخَاهُمْ شُعَيْبًا ۗ قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُ ۖ قَدْ جَاءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ ۖ فَأَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيزَانَ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْيَاءَهُمْ وَلَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلَاحِهَا ۚ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ

Мадян ўз қавмига эса биродарлари Шуъайбни пайғамбар қилиб юбордик. У ўз қавмига қарата: “Эй қавмим, Аллоҳга қуллик қилинглар. Сизлар учун Ундан ўзга илоҳ йўқдир. Ҳақиқатан, сизларга Роббингиздан аниқ ҳужжат келгандир. Шундай экан, ўлчов ва тарозини тўлиқ қилиб ўлчанглар, одамларнинг ашёларини уриб қолманглар. Пайғамбарлар юборилиши натижасида Ер юзи ислоҳ қилингач бузғунчилик қилманглар. Агарда ҳақиқий мўмин бўлсангизлар, мана шу сизлар учун яхшироқдир”, – деди.

وَلَا تَقْعُدُوا بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوعِدُونَ وَتَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِهِ وَتَبْغُونَهَا عِوَجًا ۚ وَاذْكُرُوا إِذْ كُنْتُمْ قَلِيلًا فَكَثَّرَكُمْ ۖ وَانْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ

Иймон келтирганларни қўрқитиб, уларни Аллоҳнинг йўлидан тўсиш ва ҳақ йўлдан қинғирлик ахтариш учун кўча бошларида ўтириб олманглар. Олдин озчилик бўлган пайтингизда сизларни кўпайтирган Зотни ёдга олинглар. Бузғунчиларнинг оқибати қандай бўлганига бир назар солинглар.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْ بَعْدِهِمْ مُوسَىٰ بِآيَاتِنَا إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ فَظَلَمُوا بِهَا ۖ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ

Кейин уларнинг ортидан Мусонинг пайғамбар эканини исботловчи оятларимиз билан бирга фиръавн ва унинг аъёнларига юбордик. Бас, улар ҳам итоат қилмай, бу оятларимизни инкор қилиб, зулм қилдилар. Мана бузғунчиларнинг оқибати қандай бўлганини кўринг.

وَقَالَ الْمَلَأُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ أَتَذَرُ مُوسَىٰ وَقَوْمَهُ لِيُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ وَيَذَرَكَ وَآلِهَتَكَ ۚ قَالَ سَنُقَتِّلُ أَبْنَاءَهُمْ وَنَسْتَحْيِي نِسَاءَهُمْ وَإِنَّا فَوْقَهُمْ قَاهِرُونَ

Шунда фиръавн қавмидан бўлган зодагонлар: “Эй фиръавн, Мусо ва унинг қавмини Ер юзида бузғунчилик қилиб юришларига ҳамда сени ва илоҳларингни тарк қилишларига йўл қўйиб берасанми?” – дедилар. Фиръавн: “Яқинда уларнинг ўғилларини қатл қилиб ташлаймиз, аёлларини эса, бузуқ ниятда фойдаланиш учун ўлдирмай тирик қолдирамиз. Бизлар, албатта, улар устига қаҳр ўтказувчилармиз”, – деди.