Аяты масдар-узак ب ل غ (перевод)

41Kahf/86

حَتَّىٰ إِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِي عَيْنٍ حَمِئَةٍ وَوَجَدَ عِنْدَهَا قَوْمًا ۗ قُلْنَا يَا ذَا الْقَرْنَيْنِ إِمَّا أَنْ تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَنْ تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْنًا

Nihoyat yoʻlida ketayotib quyosh botadigan joyga yetgach, uning loyqa buloq tomon botayotganini koʻrdi va uning oldida tug‘yonga ketgan bir qavmga duch keldi. Biz unga vahiy qilib: “Ey Zulqarnayn, yo ularni azoblaysan yoki ularga jazo bermay yaxshilik qilasan”, – dedik.

42Kahf/90

حَتَّىٰ إِذَا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَطْلُعُ عَلَىٰ قَوْمٍ لَمْ نَجْعَلْ لَهُمْ مِنْ دُونِهَا سِتْرًا

Nihoyat yoʻlida ketayotib quyosh chiqadigan joyga yetgach, u quyoshning bir qavm ustida koʻtarilayotganini koʻrdi. Biz u qavm uchun quyosh haroratidan saqlanadigan biror toʻsiq qilmagan edik.

حَتَّىٰ إِذَا بَلَغَ بَيْنَ السَّدَّيْنِ وَجَدَ مِنْ دُونِهِمَا قَوْمًا لَا يَكَادُونَ يَفْقَهُونَ قَوْلًا

Nihoyat, yoʻlida ketayotib ikki tog‘ oʻrtasiga yetib kelgach, u tog‘lar ortida gapni sira tushunmaydigan boshqa bir qavmni uchratdi.

قَالَ رَبِّ أَنَّىٰ يَكُونُ لِي غُلَامٌ وَكَانَتِ امْرَأَتِي عَاقِرًا وَقَدْ بَلَغْتُ مِنَ الْكِبَرِ عِتِيًّا

Shunda Zakariyo: “Ey Robbim, xotinim tug‘mas boʻlib qolgan, oʻzim esa keksalikning poyoniga yetib qolgan boʻlsam, menda farzand qayoqdan boʻlsin?” – dedi.

إِنَّ فِي هَٰذَا لَبَلَاغًا لِقَوْمٍ عَابِدِينَ

Shubhasiz, mana shu Qurʼonda ibodat qiluvchi qavmlar uchun aniq oʻgit bordir.

يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِنَ الْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِنْ مُضْغَةٍ مُخَلَّقَةٍ وَغَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِنُبَيِّنَ لَكُمْ ۚ وَنُقِرُّ فِي الْأَرْحَامِ مَا نَشَاءُ إِلَىٰ أَجَلٍ مُسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ ۖ وَمِنْكُمْ مَنْ يُتَوَفَّىٰ وَمِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ إِلَىٰ أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِنْ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْئًا ۚ وَتَرَى الْأَرْضَ هَامِدَةً فَإِذَا أَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَأَنْبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ

Ey insonlar, agar sizlar qayta tirilishdan shubhada boʻlsangizlar, unda qarang, Biz sizlarga Allohning qudratini bayon qilish uchun sizlarning otangiz Odamni tuproqdan, soʻngra Odam naslini maniydan, soʻngra laxta qondan, soʻngra shakllanib bitgan va bitmagan bir parcha goʻshtdan yaratdik. Biz sizlarni xohlaganimizcha muayyan vaqtga bachadonlarda qoldirib, keyin chaqaloq holingizda dunyoga chiqaramiz, soʻngra voyaga yetguningizgacha parvarish qilamiz. Sizlardan goʻdaklik va yoshlikda vafot etadiganlar va yana sizlardan koʻp narsa bilganidan keyin qarib hech narsani bilmay qoladigan darajada nochor umrga yetib keladiganlar ham bor. Yerni suvsiz qaqrab yotgan holda koʻrasiz, agar qachon unga osmondan suv yog‘dirsak, u harakatga kelib koʻpchiydi. Keyin har xil goʻzal oʻsimlik juftlarini undirib chiqaradi.

قُلْ أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ ۖ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَيْكُمْ مَا حُمِّلْتُمْ ۖ وَإِنْ تُطِيعُوهُ تَهْتَدُوا ۚ وَمَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ

Ey Rasulim, ularga: “Allohga itoat qilinglar va Payg‘ambarga itoat qilinglar. Bas, agar yuz oʻgirib ketsangiz, uning oʻz zimmasiga yuklangan narsa, Allohning buyrug‘ini yetkazishdir. Sizning esa oʻz zimmangizga yuklatilgan narsa, unga itoatdir. Payg‘ambar zimmasida faqat sizlarga haq dinni ochiq-oydin yetkazish bordir.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِيَسْتَأْذِنْكُمُ الَّذِينَ مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ وَالَّذِينَ لَمْ يَبْلُغُوا الْحُلُمَ مِنْكُمْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ۚ مِنْ قَبْلِ صَلَاةِ الْفَجْرِ وَحِينَ تَضَعُونَ ثِيَابَكُمْ مِنَ الظَّهِيرَةِ وَمِنْ بَعْدِ صَلَاةِ الْعِشَاءِ ۚ ثَلَاثُ عَوْرَاتٍ لَكُمْ ۚ لَيْسَ عَلَيْكُمْ وَلَا عَلَيْهِمْ جُنَاحٌ بَعْدَهُنَّ ۚ طَوَّافُونَ عَلَيْكُمْ بَعْضُكُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ ۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

Ey moʻminlar, qoʻl ostingizdagi qul va choʻrilaringiz hamda balog‘atga yetmagan farzandlaringiz bir kunda uch marta huzuringizga kirishda sizlardan ruxsat soʻrasinlar. Bu vaqtlar, bomdod namozidan oldin, peshin vaqtida issiqdan kiyimlaringizni yechgan paytingiz va xufton namozidan keyindir. Bu uch vaqt sizlarning avratlaringiz ochiq boʻlishi mumkin boʻlgan vaqtlardir. Ular oʻsha vaqtlardan soʻng izn soʻramay kirsalar, sizlarga ham, ularga ham gunoh yoʻqdir. Chunki sizlar bir-biringizning atrofingizda aylanib yuruvchisizlar. Alloh sizlarga oyatlarni mana shunday bayon qiladi. Albatta, Alloh hamma narsani bilib turuvchi – Aʼlim va hikmat egasi boʻlgan – Hakim Zotdir.

وَإِذَا بَلَغَ الْأَطْفَالُ مِنْكُمُ الْحُلُمَ فَلْيَسْتَأْذِنُوا كَمَا اسْتَأْذَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

Qachonki, yosh bolalaringiz balog‘atga yetsalar bas, ular ham xuddi oʻzlaridan oldingi balog‘atga yetganlar kabi izn soʻrasinlar. Alloh sizlarga Oʻz oyatlarni mana shunday bayon qiladi. Albatta, Alloh hamma narsani bilib turuvchi – Aʼlim va hikmat egasi boʻlgan – Hakim Zotdir.

وَلَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَاسْتَوَىٰ آتَيْنَاهُ حُكْمًا وَعِلْمًا ۚ وَكَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ

Qachonki, u voyaga yetib, kamol topganida, unga hikmat va bilim berdik. Biz yaxshi ish qiluvchilarni mana shunday mukofotlaymiz.

وَإِنْ تُكَذِّبُوا فَقَدْ كَذَّبَ أُمَمٌ مِنْ قَبْلِكُمْ ۖ وَمَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ

Agar payg‘ambarimni yolg‘onga chiqarsangiz, bas, sizlardan avvalgi ummatlar ham payg‘ambarlarini yolg‘onchiga chiqarganlar. Payg‘ambar zimmasida esa faqat Allohning buyruqlarini bandalariga aniq yetkazishlik bordir.

إِذْ جَاءُوكُمْ مِنْ فَوْقِكُمْ وَمِنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَإِذْ زَاغَتِ الْأَبْصَارُ وَبَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَنَاجِرَ وَتَظُنُّونَ بِاللَّهِ الظُّنُونَا

Oʻshanda ular sizlarning ustingizdan ham, sizlardan quyi tomondan ham bostirib kelgan edilar. Oʻsha payt koʻzlar tinib, yuraklar halqumga tiqilib qolgan va sizlar Alloh haqida turli xil gumonlar qila boshlagan edingizlar.

الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِسَالَاتِ اللَّهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّهِ حَسِيبًا

Oʻtgan payg‘ambarlar Allohning farmonlarini bandalarga yetkazadigan, faqat Undan qoʻrqadigan va Allohdan oʻzgadan qoʻrqmaydigan zotlardir. Allohning Oʻzi hisob qiluvchilikka kifoyadir.

وَكَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَمَا بَلَغُوا مِعْشَارَ مَا آتَيْنَاهُمْ فَكَذَّبُوا رُسُلِي ۖ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيرِ

Ulardan ilgari oʻtgan kimsalar ham oʻz payg‘ambarlarini inkor qilgan edilar Holbuki, Makka mushriklari Biz ularga ato etgan neʼmatlarning oʻndan biriga ham yetmaganlar. Bas, ular rasullarimni yolg‘onchiga chiqardilar, keyin eʼtirozim qanday boʻlgan edi?!

وَمَا عَلَيْنَا إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ

Bizlarning zimmamizda faqat Allohning vahiysini sizlarga aniq qilib yetkazish bor.

فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَىٰ فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانْظُرْ مَاذَا تَرَىٰ ۚ قَالَ يَا أَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ ۖ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ

Bas, qachonki u bola otasi bilan birga yuradigan boʻlgach, Ibrohim unga: “Ey oʻg‘ilcham, men koʻpincha tushimda seni qurbon qilish uchun soʻyayotganimni koʻrmoqdaman. Oʻylab qarab koʻr, nima deysan?” – degan edi. Oʻg‘li Ismoil: “Ey otajon, senga tushingda Alloh tomonidan nima buyurilgan boʻlsa, oʻsha narsani qilgin. Inshaalloh, meni sabr qiluvchilardan topasan”.

وَقَالَ فِرْعَوْنُ يَا هَامَانُ ابْنِ لِي صَرْحًا لَعَلِّي أَبْلُغُ الْأَسْبَابَ

Firʼavn: “Ey Homon, men uchun bir baland minora qurgin, shoyadki men uning ustiga chiqib sabablarga yetib borsam”, – dedi.

إِنَّ الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطَانٍ أَتَاهُمْ ۙ إِنْ فِي صُدُورِهِمْ إِلَّا كِبْرٌ مَا هُمْ بِبَالِغِيهِ ۚ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ ۖ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ

Albatta, Allohning oyatlari haqida oʻzlariga kelgan biror hujjatsiz tortishadigan kimsalarning koʻngillarida kibr bor. Ular oʻzlari orzu qilgan bu kibrlariga yetishuvchi emaslar. Bas, siz Allohdan panoh soʻrang. Albatta, U hamma narsani eshitib turuvchi – Samiʼ va boʻlayotgan ishlarni koʻrib turuvchi – Basir Zotdir.

هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُونُوا شُيُوخًا ۚ وَمِنْكُمْ مَنْ يُتَوَفَّىٰ مِنْ قَبْلُ ۖ وَلِتَبْلُغُوا أَجَلًا مُسَمًّى وَلَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ

U avval sizlarni tuproqdan, soʻngra bir tomchi nutfadan, soʻngra laxta qondan yaratgan Zotdir. Keyin U sizlarni ona qornidan goʻdak holingizda dunyoga chiqaradi. Soʻngra sizlarni voyaga yetishingiz, keyin qarishingiz uchun ulg‘aytiradi. Sizlarning orangizda bu davrdan oldin vafot etadigan kishilar ham boʻladi. Alloh sizlarni belgilangan ajalgacha yetib borishingiz uchun hayot beradi. Shoyadki, bulardan ibrat olib, aql ishlatsangizlar.

АЯТЫ МАСДАР-УЗАК