س ب ل масдар-ўзаги оятлари (таржима)

101

وَعَلَى اللَّهِ قَصْدُ السَّبِيلِ وَمِنْهَا جَائِرٌ ۚ وَلَوْ شَاءَ لَهَدَاكُمْ أَجْمَعِينَ

Тўғри йўлга бошлаш ёлғиз Аллоҳнинг зиммасида. Лекин йўллар ичида қинғири ҳам бордир. Агар Аллоҳ хоҳлаганида, барчангизни тўғри йўлга ҳидоят қилган бўлар эди.

102

وَأَلْقَىٰ فِي الْأَرْضِ رَوَاسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِكُمْ وَأَنْهَارًا وَسُبُلًا لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ

Яна У, сизларни силкитиб юбормаслиги учун Ерда улкан тоғларни барпо қилди. Экин-тикин ва ичишингиз учун дарёларни оқизиб қўйди ва кўзлаган манзилларингизга боришда адашмаслигингиз учун йўлларни ҳам пайдо қилди.

103

ثُمَّ كُلِي مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًا ۚ يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِهَا شَرَابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ فِيهِ شِفَاءٌ لِلنَّاسِ ۗ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

Кейин ҳар хил мевалардан еб, Роббинг сенга қулай қилиб қўйган йўллардан юргин. Уларнинг қоринларидан одамлар учун унда шифо бўлган турли рангдаги асал шарбати чиқади. Албатта, бунда фикр юритадиган қавмлар учун ибратли белги бордир.

104

الَّذِينَ كَفَرُوا وَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ زِدْنَاهُمْ عَذَابًا فَوْقَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوا يُفْسِدُونَ

Куфр келтирган ва одамларни Аллоҳнинг йўлидан тўсган кимсаларга бузғунчилик қилганлари учун азоб устига азобни кўпайтирамиз.

105

وَلَا تَتَّخِذُوا أَيْمَانَكُمْ دَخَلًا بَيْنَكُمْ فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعْدَ ثُبُوتِهَا وَتَذُوقُوا السُّوءَ بِمَا صَدَدْتُمْ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ ۖ وَلَكُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Қасамларингизни орангизда алдов воситаси қилиб олманглар. Ундай бўлса, Ислом йўлида собит бўлган оёқларингиз тойиб кетади. Ҳамда одамларни диндан совутиб, Аллоҳ йўлидан тўсганингиз учун ёмон бало ва мусибатларни тотиб қоласизлар ва охиратда сизлар учун улкан азоб берилади.

106

ادْعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ ۖ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ ۖ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ

Эй Расулим, Роббингизнинг йўлига ҳикмат ва чиройли насиҳат билан даъват қилинг. Улар билан энг гўзал услубда мунозара қилинг. Шубҳасиз, Роббингизнинг Ўзи Унинг йўлидан адашган кимсаларни жуда яхши билувчи ва У тўғри йўлда ҳидоят топганларни ҳам билувчироқдир.

107

108

وَآتِ ذَا الْقُرْبَىٰ حَقَّهُ وَالْمِسْكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيرًا

Қариндошга, мискинга ва йўловчига хайру садақа қилиб ҳақиларини беринг ва неъматларимни бекорга совуриб исрофгарчилик қилманг.

109

وَلَا تَقْرَبُوا الزِّنَا ۖ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَسَاءَ سَبِيلًا

Зинога яқинлашманг, албатта, у бузуқлик ва ёмон йўлдир.

110

قُلْ لَوْ كَانَ مَعَهُ آلِهَةٌ كَمَا يَقُولُونَ إِذًا لَابْتَغَوْا إِلَىٰ ذِي الْعَرْشِ سَبِيلًا

Эй Муҳаммад, уларга: “Агарда мушриклар айтганларидек У билан бирга бошқа илоҳлар ҳам бўлганида эди, у ҳолда улар Аршга эга бўлишга йўл излаган бўлар эдилар”, – деб айтинг.

111

انْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوا لَكَ الْأَمْثَالَ فَضَلُّوا فَلَا يَسْتَطِيعُونَ سَبِيلًا

Эй Муҳаммад, улар сиз ҳақингизда қандайдир бўлмағур мисоллар келтирганларини кўринг. Бас, улар ҳақ йўлдан адашдилар, энди тўғри йўлни топа олмайдилар.

112

وَمَنْ كَانَ فِي هَٰذِهِ أَعْمَىٰ فَهُوَ فِي الْآخِرَةِ أَعْمَىٰ وَأَضَلُّ سَبِيلًا

Кимки, бу ердаги дунёда ҳақиқатни билмай кўр бўлган бўлса, бас, у охиратда ҳам кўр ва бутунлай йўлдан озувчидир.

113

قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلَىٰ شَاكِلَتِهِ فَرَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ أَهْدَىٰ سَبِيلًا

Эй Расулим, уларга: “Ҳар ким ўз ҳолига кўра амал қилади. Роббингиз эса ким энг тўғри йўлда эканини яхши билувчидир”, – деб айтинг.

114

قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمَٰنَ ۖ أَيًّا مَا تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ ۚ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذَٰلِكَ سَبِيلًا

Эй Муҳаммад: “Истасангиз, Аллоҳ деб дуо қилинглар ёки Раҳмон деб дуо қилинглар. Қандай дуо қилсангиз ҳам жоиздир. Зеро, барча гўзал исмлар Унга хосдир”, – деб айтинг. Эй Муҳаммад, намозингизни жуда баланд овозда жаҳрий қилиб юборманг, токи мушриклар эшитиб, Қуръонни ҳақорат қилмасинлар ва уни ўта паст овозда махфий қилиб ҳам юборманг, токи саҳобаларингиз тинглаб, фойдалансинлар. Шу жаҳрийлик ва махфийлик ўртасида бир йўл тутинг.

115

فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا نَسِيَا حُوتَهُمَا فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا

Улар йўлга тушиб, қачонки, икки денгиз қўшиладиган ерга етиб боришгач балиқларини у ерда унутиб қолдирдилар. Шундан кейин балиқ денгизда йўлини топиб сузиб кетди.

116

قَالَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ ۚ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا

Шунда йигит: “Буни қаранг, биз денгиз соҳилидаги қояга жойлашиб дам олган пайтимизда, мен балиқни унутиб қолдирибман. Уни сизга эслатишимни фақат шайтон ёдимдан чиқарди. Балиқ эса денгизга ажойиб тарзда йўлини топиб сузиб кетибди.

117

الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ مَهْدًا وَسَلَكَ لَكُمْ فِيهَا سُبُلًا وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِنْ نَبَاتٍ شَتَّىٰ

У Зот Ерни сизлар учун бешик қилиб қўйди ва унда йўллар пайдо қилди ҳамда осмондан сув ёғдирди. Бас, у сув билан турли набототлардан жуфтларини чиқардик.

118

وَجَعَلْنَا فِي الْأَرْضِ رَوَاسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِهِمْ وَجَعَلْنَا فِيهَا فِجَاجًا سُبُلًا لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ

Ер куррасидаги мавжудотларни тебратиб юбормаслиги учун унда улкан тоғларни яратдик. Ҳамда у ерда одамлар манзилларига тўғри боришлари учун кенг йўлларни пайдо қилдик.

119

ثَانِيَ عِطْفِهِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ ۖ لَهُ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ ۖ وَنُذِيقُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَذَابَ الْحَرِيقِ

Ҳақ йўлдан бўйин товлаб, бошқаларни ҳам Аллоҳнинг йўлидан адаштириш учун юрадиганлари ҳам бор. Ундайлар учун бу дунёда шармандалик бор, қиёмат кунида эса унга ёниш азобини тоттирамиз.

120

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَيَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ الَّذِي جَعَلْنَاهُ لِلنَّاسِ سَوَاءً الْعَاكِفُ فِيهِ وَالْبَادِ ۚ وَمَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحَادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ

Албатта, куфр келтирган кимсаларга, Аллоҳнинг йўлидан ҳамда Биз Макка аҳли учун ҳам, ташқаридан келувчилар учун ҳам зиёрат қилишни баробар қилиб қўйган Масжид ул-Ҳаромдан тўсадиган кимсаларга ва у жойда зулм билан йўлдан чиқмоқчи бўлган кимсаларга аламли азобдан тоттириб қўямиз.

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ