ك ت ب masdar-o'zagi oyatlari (tarjima)

فَإِنْ كَذَّبُوكَ فَقَدْ كُذِّبَ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ جَاءُوا بِالْبَيِّنَاتِ وَالزُّبُرِ وَالْكِتَابِ الْمُنِيرِ

Ey Rasulim, agarda sizni yolg‘onchiga chiqarayotgan boʻlsalar, g‘amgin boʻlmang, darhaqiqat, sizdan oldin ochiq dalillar, sahifalar va nur tarqatuvchi kitob keltirgan Rasullar ham yolg‘onchiga chiqarilgan edilar.

82Oli Imron/186

لَتُبْلَوُنَّ فِي أَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا أَذًى كَثِيرًا ۚ وَإِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ ذَٰلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ

Albatta, molu davlat va jonlaringiz bilan imtihon qilinasizlar. Sizlardan avvalgi kitob berilgan yahudiy va nasroniylar va mushriklar tomonidan koʻplab ozor eshitasizlar. Agar mana shu hollarga sabr qilib, Allohdan qoʻrqsangizlar, bu qilganlaringiz ishlarning muqarrarligidandir.

وَإِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُ فَنَبَذُوهُ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ وَاشْتَرَوْا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا ۖ فَبِئْسَ مَا يَشْتَرُونَ

Ey Rasulim, Alloh kitob berilgan kimsalardan: “Albatta, u kitobni odamlarga, aniq bayon qilib berasizlar va uni hech kimdan yashirmaysizlar”, – deb ahd olganini eslang. Shundan keyin ham ular uni ortlariga qarab uloqtirdilar va uni oʻtkinchi dunyo manfaatiga aldanib arzimas bahoga sotdilar. Ularning bu qilayotgan oldi-sotdilari naqadar xunuk ish edi.

وَإِنَّ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَمَنْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ خَاشِعِينَ لِلَّهِ لَا يَشْتَرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ ثَمَنًا قَلِيلًا ۗ أُولَٰئِكَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗ إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ

Shuningdek, albatta, ahli kitob boʻlgan yahudiy va nasroniylardan ham Allohga, sizlarga nozil qilingan kitobga va oʻzlariga nozil qilinganlarga Allohga bosh ekkan hollarida iymon keltiruvchi, Allohning oyatlarini oʻtkinchi dunyo manfaati uchun arzimas bahoga sotib yubormaydigan zotlar ham bor. Ana oʻshalar uchun ham Robbilari huzurida ajrlari bordir. Albatta, Alloh juda tez hisob-kitob qiluvchi Zotdir.

وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ ۖ كِتَابَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ ۚ وَأُحِلَّ لَكُمْ مَا وَرَاءَ ذَٰلِكُمْ أَنْ تَبْتَغُوا بِأَمْوَالِكُمْ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ ۚ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً ۚ وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا تَرَاضَيْتُمْ بِهِ مِنْ بَعْدِ الْفَرِيضَةِ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا

Shuningdek, sizning qoʻlingizda urushda asirga tushib mulk boʻlgan joriyalardan tashqari, eri boʻlgan ayollarni ham nikohingizga olish harom qilindi. Bu sizlarga Allohning yozgan hukmlaridir. Mana shu zikr qilinganlardan boshqa ayollarga oriyatli boʻlib, zinokor boʻlmagan holingizda mollaringizdan mahr berib ularni nikohga olishni istashingiz sizlar uchun halol qilindi. Shunday ekan, agar nikohingizga olib ulardan foydalangan boʻlsangiz, belgilangan mahrlarini beringiz. Belgilangan mahrdan keyin oʻzaro kelishsangiz, hamda xotin oʻz mahridan voz kechsa u holda sizlar uchun gunoh yoʻqdir. Albatta, Alloh hamma narsani bilib turuvchi – Aʼlim va hikmat egasi – Hakim Zotdir.

أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يَشْتَرُونَ الضَّلَالَةَ وَيُرِيدُونَ أَنْ تَضِلُّوا السَّبِيلَ

Ey Muhammad, Tavrot kitobidan nasiba berilgan kimsalarning hidoyat oʻrniga zalolatni sotib olishlarini va sizlarni ham toʻg‘ri yoʻldan adashishingizni istayotganlarni koʻrmadingizmi?

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ آمِنُوا بِمَا نَزَّلْنَا مُصَدِّقًا لِمَا مَعَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَطْمِسَ وُجُوهًا فَنَرُدَّهَا عَلَىٰ أَدْبَارِهَا أَوْ نَلْعَنَهُمْ كَمَا لَعَنَّا أَصْحَابَ السَّبْتِ ۚ وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ مَفْعُولًا

Ey kitob berilgan yahudiy va nasroniylar, qilingan itoatsizlik tufayli yuzlarni tekislab, ularni chappa qilib yuborishimizdan yoki “shanba kuni egalari”ni qanday laʼnatlagan boʻlsak sizlarni ham shunday laʼnatga duchor qilishimizdan oldin sizdagi Tavrotni tasdiqlovchi qilib nozil qilganimiz Qurʼonga iymon keltiringlar. Allohning amri, shubhasiz, amalga oshadi.

أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَالطَّاغُوتِ وَيَقُولُونَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا هَٰؤُلَاءِ أَهْدَىٰ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا سَبِيلًا

Ey Muhammad, Tavrot kitobidan nasiba berilgan kimsalarning but va shaytonlarga sig‘inib, kofirlarga qarata: “Bularga sig‘inish iymonlilardan koʻra toʻg‘riroq yoʻldir”, – deb aytayotganlarini koʻrmaysizmi?!

أَمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلَىٰ مَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ ۖ فَقَدْ آتَيْنَا آلَ إِبْرَاهِيمَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَآتَيْنَاهُمْ مُلْكًا عَظِيمًا

Yoki ular Alloh Oʻz fazlidan bergan neʼmatlarni koʻrolmay odamlarga hasad qilyaptilarmi? Darhaqiqat, Biz oldin ham Ibrohimning sulolasiga kitob, hikmat bergan va ulkan hukmronlikni ham ato etgan edik-ku!

وَلَوْ أَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ أَنِ اقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ أَوِ اخْرُجُوا مِنْ دِيَارِكُمْ مَا فَعَلُوهُ إِلَّا قَلِيلٌ مِنْهُمْ ۖ وَلَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا مَا يُوعَظُونَ بِهِ لَكَانَ خَيْرًا لَهُمْ وَأَشَدَّ تَثْبِيتًا

Agar biz ularga: “Oʻzlaringizni oʻldiring yoki yurtingizdan chiqib keting”, – deb amr qilganimizda edi, ulardan, faqat ozgina qismi bu buyruqni bajargan boʻlardi. Koshki, ular aytilgan nasihatlarga amal qilsalar edi, oʻzlari uchun yaxshiroq va iymonlari uchun oʻta mustahkam ish boʻlar edi.

أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ قِيلَ لَهُمْ كُفُّوا أَيْدِيَكُمْ وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ إِذَا فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللَّهِ أَوْ أَشَدَّ خَشْيَةً ۚ وَقَالُوا رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَ لَوْلَا أَخَّرْتَنَا إِلَىٰ أَجَلٍ قَرِيبٍ ۗ قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيلٌ وَالْآخِرَةُ خَيْرٌ لِمَنِ اتَّقَىٰ وَلَا تُظْلَمُونَ فَتِيلًا

Ey Rasulim, ularga: “Hozircha urush qilishdan tiyilib, namozlarni ado etinglar va zakot beringlar”, – deb ayitilgan kimsalarning holatini koʻrmadingizmi? Vaqti kelib ularga jang farz qilingach, birdaniga ular orasidagi bir qism jamoa odamlardan xuddi Allohdan qoʻrqqandek hatto yanada qattiq qoʻrquv bilan choʻchiy boshladilar. Hamda ular: “Ey Robbimiz, nega bizlarga jangni farz qilding? Uni bizlarga yaqin bir muddatga ortga surib tursang boʻlmasmidi?” – dedilar. Ey Rasulim, ularga: “Oʻtkinchi dunyoning lazzati ozginadir. Allohdan qoʻrqqanlar uchun esa oxirat hayoti afzaldir. Sizlarga qilchalik ham zulm qilinmaydi”, – deb ayting.

وَيَقُولُونَ طَاعَةٌ فَإِذَا بَرَزُوا مِنْ عِنْدِكَ بَيَّتَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ غَيْرَ الَّذِي تَقُولُ ۖ وَاللَّهُ يَكْتُبُ مَا يُبَيِّتُونَ ۖ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ ۚ وَكَفَىٰ بِاللَّهِ وَكِيلًا

Munofiqlar: “Xoʻp, itoat qilamiz”, – deydilar. Biroq sizning oldingizdan chiqqach, ulardan boʻlgan bir toifa aytgan gaplaringizdan boshqasini qilishga kechalari til biriktiradilar. Bilib qoʻysinlar, Alloh ularning kechalari xufyona til biriktirib yurganlarini yozib qoʻymoqda. Bas, ey Rasulim, ulardan yuz oʻgiring va Allohga suyanib tavakkul qiling. Vakillikka Allohning Oʻzi kifoya qiladi.

فَإِذَا قَضَيْتُمُ الصَّلَاةَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَىٰ جُنُوبِكُمْ ۚ فَإِذَا اطْمَأْنَنْتُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ ۚ إِنَّ الصَّلَاةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا

Namozni ado etib boʻlgach, oyoqda turgan holda boʻlasizmi, oʻtirgan boʻlasizmi yoki yonboshlab yotgan boʻlasizmi doimo Allohni zikr qilinglar. Dushman xavfidan omon boʻlgan paytingizda namozni toʻla-toʻkis ado etinglar. Chunki namoz iymon keltirganlar zimmasida vaqti belgilab qoʻyilgan farz amalidir.

إِنَّا أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَا أَرَاكَ اللَّهُ ۚ وَلَا تَكُنْ لِلْخَائِنِينَ خَصِيمًا

Ey Rasulim, shubhasiz, sizga bu kitobni odamlar orasida Alloh sizga koʻrsatganiga muvofiq adolat bilan hukm qilishingiz uchun haq qilib nozil qildik. Siz xoin kimsalarning tarafini oluvchi boʻlmang.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ وَرَحْمَتُهُ لَهَمَّتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ أَنْ يُضِلُّوكَ وَمَا يُضِلُّونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ ۖ وَمَا يَضُرُّونَكَ مِنْ شَيْءٍ ۚ وَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْكَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ ۚ وَكَانَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ عَظِيمًا

Ey Muhammad, agar sizga Allohning fazli va marhamati boʻlmaganda edi, ulardan bir toifa sizni yoʻldan urib adashtirishga harakat qilardi. Lekin ular faqat oʻzlarini adashtiradilar hamda sizga hech qanday zarar yetkaza olmaydilar. Chunki Alloh sizga ilohiy kitobni va hikmatni tushirdi. Shuningdek, sizga bilmagan narsalaringizni oʻrgatdi. Darhaqiqat, Allohning sizga qilgan lutfi karami ulug‘dir.

لَيْسَ بِأَمَانِيِّكُمْ وَلَا أَمَانِيِّ أَهْلِ الْكِتَابِ ۗ مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ وَلَا يَجِدْ لَهُ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا

Bu oxirat mukofotlari sizlarning orzu havaslaringiz va ahli kitob boʻlgan yahudiy va nasroniylarning xomxayollari bilan boʻlmaydi. Kimki yomon amal qilsa, oʻsha yomonligi bilan jazolanadi. Hamda oʻziga Allohdan boshqa bir doʻst ham, yordamchi ham topa olmaydi.

وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ ۖ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ وَمَا يُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ وَالْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الْوِلْدَانِ وَأَنْ تَقُومُوا لِلْيَتَامَىٰ بِالْقِسْطِ ۚ وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِهِ عَلِيمًا

Ey Rasulim, sizdan xotinlarning hukmlari haqida fatvo soʻraydilar. Fatvo soʻrayotganlarga: “Ular haqida Alloh sizlarga qoʻlingizdagi kitobda tilovat qilib berilgan oyatlar orqali fatvo bermoqda. Qurʼonda yetim qizlar xususida ularga farz qilib qoʻyilgan mahrlarini bermasdan nikohga olishni koʻzlashingiz haromligini hamda qaramoqsiz qolgan ojiz bolalar va yetimlarning haqlarida adolatda boʻlishingiz borasida aytib oʻtilgan”, – deb ayting. Yaxshi amallardan boʻlgan nima ishni qilayotgan boʻlsangiz, Alloh, albatta, uni bilib turuvchi Zotdir.

100

وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۗ وَلَقَدْ وَصَّيْنَا الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَإِيَّاكُمْ أَنِ اتَّقُوا اللَّهَ ۚ وَإِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَّ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۚ وَكَانَ اللَّهُ غَنِيًّا حَمِيدًا

Osmonlar va Yer yuzidagi barcha mulk Allohnikidir. Sizlardan avvalgi kitob berilgan kimsalarga ham, sizlarga ham, Allohdan qoʻrqinglar, deb buyurganmiz. Agarda iymon keltirmay, kufr yoʻlida ketsangizlar, bilib qoʻyinki, osmonu Yerdagi barcha narsa Allohnikidir. Shubhasiz, Alloh hech kimga muhtoj boʻlmagan – G‘ani va maqtovga sazovor – Hamid Zotdir.

MASDAR-O'ZAK OYATLARI