ك ل م masdar-o'zagi oyatlari (tarjima)

إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ ۚ وَلِذَٰلِكَ خَلَقَهُمْ ۗ وَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ

Lekin Robbingiz marhamat qilgan kimsalar esa bundan mustasnodir. Alloh ularni shuning uchun yaratgandir. Robbingizning “Albatta, jahannamni kofir boʻlgan jin va odamlarning barchasi bilan toʻldiraman”, – degan soʻzi tamoman haqdir.

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُونِي بِهِ أَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِي ۖ فَلَمَّا كَلَّمَهُ قَالَ إِنَّكَ الْيَوْمَ لَدَيْنَا مَكِينٌ أَمِينٌ

Bularni eshitgan podshoh: “Uni darhol yonimga olib keling, men uni oʻzimga xos kishilardan qilib olaman”, – dedi. Yusuf keltirilib podshoh u bilan gaplashgach: “Sen, albatta, bugundan boshlab bizning huzurimizda martabali va ishonchli kishilardansan”, – dedi.

وَلَوْ أَنَّ قُرْآنًا سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ أَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْأَرْضُ أَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتَىٰ ۗ بَلْ لِلَّهِ الْأَمْرُ جَمِيعًا ۗ أَفَلَمْ يَيْأَسِ الَّذِينَ آمَنُوا أَنْ لَوْ يَشَاءُ اللَّهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيعًا ۗ وَلَا يَزَالُ الَّذِينَ كَفَرُوا تُصِيبُهُمْ بِمَا صَنَعُوا قَارِعَةٌ أَوْ تَحُلُّ قَرِيبًا مِنْ دَارِهِمْ حَتَّىٰ يَأْتِيَ وَعْدُ اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيعَادَ

Bordi-yu bir Qurʼon boʻlib uning kuchi bilan tog‘lar oʻrnidan siljitilsa yoki Yer parchalanadigan boʻlsa yoki boʻlmasa oʻliklar tirilib tilga kiritilsa ham mana shu Qurʼon boʻlar edi. Aksincha, ishlarning barchasi Allohga xosdir. Nahotki, hali ham iymon keltirganlar, agar Alloh xohlasa, barcha odamlarni hidoyatga solar edi, deb tushunmayaptilarmi? Kofir boʻlganlarga esa, Allohning vaʼdasi kelguncha, qilgan ishlari sababli dahshatli ofat yetib turaveradi yoki ularning yurtlari yaqiniga falokatlar tushib kofirlarni sarosimaga solib turadi. Shubhasiz, Alloh vaʼdasiga aslo xilof qilmaydi.

أَلَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِي السَّمَاءِ

Ey inson, Alloh chiroyli soʻz boʻlgan iymon kalimasiga qanday misol keltirganini koʻrmadingmi?! U soʻz xuddi bir yaxshi daraxt kabidir, uning ildizi yer ostiga mustahkam oʻrnashgan, shoxlari esa osmondadir.

وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الْأَرْضِ مَا لَهَا مِنْ قَرَارٍ

Nopok soʻz boʻlgan kufrning misoli esa uning ildizi yer yuzasidan qoʻporilib qaror topmagan yomon daraxtga oʻxshaydi.

مَا لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ وَلَا لِآبَائِهِمْ ۚ كَبُرَتْ كَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ ۚ إِنْ يَقُولُونَ إِلَّا كَذِبًا

Zotan, mushriklarning oʻzlarida ham ota-bobolarida ham u haqida hech qanday ilm yoʻqdir. Og‘izlaridan chiqayotgan bu soʻz juda og‘irdir. Ular faqat yolg‘on soʻzni aytyaptilar.

وَاتْلُ مَا أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ كِتَابِ رَبِّكَ ۖ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِهِ وَلَنْ تَجِدَ مِنْ دُونِهِ مُلْتَحَدًا

Ey Muhammad, sizga vahiy qilingan Robbingizning kitobini tilovat qiling. Uning soʻzlarini oʻzgartiruvchi yoʻq. Undan boshqa aslo hech qanday panohni topa olmaysiz.

قُلْ لَوْ كَانَ الْبَحْرُ مِدَادًا لِكَلِمَاتِ رَبِّي لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ أَنْ تَنْفَدَ كَلِمَاتُ رَبِّي وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهِ مَدَدًا

Ey Rasulim, ularga: “Agar dengiz suvi Robbimning ilmu hikmat soʻzlarini yozish uchun siyoh boʻlsa va hatto yana shuncha siyoh keltirsak ham, Robbimning soʻzlari tugashidan oldin, dengiz suvlari tugab qolar edi”, – deb ayting.

قَالَ رَبِّ اجْعَلْ لِي آيَةً ۚ قَالَ آيَتُكَ أَلَّا تُكَلِّمَ النَّاسَ ثَلَاثَ لَيَالٍ سَوِيًّا

Keyin Zakariyo: “Ey Robbim, menga kampirim homilali boʻlganiga doir bir belgi qilgin”, – dedi. Alloh unga: “Sening belging shuki, sog‘ boʻla turib, uch kecha va kunduzgacha tiling tutilib odamlarga gapira olmaysan”, – dedi.

فَكُلِي وَاشْرَبِي وَقَرِّي عَيْنًا ۖ فَإِمَّا تَرَيِنَّ مِنَ الْبَشَرِ أَحَدًا فَقُولِي إِنِّي نَذَرْتُ لِلرَّحْمَٰنِ صَوْمًا فَلَنْ أُكَلِّمَ الْيَوْمَ إِنْسِيًّا

Endi, yeb-ichgin va koʻzing quvonsin. Bas, agar odamzotdan birortasini koʻrib qolsang va u sendan savol soʻrasa unga: “Men Rahmon roziligi uchun roʻza tutishni nazr qilganman, bas, bugun biror inson bilan gaplashmayman”, – deb aytgin.

فَأَشَارَتْ إِلَيْهِ ۖ قَالُوا كَيْفَ نُكَلِّمُ مَنْ كَانَ فِي الْمَهْدِ صَبِيًّا

Shunda Maryam oʻzi gapirmay, bolasiga ishora qildi. Ular: “Beshikda boʻlgan goʻdak bilan qanday gaplashamiz”, – dedilar.

وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ لَكَانَ لِزَامًا وَأَجَلٌ مُسَمًّى

Agar Robbingiz tomonidan mukofot va jazolar qiyomat kunida boʻlishi haqidagi soʻz va belgilangan muddat aytib oʻtilmaganda edi, ularga darrov azob berilishi lozim edi.

لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحًا فِيمَا تَرَكْتُ ۚ كَلَّا ۚ إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا ۖ وَمِنْ وَرَائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ

Shoyad, men tark etgan dunyodagi yerimda yaxshi amal qilsam, – deydi. Yoʻq, u aslo dunyoga qaytarilmaydi. Albatta, bu quruq gap boʻlib, u buni gapiruvchi, xolos. Ularning ortida, to qayta tiriladigan kunlarigacha, ikki dunyo oʻrtasini toʻsib turadigan bir toʻsiq bordir.

قَالَ اخْسَئُوا فِيهَا وَلَا تُكَلِّمُونِ

Alloh ularga: “Jahannamda xor boʻlinglar va Menga gapirmanglar”, – deydi.

وَلَوْلَا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ قُلْتُمْ مَا يَكُونُ لَنَا أَنْ نَتَكَلَّمَ بِهَٰذَا سُبْحَانَكَ هَٰذَا بُهْتَانٌ عَظِيمٌ

Uni eshitgan paytingizda: “Bu mish-mishni gapirish biz uchun joiz emasdir. Ey pok Robbim, bu katta boʻhton-ku!” – desangiz boʻlmasmidi?!

وَإِذَا وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَيْهِمْ أَخْرَجْنَا لَهُمْ دَابَّةً مِنَ الْأَرْضِ تُكَلِّمُهُمْ أَنَّ النَّاسَ كَانُوا بِآيَاتِنَا لَا يُوقِنُونَ

Qiyomat oldidan kofirlarning ustiga aytilgan azob tushganida Biz ular uchun yerdan bir jonivor chiqaramiz. Jonivor ularga odamlar oyatlarimizga aniq ishonmaydigan boʻlganlarini aytib beradi.

أَمْ أَنْزَلْنَا عَلَيْهِمْ سُلْطَانًا فَهُوَ يَتَكَلَّمُ بِمَا كَانُوا بِهِ يُشْرِكُونَ

Yoki Biz osmondan ularning Allohga shirk keltirishlarini toʻg‘ri deb soʻzlaydigan biror dalil nozil qildikmi?!

وَلَوْ أَنَّمَا فِي الْأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلَامٌ وَالْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ مَا نَفِدَتْ كَلِمَاتُ اللَّهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ

Agar yer yuzidagi barcha daraxt qalamlar boʻlib, dengiz siyoh boʻlsa va undan soʻng yana yetti dengiz yozish uchun unga yordamga kelsa ham Allohning soʻzlari tugamaydi. Shubhasiz Alloh izzati ulug‘ – Aziz va hikmat egasi boʻlgan – Hakim Zotdir.

مَنْ كَانَ يُرِيدُ الْعِزَّةَ فَلِلَّهِ الْعِزَّةُ جَمِيعًا ۚ إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَالْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ ۚ وَالَّذِينَ يَمْكُرُونَ السَّيِّئَاتِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ ۖ وَمَكْرُ أُولَٰئِكَ هُوَ يَبُورُ

Kimki izzat istaydigan boʻlsa, bas, barcha qudrat Allohnikidir. Har bir chiroyli kalima U tomon chiqadi. Solih amalni esa, Alloh Oʻz dargohiga koʻtaradi. Yomonliklar bilan makr qiladiganlar uchun qattiq azob bordir va ularning makrlari behuda ketib, ham halok boʻladi.

MASDAR-O'ZAK OYATLARI