ج ن ن масдар-ўзаги оятлари (таржима)

وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْكِتَابِ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَكَفَّرْنَا عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلَأَدْخَلْنَاهُمْ جَنَّاتِ النَّعِيمِ

Агар аҳли китоб бўлган яҳудий ва насронийлар иймон келтириб Аллоҳдан қўрққанларида эди, албатта, уларнинг хатоларини кечирган ва неъматлар билан тўла жаннатга киргизган бўлар эдик.

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ ۖ وَقَالَ الْمَسِيحُ يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ اعْبُدُوا اللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمْ ۖ إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوَاهُ النَّارُ ۖ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصَارٍ

Аллоҳ бу Марям ўғли Масиҳдир, деган кимсалар аниқ кофир бўлдилар. Ваҳоланки, Масиҳ уларга: “Эй бани Исроил авлодлари, менинг ҳам Роббим сизларнинг ҳам Роббингиз бўлган Аллоҳга ибодат қилинглар”, – деган эди. Кимки Аллоҳга ширк келтирса, албатта, Аллоҳ унга жаннатни ҳаром қилгандир ва жойи дўзахдир. Золимлар учун азобдан қутқарувчи ёрдамчилар йўқдир.

فَأَثَابَهُمُ اللَّهُ بِمَا قَالُوا جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ۚ وَذَٰلِكَ جَزَاءُ الْمُحْسِنِينَ

Шу айтган гаплари учун Аллоҳ уларни тагидан анҳорлар оқиб турувчи, у ерда абадий қолинадиган жаннатлар билан мукофотлайди. Мана бу яхшилик қилувчи муҳсин зотларнинг мукофотидир.

قَالَ اللَّهُ هَٰذَا يَوْمُ يَنْفَعُ الصَّادِقِينَ صِدْقُهُمْ ۚ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ۚ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ۚ ذَٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

Шунда Аллоҳ: “Бу кун иймонларига содиқ қолганларнинг ростгўйлиги фойда берадиган кундир. Улар учун тагидан анҳорлар оқиб турувчи ва у ерда абадий қолинадиган жаннатлар бордир. Аллоҳ улардан рози ва улар ҳам Аллоҳдан рози бўлдилар. Мана бу энг катта ютуқдир.

فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ اللَّيْلُ رَأَىٰ كَوْكَبًا ۖ قَالَ هَٰذَا رَبِّي ۖ فَلَمَّا أَفَلَ قَالَ لَا أُحِبُّ الْآفِلِينَ

Вақтики тун уни қоплаганда бир юлдузни кўриб: “Балки, мана шу менинг Роббимдир”, – деди. Юлдуз ботиб кетгач, у: “Мен ботиб кетувчиларни севмайман”, – деди.

وَهُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ نَبَاتَ كُلِّ شَيْءٍ فَأَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُتَرَاكِبًا وَمِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَجَنَّاتٍ مِنْ أَعْنَابٍ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَغَيْرَ مُتَشَابِهٍ ۗ انْظُرُوا إِلَىٰ ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَيَنْعِهِ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكُمْ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ

У осмондан сув ёғдириб туширган Зотдир. Бу сув билан ҳар турли набототларни ундириб чиқардик. Бу набототлардан яшил экинларни чиқардик. Бу экинлардан эса уюм-уюм донларни чиқарамиз. Хурмо дарахтининг новдаларидан эса ерга яқин бўлиб тегай деб турган мевали шодалар ундирдик. Ҳамда анвойи узум боғлари, бир-бирига ўхшаган ва ўхшамаган турли зайтун ва анорларни чиқарамиз. Уларнинг секин-аста етишаётган ғўр ҳосилига ва мевасининг пишиб етилишига бир назар солинглар. Шубҳасиз, мана буларда иймон келтирган қавмлар учун аломатлар бордир.

وَجَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ الْجِنَّ وَخَلَقَهُمْ ۖ وَخَرَقُوا لَهُ بَنِينَ وَبَنَاتٍ بِغَيْرِ عِلْمٍ ۚ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَىٰ عَمَّا يَصِفُونَ

Мушриклар Аллоҳга жинларни шерик қилдилар. Ваҳоланки, у жинларни ҳам Аллоҳ яратгандир. Ҳамда нодонларча Унга ўғил ва қизларни ҳам тўқиб олдилар. Субҳаналлоҳ, Аллоҳ улар сифатлаётган нарсалардан муназзаҳ ва улуғ Зотдир.

وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَيَاطِينَ الْإِنْسِ وَالْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلَىٰ بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُورًا ۚ وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ مَا فَعَلُوهُ ۖ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ

Ана шундай қилиб, ҳар бир пайғамбарга инсон ва жинлардан бўлган шайтонларни душман қилиб қўйдик. Баъзилари баъзиларини алдаш учун усти ялтироқ сўзлар билан пичирлаб васваса қиладилар. Агар Роббингиз хоҳласа, улар бундай қилолмас эдилар. Уларни тўқиётган ёлғонлари билан ўз ҳолларига ташлаб қўйинг.

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيعًا يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ قَدِ اسْتَكْثَرْتُمْ مِنَ الْإِنْسِ ۖ وَقَالَ أَوْلِيَاؤُهُمْ مِنَ الْإِنْسِ رَبَّنَا اسْتَمْتَعَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ وَبَلَغْنَا أَجَلَنَا الَّذِي أَجَّلْتَ لَنَا ۚ قَالَ النَّارُ مَثْوَاكُمْ خَالِدِينَ فِيهَا إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ ۗ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌ

Аллоҳ қиёмат кунида уларнинг барчасини тўплаб: “Эй жинлар жамоаси, инсонлардан ўзингизга оғганини кўпайтирдингиз”, – дейди. Шунда уларнинг инсонлардан бўлган дўстлари: “Эй Роббимиз, бизлар ўткинчи дунёда биримиз биримиздан фойдаланган эди. Энди эса Ўзинг бизларга тайин қилган ажалимизга етиб келдик”, – дейди. Аллоҳ уларга: “Сизларнинг жойингиз дўзах, энди у ерда қоласизлар. Фақат Аллоҳ хоҳлагани бундан мустаснодир”, – дейди. Албатта, Аллоҳ ҳикмат эгаси – Ҳаким ва ҳамма нарсани билиб турувчи – Аълим Зотдир.

يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي وَيُنْذِرُونَكُمْ لِقَاءَ يَوْمِكُمْ هَٰذَا ۚ قَالُوا شَهِدْنَا عَلَىٰ أَنْفُسِنَا ۖ وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُوا عَلَىٰ أَنْفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُوا كَافِرِينَ

Эй жинлар ва инсонлар жамоаси! Сизларга ичингиздан оятларимни сўзлаб берадиган, йўлиқадиган бу кунингиз ҳақида сизларни огоҳлантирган элчиларимиз келмаганмиди? Улар: “Ўзимизга қарши гувоҳлик берамиз”, – дейдилар. Ўткинчи дунё ҳаёти уларни алдаб қўйди ва кофир эканликларига доир ўзларига қарши ўзлари гувоҳлик бердилар.

وَهُوَ الَّذِي أَنْشَأَ جَنَّاتٍ مَعْرُوشَاتٍ وَغَيْرَ مَعْرُوشَاتٍ وَالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا أُكُلُهُ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهًا وَغَيْرَ مُتَشَابِهٍ ۚ كُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَآتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصَادِهِ ۖ وَلَا تُسْرِفُوا ۚ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ

У ишкомларга кўтарилиб қўйиладиган ва кўтарилмай ерда етишадиган боғларни яратган Зотдир. Ҳамда мазаси турли бўлган хурмо ва экинларни, бир-бирига ўхшайдиган ва ўхшамайдиган зайтун ва анорлар дарахтларини яратди. Пишиб етилганда, меваларидан енглар ва ҳосил йиғими кунида ҳақини адо этинглар. Исрофгарчилик қилманглар, албатта, У исроф қилувчиларни севмайди.

وَيَا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ فَكُلَا مِنْ حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هَٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ الظَّالِمِينَ

Эй Одам, энди сен ва жуфтинг Ҳавво жаннатга жойлашинглар ва у неъматлардан хоҳлаган жойингиздан бемалол тановул қилаверинглар. Фақат мана бу дарахтга яқинлашиб, ундан еб қўйманглар, акс ҳолда, нафсингизга зулм қилганлардан бўлиб қоласизлар.

فَدَلَّاهُمَا بِغُرُورٍ ۚ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْآتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ ۖ وَنَادَاهُمَا رَبُّهُمَا أَلَمْ أَنْهَكُمَا عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَأَقُلْ لَكُمَا إِنَّ الشَّيْطَانَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُبِينٌ

Шундай қилиб, шайтон уларни алдов билан чув туширди. Мазкур дарахтнинг мевасидан тотиб кўришгач, уларнинг аврат ерлари кўриниб очилиб қолди ва уялганларидан ўзларини жаннатнинг барглари билан тўса бошладилар. Шунда Роббилари уларга: “Сизларга бу дарахт мевасидан ейишни тақиқламаганмидим? Ҳамда шайтон, албатта, икковингизга аниқ душмандир демаганмидим?” – деб нидо қилди.

يَا بَنِي آدَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطَانُ كَمَا أَخْرَجَ أَبَوَيْكُمْ مِنَ الْجَنَّةِ يَنْزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْآتِهِمَا ۗ إِنَّهُ يَرَاكُمْ هُوَ وَقَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لَا تَرَوْنَهُمْ ۗ إِنَّا جَعَلْنَا الشَّيَاطِينَ أَوْلِيَاءَ لِلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ

Эй Одам болалари, шайтон ота-онангизнинг авратларини ўзларига кўрсатиб шарманда қилиш учун уларнинг либосларини ечиб, жаннатдан чиқарганидек, сизларни ҳам алдаб, фитна қилмасин. Чунки у ва унинг тарафдорлари сизлар уларни кўрмайдиган жиҳатдан кўриб туради. Биз шайтонларни иймон келтирмаган кимсалар учун дўст қилиб қўйдик.

قَالَ ادْخُلُوا فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ فِي النَّارِ ۖ كُلَّمَا دَخَلَتْ أُمَّةٌ لَعَنَتْ أُخْتَهَا ۖ حَتَّىٰ إِذَا ادَّارَكُوا فِيهَا جَمِيعًا قَالَتْ أُخْرَاهُمْ لِأُولَاهُمْ رَبَّنَا هَٰؤُلَاءِ أَضَلُّونَا فَآتِهِمْ عَذَابًا ضِعْفًا مِنَ النَّارِ ۖ قَالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَلَٰكِنْ لَا تَعْلَمُونَ

Аллоҳ уларга: “Сизлардан олдин ўтган жин ва инсонлардан иборат умматлар орасида дўзахга киринглар”, – деб айтади. Ҳар бир уммат дўзахга кирганда, диндош биродарини лаънатлайди. Қачонки у ерда барчалари топишишгач, кейинги умматлар аввалгилари учун: “Эй Роббимиз, ҳов анавилар бизларни йўлдан адаштирган эдилар, энди уларга дўзах азобини бир неча баробар бергин”, – дейдилар. Шунда Аллоҳ: “Ҳар бирингиз учун бир неча баробар азоб берилади, лекин сизлар буни билмайсизлар”, – дейди.

إِنَّ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَاسْتَكْبَرُوا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَلَا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّىٰ يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِيَاطِ ۚ وَكَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُجْرِمِينَ

Оятларимизни ёлғонга чиқарган ва улардан юз ўгириб такаббурлик қилган кимсалар учун само эшиклари очилмайди. Токи туя игна тешигига кирмагунча жаннатга кира олмайдилар. Биз гуноҳкорларни ана шундай жазолаймиз.

وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا أُولَٰئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ ۖ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

Иймон келтирган ва яхши амалларни қилган кимсаларни ҳеч қайси бир жонга кучи етмайдиган нарсани таклиф қилмаймиз. Ана улар жаннат эгаларидир ва у ерда абадий қолувчилардир.

وَنَزَعْنَا مَا فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ ۖ وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدَانَا لِهَٰذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَا أَنْ هَدَانَا اللَّهُ ۖ لَقَدْ جَاءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّ ۖ وَنُودُوا أَنْ تِلْكُمُ الْجَنَّةُ أُورِثْتُمُوهَا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

Жаннат аҳлларининг дилларидан гина-кудуратларни олиб ташлаймиз. Уларнинг тагларидан анҳорлар оқиб туради. Улар: “Бизларни бу неъматларга бошлаган Аллоҳга ҳамдлар бўлсин. Агар Аллоҳ бизни буларга бошламаганида, биз йўлимизни топа олмас эдик. Роббимизнинг элчилари ҳақиқатни келтирган эканлар. Мана бу сизларга қилган яхши амалларингиз учун мерос қилиб берилган жаннат деб, нидо қилинади.

وَنَادَىٰ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ أَصْحَابَ النَّارِ أَنْ قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا ۖ قَالُوا نَعَمْ ۚ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌ بَيْنَهُمْ أَنْ لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ

Жаннат аҳли дўзах аҳлига қарата: “Роббимиз бизларга нима ваъда қилган бўлса, уни чиндан ҳам топдик. Сизлар ҳам Роббингиз ваъда қилган нарсанинг ҳақиқат эканини топдингларми?” – деб нидо қиладилар. Дўзах аҳли эса: “Ҳа, топтик”, – дейдилар. Кейин ораларидан нидо қилувчи фаришта жар солиб: “Золимларга Аллоҳнинг лаънати бўлсин”, – дейди.

وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌ ۚ وَعَلَى الْأَعْرَافِ رِجَالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيمَاهُمْ ۚ وَنَادَوْا أَصْحَابَ الْجَنَّةِ أَنْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ ۚ لَمْ يَدْخُلُوهَا وَهُمْ يَطْمَعُونَ

Жаннат ва жаҳаннам аҳллари ўртасида бир тўсиқ бордир. Ундаги Аъроф тепасида барча жаннат ва жаҳаннам аҳлларининг сиймоларидан таниб оладиган кишилар бордир. Улар жаннат аҳлларига: “Сизларга салом бўлсин”, – деб нидо қиладилар. Улар жаннатга киришни қаттиқ орзу қиладилар, бироқ унга киролмай турадилар.

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ