ض ي ق

ضِيق сўзи سَعَة /кенгликнинг зиддидир. ضَيْق ва ضَيْقَة шаклида ҳам талаффуз қилинадиган бу сўз камбағаллик, хасислик, ғам-андуҳ ва шунга ўхшаш ҳолатларда ишлатилади. Аллоҳ буюради: وَضَاقَ بِهِمْ ذَرْعًا : Улар сабабли ичи сиқилди (11/Ҳуд 77); яъни, улар сабабли жони сиқилди. وَضَائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ : Бу билан кўксингиз сиқилади (11/Ҳуд 12); وَيَضِيقُ صَدْرِي : Кўнглим сиқилади (26/Шуъаро 13); فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ وَمَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقًا حَرَجًا كَأَنَّمَا يَصَّعَّدُ فِي السَّمَاءِ : Аллоҳ кимни ҳидоят қилишни хоҳласа, унинг кўнглини Исломга очади. Кимни адаштиришни хоҳласа, худди осмонга кўтарилаётгандек, унинг кўксини тор ва сиқилган қилиб қўяди (6/Анъом 125); وَضَاقَتْ عَلَيْكُمُ الْأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ : Ер юзи, барча кенглигига қарамасдан, сизларга тор келган эди (9/Тавба 25); وَضَاقَتْ عَلَيْهِمْ أَنْفُسُهُمْ : Ичлари сиқилган эди (9/Тавба 118); وَلَا تَكُ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ : Улар қураётган макрлардан ичингиз сиқилмасин (16/Наҳл 127). Ушбу барча оятларда мазкур сўз ғам-андуҳ маъносидадир.
وَلَا تُضَارُّوهُنَّ لِتُضَيِّقُوا عَلَيْهِنَّ : Уларни торликка солиш учун зарар етказишга уринманг