Кеча ва кундуз, қуёш ва ой Унинг ибратли аломатларидандир. Агар сизлар ёлғиз Аллоҳга ибодат қилувчи бўлсангизлар, қуёшга ҳам, ойга ҳам сажда қилманглар, балки уларни яратган Зот – Аллоҳга сажда қилинглар.
Сиз қидирган ٱلَّذِى масдар-ўзагидан ҳосил бўлган 1464 та оят мавжуд.
ular ki, va ular ki, ki, va kishilarni, kishilarga, , kishining, u ki;, va ular ki;, U (Rabb) ki
Қуйида ўша оятлар арабча матни ва ўзбекча таржимаси билан келтирилган.
Кеча ва кундуз, қуёш ва ой Унинг ибратли аломатларидандир. Агар сизлар ёлғиз Аллоҳга ибодат қилувчи бўлсангизлар, қуёшга ҳам, ойга ҳам сажда қилманглар, балки уларни яратган Зот – Аллоҳга сажда қилинглар.
Бас, агар сажда қилишдан бош тортиб кибрлансалар, билингки, Роббингиз ҳузуридаги фаришталар кеча-ю кундуз ҳеч малол олмай Унга тасбеҳ айтиб сажда қиладилар.
Унинг қудратига далолат қилувчи аломатларидан бири ерни сувсизликдан қақраган ҳолда кўришингиздир. Бас, қачонки, Биз унинг устига осмонда сув ёғдирсак, у ҳаракатга келади ва ўсади. Албатта, ўша ерни тирилтирган Зот ўликларни ҳам тирилтира олувчидир. Шубҳасиз, У ҳар бир нарсага қодирдир.
Албатта, оятларимиз ҳақида уларни бузмоқчи бўлиб, эгрилик қиладиганлар Бизга махфий бўлиб қолмайдилар. Ахир, дўзахга ташланадиган кимса яхшироқми ёки қиёмат кунида Аллоҳнинг азобидан хотиржам ҳолда келадиган кишими?! Эй одамлар, мана сизларга икки йўл. Хоҳлаган нарсангизни қилаверинглар, албатта, У қилаётган ишларингизни кўриб турувчидир.
Шубҳасиз, ўзларига эслатма бўлиб келган Қуръонни инкор қилган кимсалар азобга дучор бўладилар. Албатта, у азиз китобдир.
Борди-ю Биз уни араб тилида бўлмаган ажамий бир Қуръон қилганимизда, албатта, улар: “Унинг оятлари ўз тилимизда муфассал баён қилинганида эди. Арабий тилда сўзловчига ажамий китоб тушадими?” – деган бўлар эдилар. Эй Муҳаммад, уларга: “Бу Қуръон иймон келтирган кимсалар учун ҳидоят ва шифо манбаидир. Иймон келтирмайдиган кимсаларнинг эса, қулоқларида оғирлик бор ва бу Қуръон уларга маънан кўрлик омили бўлади. Улар худди узоқ макондан чақирилаётган одамлардек”, – деб айтинг.
Борди-ю Биз уни араб тилида бўлмаган ажамий бир Қуръон қилганимизда, албатта, улар: “Унинг оятлари ўз тилимизда муфассал баён қилинганида эди. Арабий тилда сўзловчига ажамий китоб тушадими?” – деган бўлар эдилар. Эй Муҳаммад, уларга: “Бу Қуръон иймон келтирган кимсалар учун ҳидоят ва шифо манбаидир. Иймон келтирмайдиган кимсаларнинг эса, қулоқларида оғирлик бор ва бу Қуръон уларга маънан кўрлик омили бўлади. Улар худди узоқ макондан чақирилаётган одамлардек”, – деб айтинг.
Қасам бўлсинки, агар унга бирор қийинчиликдан кейин Ўз томонимиздан бирор марҳаматни тоттирсак, албатта, у: “Бу ёлғиз ўзимдан. Мен қиёмат қоим бўлади деб, ўйламайман. Агар қиёмат бўлиб, мен Роббимга қайтарилсам ҳам шубҳасиз, Унинг даргоҳида мен учун гўзал мукофот бўлади”, – дейди. Бас, албатта, куфр келтирган кимсаларга қилган амалларининг хабарини берамиз ва албатта, уларга қаттиқ азобдан тоттирамиз.
Эй Муҳаммад, иззатли ва ҳикматли Аллоҳ сизга ва сиздан олдинги пайғамбарларга шундай ваҳий қилади.
Ундан ўзгани дўст тутиб олган кимсаларнинг устидан Аллоҳ кузатиб турувчидир. Эй Муҳаммад, сиз уларга вакил эмассиз.
Эй иймон келтирганлар, Аллоҳ сизлар учун дин қилиб Нуҳга буюрган нарсани ва Биз сиз Муҳаммадга ваҳий қилган нарсани, шунингдек, Биз Иброҳим, Мусо ва Исо пайғамбарларга буюрган нарсани шариат қилди ва: “Динни барпо қилинглар ва унда фирқаларга ажралманглар”, – деди. Эй Муҳаммад, мушрикларга сиз унга даъват қилаётган нарса оғирлик қилди. Аллоҳ динга Ўзи хоҳлаган кишиларни танлаб олади ва Ўзига тавба қилувчи кишиларни ҳидоят қилади.
Аввалги ўтган қавмлар ўзларига ажралмаслик ҳақида билим келганидан сўнг ўзаро ҳасад қилишиб, фирқаларга бўлиниб кетганлар. Агар Роббингиз томонидан азоблашни маълум муддатгача кечиктириш ҳақида сўз ўтмаганида, улар орасида албатта ҳукм чиқарилган бўлар эди. Аниқки, улардан кейин Таврот ва Инжил китобларига ворис қилинган яҳудий ва насроний кимсалар ундан шубҳададирлар.
Аллоҳнинг дини ҳақида уни қабул қилинганидан сўнг одамларни адаштириш учун талашадиган кишиларнинг ҳужжатлари Роббилари наздида ботилдир. Уларга бу дунёда ғазаб, охиратда эса шиддатли азоб бордир.
Аллоҳ ҳақ билан китобни ва адолат тарозисини туширган Зотдир. Қаердан биласиз, эҳтимол, қиёмат соати яқиндир.
Қиёматга иймон келтирмайдиган кимсалар уни тезроқ келишини истайдилар. Иймон келтирган кимсалар эса ундан қўрқувчидирлар. Улар унинг ҳақ эканлигини биладилар. Огоҳ бўлингларки, қиёмат хусусида тортишадиган кимсалар ҳақ йўлдан узоқ залолатдадирлар!
Қиёматга иймон келтирмайдиган кимсалар уни тезроқ келишини истайдилар. Иймон келтирган кимсалар эса ундан қўрқувчидирлар. Улар унинг ҳақ эканлигини биладилар. Огоҳ бўлингларки, қиёмат хусусида тортишадиган кимсалар ҳақ йўлдан узоқ залолатдадирлар!
Қиёматга иймон келтирмайдиган кимсалар уни тезроқ келишини истайдилар. Иймон келтирган кимсалар эса ундан қўрқувчидирлар. Улар унинг ҳақ эканлигини биладилар. Огоҳ бўлингларки, қиёмат хусусида тортишадиган кимсалар ҳақ йўлдан узоқ залолатдадирлар!
Қиёматда золимларни қилган ёмон ишларидан қўрқиб турган ҳолларида кўрасиз. Бу жазо барибир уларга тушувчидир. Иймон келтирган ва солиҳ амалларни қилган зотлар эса жаннат боғларида бўлиб, улар учун Роббилари ҳузурида хоҳлаган нарсалари бордир. Мана шунинг ўзи катта фазлдир.
Аллоҳнинг иймон келтирган ва солиҳ амалларни қилган бандаларига берадиган хушхабари мана шудир. Эй Муҳаммад, уларга: “Мен сизлардан бу даъватим учун ҳақ сўрамайман, фақат қариндошчиликдаги меҳринигина сўрайман”, – деб айтинг. Кимки, бирор яхши амал қилса, унинг учун ўша амалида яхшиликни зиёда қиламиз. Албатта, Аллоҳ гуноҳларни кечирувчи – Ғофур ва кўп савоб берувчи – Шакур Зотдир.
Аллоҳнинг иймон келтирган ва солиҳ амалларни қилган бандаларига берадиган хушхабари мана шудир. Эй Муҳаммад, уларга: “Мен сизлардан бу даъватим учун ҳақ сўрамайман, фақат қариндошчиликдаги меҳринигина сўрайман”, – деб айтинг. Кимки, бирор яхши амал қилса, унинг учун ўша амалида яхшиликни зиёда қиламиз. Албатта, Аллоҳ гуноҳларни кечирувчи – Ғофур ва кўп савоб берувчи – Шакур Зотдир.