ع م ل масдар-ўзаги оятлари (таржима)

وَالَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَلِقَاءِ الْآخِرَةِ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ ۚ هَلْ يُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Оятларимизни ва қиёматга йўлиқишни ёлғонга чиқарган кимсаларнинг амаллари беҳуда кетгандир. Улар фақатгина қилган ёмон ишлари учун жазога тортиладилар.

وَالَّذِينَ عَمِلُوا السَّيِّئَاتِ ثُمَّ تَابُوا مِنْ بَعْدِهَا وَآمَنُوا إِنَّ رَبَّكَ مِنْ بَعْدِهَا لَغَفُورٌ رَحِيمٌ

Бироқ ёмон ишларни қилиб, сўнг унинг кетидан тавба қилган ва иймон келтирган кимсалар учун эса, шубҳасиз, Роббинг бу ишлардан кейин ҳам гуноҳларни кечирувчи – Ғофур ва марҳамати кенг бўлган – Раҳим Зотдир.

وَلِلَّهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ فَادْعُوهُ بِهَا ۖ وَذَرُوا الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي أَسْمَائِهِ ۚ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Исмларнинг энг гўзали Аллоҳга оиддир. Бас, Унга у исмлар билан дуо қилинглар. Унинг исмлари ҳақида номақбул тарафга оғадиганларни ўз ҳолига ташлаб қўйинглар. Яқинда улар қилган ишларига яраша жазоланадилар.

وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ ۚ فَإِنِ انْتَهَوْا فَإِنَّ اللَّهَ بِمَا يَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

Улар билан фитна йўқ бўлиб ва диннинг барчаси, фақат ёлғиз Аллоҳ учун бўлгунча жанг қилинглар. Агар улар куфр ва ширкдан тийилсалар, албатта, Аллоҳ улар нима қилаётганларини кўриб турувчи Зотдир.

وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ خَرَجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ بَطَرًا وَرِئَاءَ النَّاسِ وَيَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ ۚ وَاللَّهُ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطٌ

Ўз диёрлари Маккадан кибр ва одамларга риёкорлик билан чиққан ҳамда Аллоҳнинг ҳақ йўлидан тўсадиган кофир кимсалар каби бўлманглар. Аллоҳ уларнинг қилаётган барча ишларини қамраб олувчидир.

وَإِذْ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهُمْ وَقَالَ لَا غَالِبَ لَكُمُ الْيَوْمَ مِنَ النَّاسِ وَإِنِّي جَارٌ لَكُمْ ۖ فَلَمَّا تَرَاءَتِ الْفِئَتَانِ نَكَصَ عَلَىٰ عَقِبَيْهِ وَقَالَ إِنِّي بَرِيءٌ مِنْكُمْ إِنِّي أَرَىٰ مَا لَا تَرَوْنَ إِنِّي أَخَافُ اللَّهَ ۚ وَاللَّهُ شَدِيدُ الْعِقَابِ

Бадр жанги аввалида шайтон турли баҳоналар билан уларга қилаётган ишларини чиройли қилиб кўрсатиб: “Бу кунда одамлар ичида сизларга ғолиб келадигани йўқ. Албатта, мен сизнинг ёнингизда мададкорман”, – деганини эсланг. Вақтики, икки қўшин бир-бири билан учрашганда, у орқасига қараб қочган эди. Шунда шайтон уларга: “Мен сизлар қилаётган ишлардан узоқман. Шубҳасиз, мен сизлар кўрмаётган нарсани кўряпман. Мен, албатта, Аллоҳдан қўрқаман, шунингдек, Аллоҳнинг азоби қаттиқдир”, – деган эди.

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ آوَوْا وَنَصَرُوا أُولَٰئِكَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ ۚ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يُهَاجِرُوا مَا لَكُمْ مِنْ وَلَايَتِهِمْ مِنْ شَيْءٍ حَتَّىٰ يُهَاجِرُوا ۚ وَإِنِ اسْتَنْصَرُوكُمْ فِي الدِّينِ فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ إِلَّا عَلَىٰ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِيثَاقٌ ۗ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

Албатта, иймон келтирган, Маккадан Мадинага кўчиб ўтган, Аллоҳнинг йўлида моллари ва жонлари билан жидду жаҳд қилганлар ҳамда жой бериб, ёрдам кўрсатганлар, ана ўшалар бир-бирларига ҳақиқий дўстдирлар. Аммо иймон келтирган, лекин ҳали ҳижрат қилмаганларга эса, то ҳижрат қилмагунларича, улар билан дўстлик қилиш сизлар учун жоиз эмасдир. Агар улар сизлардан дин ишларида ёрдам сўрасалар, сиз билан ўрталарида уришмаслик ҳақида аҳднома бор қавм зиддига бўлмагани ҳолда уларга ёрдам беришингиз керак. Аллоҳ нима қилаётганингизни кўриб турувчи – Басир Зотдир.

اشْتَرَوْا بِآيَاتِ اللَّهِ ثَمَنًا قَلِيلًا فَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِهِ ۚ إِنَّهُمْ سَاءَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Улар Аллоҳнинг оятларини озгина баҳога сотиб, Унинг ҳақ йўлидан одамларни тўсадилар. Дарҳақиқат, уларнинг қилаётган амаллари нақадар ёмон бўлган ишдир.

أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تُتْرَكُوا وَلَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ الَّذِينَ جَاهَدُوا مِنْكُمْ وَلَمْ يَتَّخِذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلَا رَسُولِهِ وَلَا الْمُؤْمِنِينَ وَلِيجَةً ۚ وَاللَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ

Эй мўминлар, Аллоҳ сизларнинг орангиздан ҳақ йўлида жиҳод қилган кимсаларни ҳамда Аллоҳдан, Расулидан ва мўминлардан бошқасини дўст тутмаган ва садоқатда бардавом бўлган кишиларни имтиҳон қилиб, билмай туриб, ўз ҳолингизга ташлаб қўйиласизлар деб ҳисоблайсизми? Аллоҳ барча қилаётган ишларингиздан хабардор Зотдир.

مَا كَانَ لِلْمُشْرِكِينَ أَنْ يَعْمُرُوا مَسَاجِدَ اللَّهِ شَاهِدِينَ عَلَىٰ أَنْفُسِهِمْ بِالْكُفْرِ ۚ أُولَٰئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ وَفِي النَّارِ هُمْ خَالِدُونَ

Аллоҳга ширк келтирганлар ўзларининг куфр йўлида эканликларига гувоҳ бўлиб турган ҳолларида Аллоҳнинг масжидларини обод қилишлари мумкин эмасдир. Ана уларнинг бу йўлда қилган барча амаллари беҳуда кетган ҳисобланади. Ҳамда улар дўзахда мангу қоладилар.

إِنَّمَا النَّسِيءُ زِيَادَةٌ فِي الْكُفْرِ ۖ يُضَلُّ بِهِ الَّذِينَ كَفَرُوا يُحِلُّونَهُ عَامًا وَيُحَرِّمُونَهُ عَامًا لِيُوَاطِئُوا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ فَيُحِلُّوا مَا حَرَّمَ اللَّهُ ۚ زُيِّنَ لَهُمْ سُوءُ أَعْمَالِهِمْ ۗ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ

Шубҳасиз, ҳаром ойларни атайин олдинга ёки ортга суриш куфр устига зиёда бўлган куфрдир. У билан куфр келтирганларни адаштирадилар. Аллоҳ ҳаром қилган ойларни саноғига мослаб олиш учун уни бир йил ҳалол, бошқа бир йил ҳаром қилиб оладилар. Шу тарзда улар Аллоҳ ҳаром қилганни ўзларича ҳалоллаб оладилар. Уларга бу ёмон ишлари чиройли бўлиб кўринди. Аллоҳ кофир қавмларни ҳидоятга бошламайди.

إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ ۖ فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

Садақалар ва закотларни фақатгина фақирлар, мискинлар, садақа йиғишда ишловчилар, кўнгиллари исломга ошно қилинувчи кишилар, ҳақ тўлаб озод этилувчи қуллар, қарздорлар, Аллоҳ йўлидагилар ҳамда йўловчиларга бериш Аллоҳ томонидан фарз қилинди. Аллоҳ ҳамма нарсани билиб турувчи – Аълим ва ҳикмат эгаси – Ҳаким Зотдир.

كَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ كَانُوا أَشَدَّ مِنْكُمْ قُوَّةً وَأَكْثَرَ أَمْوَالًا وَأَوْلَادًا فَاسْتَمْتَعُوا بِخَلَاقِهِمْ فَاسْتَمْتَعْتُمْ بِخَلَاقِكُمْ كَمَا اسْتَمْتَعَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ بِخَلَاقِهِمْ وَخُضْتُمْ كَالَّذِي خَاضُوا ۚ أُولَٰئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ ۖ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ

Эй мунофиқлар, сизлар ҳам худди сизлардан олдинги мунофиқлар кабисизлар. Улар сизлардан кўра қуввати кўпроқ, мол-дунё ва бола-чақалари ҳам ортиқроқ эдилар. Бас, насибаларини еб мазза қилиб фойдаландилар. Сизлар ҳам, олдингилар каби насибаларингиздан фойдаландингизлар. Ҳамда ғафлатга ботиб кетганларидек сизлар ҳам куфрга шўнғиб кетдингиз. Ана у мунофиқларнинг барча қилган амаллари дунё ва охиратда беҳуда кетгандир. Айнан улар зиён кўрувчилардир.

يَعْتَذِرُونَ إِلَيْكُمْ إِذَا رَجَعْتُمْ إِلَيْهِمْ ۚ قُلْ لَا تَعْتَذِرُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّأَنَا اللَّهُ مِنْ أَخْبَارِكُمْ ۚ وَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلَىٰ عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

Сафардан уларнинг ёнларига қайтганингизда сизларга узрларини айтадилар. Уларга: “Узр сўраманглар! Биз сизларга асло ишонмаймиз. Дарҳақиқат, Аллоҳ бизларга ҳали йўлда эканимизда сиз ҳақингиздаги хабарларни билдирди. Яқинда Аллоҳ ва Унинг Расули бундан кейин қандай амал қилишингизни кўради. Кейин эса, ғойиб ва ошкора ишларни билувчи Зот бўлган Аллоҳнинг ҳузурига қайтариласизлар. Ана ўшанда сизларга барча қилган ишларингизнинг хабарини беради”, – деб айт.

وَآخَرُونَ اعْتَرَفُوا بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُوا عَمَلًا صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا عَسَى اللَّهُ أَنْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Яна бошқалари эса, гуноҳларини эътироф қилдилар. Улар солиҳ амални бошқа ёмонига аралаштириб юборган эдилар. Шояд, Аллоҳ уларнинг тавбаларини қабул қилар. Шубҳасиз, Аллоҳ гуноҳларни кечирувчи – Ғофур ва марҳамати кенг бўлган – Раҳим Зотдир.

وَقُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَ ۖ وَسَتُرَدُّونَ إِلَىٰ عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

Эй Муҳаммад, уларга: “Амалларингизни қилаверинглар! Бас, яқинда Аллоҳ ва Унинг Расули ҳамда мўминлар ишларингизни кўрадилар. Тез орада яширин ва ошкора ишларни билувчи Зот ҳузурига қайтариласизлар. Кейин сизларга қилган ишларингизнинг хабарини беради”, – деб айтинг.

100

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ