أ م ن масдар-ўзаги оятлари (таржима)

301

أَفَأَمِنُوا مَكْرَ اللَّهِ ۚ فَلَا يَأْمَنُ مَكْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخَاسِرُونَ

Ёхуд улар Аллоҳнинг макридан хотиржам бўлиб юрибдиларми? Аллоҳнинг макридан эса фақат зиён кўрувчи қавмлар хотиржам бўладилар.

302

تِلْكَ الْقُرَىٰ نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنْبَائِهَا ۚ وَلَقَدْ جَاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا كَانُوا لِيُؤْمِنُوا بِمَا كَذَّبُوا مِنْ قَبْلُ ۚ كَذَٰلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِ الْكَافِرِينَ

Эй Муҳаммад, Биз сизга ана шу ўлкаларнинг баъзи хабарларини сизга қисса қилиб бермоқдамиз. Чиндан ҳам пайғамбарлари уларга очиқ-ойдин далилларни келтирган эдилар. Лекин улар далиллар келмасдан олдин ҳам пайғамбарларни ёлғончига чиқарганлари сабабли мўъжизалар келганидан кейин ҳам, иймон келтирмадилар. Ана шундай қилиб, Аллоҳ кофирларнинг қалбларига тамға босиб қўяди.

303

قَالُوا آمَنَّا بِرَبِّ الْعَالَمِينَ

Улар: “Оламларнинг Роббисига иймон келтирдик”, – деб айтдилар.

304

قَالَ فِرْعَوْنُ آمَنْتُمْ بِهِ قَبْلَ أَنْ آذَنَ لَكُمْ ۖ إِنَّ هَٰذَا لَمَكْرٌ مَكَرْتُمُوهُ فِي الْمَدِينَةِ لِتُخْرِجُوا مِنْهَا أَهْلَهَا ۖ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ

Бу ҳолни кўрган фиръавн: “Ҳали мен сизларга рухсат бермасимдан олдин унга иймон келтирдингларми?! Аниқки, бу қилмишингиз шаҳарда Мусо билан тил бириктириб, унинг аҳолисини бу ердан чиқариб юбориш учун менга қилган макрингиздир. Сизларга қандай жазо беришимни яқинда билиб оласизлар”, – деди.

305

وَمَا تَنْقِمُ مِنَّا إِلَّا أَنْ آمَنَّا بِآيَاتِ رَبِّنَا لَمَّا جَاءَتْنَا ۚ رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَتَوَفَّنَا مُسْلِمِينَ

Ҳамда улар: “Сен фақат Роббимиздан бизга келган аниқ оятларга иймон келтирганимиз учун бизлардан ўч олмоқдасан. Эй Роббимиз, бизларга сабру тоқат ёғдирган ва Сенга таслим бўлганлар қаторида жонимизни олгин”, – дедилар.

306

وَقَالُوا مَهْمَا تَأْتِنَا بِهِ مِنْ آيَةٍ لِتَسْحَرَنَا بِهَا فَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِينَ

Улар Мусога: “Бизни у билан сеҳрлаш учун ҳар қандай бир мўъжиза келтирсанг ҳам, биз сенга асло ишонувчи эмасмиз”, – дедилар.

307

وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ الرِّجْزُ قَالُوا يَا مُوسَى ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِنْدَكَ ۖ لَئِنْ كَشَفْتَ عَنَّا الرِّجْزَ لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِي إِسْرَائِيلَ

Уларнинг устига шиддатли азоб тушгач: “Эй Мусо, сенга берган аҳди ҳақи бизлар учун Роббингга дуо қил, бизлардан бу балони олиб ташласин! Агарда бизлардан бу балони кўтарсанг, албатта, биз сенга ишонамиз. Ҳамда сен билан бирга бани Исроил авлодларини ўлкаларига чиқариб юборамиз”, – дедилар.

308

وَلَمَّا جَاءَ مُوسَىٰ لِمِيقَاتِنَا وَكَلَّمَهُ رَبُّهُ قَالَ رَبِّ أَرِنِي أَنْظُرْ إِلَيْكَ ۚ قَالَ لَنْ تَرَانِي وَلَٰكِنِ انْظُرْ إِلَى الْجَبَلِ فَإِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهُ فَسَوْفَ تَرَانِي ۚ فَلَمَّا تَجَلَّىٰ رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا وَخَرَّ مُوسَىٰ صَعِقًا ۚ فَلَمَّا أَفَاقَ قَالَ سُبْحَانَكَ تُبْتُ إِلَيْكَ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُؤْمِنِينَ

Мусо белгилаган вақтимизда Тур тоғига келгач, Роббиси унга гапирди. Кейин Мусо: “Эй Роббим, менга Ўзингни кўрсат, Сенга бир қарайин”, – деди. Аллоҳ таоло: “Мени бу дунёда ҳаргиз кўра олмайсан. Лекин анави тоққа назар сол, агар у тоғ жилвамдан кейин жойида тура олса, демак, сен ҳам Мени кўра оласан”, – деди. Роббиси тоққа жилва қилган эди уни парча-парча қилиб юборди. Мусо эса беҳуш бўлиб йиқилди. Ҳушига келгандан кейин эса: “Сенга тасбеҳ айтаман, Сенга тавба қилдим ва мен Сенга ишонганларнинг энг биринчисиман”, – деди.

309

سَأَصْرِفُ عَنْ آيَاتِيَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَإِنْ يَرَوْا كُلَّ آيَةٍ لَا يُؤْمِنُوا بِهَا وَإِنْ يَرَوْا سَبِيلَ الرُّشْدِ لَا يَتَّخِذُوهُ سَبِيلًا وَإِنْ يَرَوْا سَبِيلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلًا ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَكَانُوا عَنْهَا غَافِلِينَ

Энди Ер юзида ноҳақ кибр қилиб юрувчи кимсаларнинг қалбларини муҳрлаб, оятларимиздан фаҳмламайдиган қилиб буриб қўямиз. Агар улар ҳар қандай далилларни кўрсалар ҳам, унга ишонмайдилар. Борди-ю етук йўлни кўрсалар, уни ўзларига йўл деб тутиб олмайдилар. Аксинча, қинғир йўлни кўрсалар, уни ўзларига йўл деб оладилар. Чунки улар оятларимизни ёлғонга чиқарган ва уни тушунишдан ғофил қолган кимсалардир.

310

وَالَّذِينَ عَمِلُوا السَّيِّئَاتِ ثُمَّ تَابُوا مِنْ بَعْدِهَا وَآمَنُوا إِنَّ رَبَّكَ مِنْ بَعْدِهَا لَغَفُورٌ رَحِيمٌ

Бироқ ёмон ишларни қилиб, сўнг унинг кетидан тавба қилган ва иймон келтирган кимсалар учун эса, шубҳасиз, Роббинг бу ишлардан кейин ҳам гуноҳларни кечирувчи – Ғофур ва марҳамати кенг бўлган – Раҳим Зотдир.

311

وَاكْتُبْ لَنَا فِي هَٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ إِنَّا هُدْنَا إِلَيْكَ ۚ قَالَ عَذَابِي أُصِيبُ بِهِ مَنْ أَشَاءُ ۖ وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ ۚ فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالَّذِينَ هُمْ بِآيَاتِنَا يُؤْمِنُونَ

Мусо яна дуо қилиб: “Эй Роббим, бизларга бу дунёда ҳам, охиратда ҳам яхшиликни битгин. Биз Сенга тавба қилиб қайтдик”, – деди. Аллоҳ унга: “Азобимни истаган бандамга етказаман, бироқ раҳматим ҳамма нарсадан кенг бўлгандир. Бас, у раҳматимни Мендан қўрқадиган кимсаларга, закот берадиганларга ҳамда оятларимизга иймон келтирадиганларга ёзиб қўяман”, – деди.

312

الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوبًا عِنْدَهُمْ فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالْأَغْلَالَ الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهِمْ ۚ فَالَّذِينَ آمَنُوا بِهِ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنْزِلَ مَعَهُ ۙ أُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

У кимсалар эса ҳузурларидаги Таврот ва Инжилда номи ёзилган, деб топган ва ўқиш ёзишни билмайдиган уммий – Расул ва Набийга эргашадиганлардир. Бу пайғамбар эса уларни яхши ишларни қилишга буюради ва ёмон ишлардан қайтаради. Уларга покиза ризқларни ҳалол қилади ва нопок нарсаларни ҳаром қилади. Ҳамда гарданларидаги оғир юкларни ва бўйинларидаги зиллат занжирларини улардан олиб ташлайди. Шунингдек, у кимсалар унга иймон келтирган, пайғамбарга ҳурмат бажо қилган ва унга ёрдам кўрсатганлардир. Ҳамда Расулга нозил қилинган нур бўлмиш Қуръон ҳукмларига эргашган зотлардир. Айнан ўшалар нажот топганлардир.

313

قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ ۖ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ الَّذِي يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَكَلِمَاتِهِ وَاتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ

Эй Расулим, уларга: “Эй одамлар, дарҳақиқат, мен барчангиз учун осмонлар ва Ернинг эгаси бўлган Аллоҳнинг элчисиман. Ундан ўзга илоҳ йўқдир. У Зот сизларга ҳаёт беради ва жонингизни олади. Шундай экан, Аллоҳга ва Унинг сўзларига ишонадиган Расул бўлмиш уммий пайғамбарига иймон келтиринглар. Унга эргашинглар, шояд, шунда сизлар тўғри йўлни топасизлар”, – деб айтинг.

314

315

أَوَلَمْ يَنْظُرُوا فِي مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا خَلَقَ اللَّهُ مِنْ شَيْءٍ وَأَنْ عَسَىٰ أَنْ يَكُونَ قَدِ اقْتَرَبَ أَجَلُهُمْ ۖ فَبِأَيِّ حَدِيثٍ بَعْدَهُ يُؤْمِنُونَ

Улар осмонлар ва Ернинг ажабтовур салтанатига, Аллоҳнинг яратган ҳар бир махлуқотларига ва ўз ажалларининг яқинлашиб қолган бўлишига бир назар солмайдиларми?! Бундан кейин инкор қилувчилар қайси гапга ҳам ишонар эдилар?!

316

قُلْ لَا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعًا وَلَا ضَرًّا إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ ۚ وَلَوْ كُنْتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوءُ ۚ إِنْ أَنَا إِلَّا نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ

Эй Расулим, уларга: “Аллоҳ ирода қилганидан ташқари ўз нафсимга на бир фойда келтиришга, на бир зарарни даф қилишга қодир эмасман. Агарда ғайбни билганимда эди, хайрли ишлардан кўп қилган бўлар эдим. Шунингдек, менга ёмонлик ҳам етмаган бўларди. Мен фақат иймон келтирадиган қавмларга жаҳаннамдан огоҳлантирувчи ва жаннатдан хушхабар берувчи элчидирман холос”, – деб айтинг.

317

وَإِذَا لَمْ تَأْتِهِمْ بِآيَةٍ قَالُوا لَوْلَا اجْتَبَيْتَهَا ۚ قُلْ إِنَّمَا أَتَّبِعُ مَا يُوحَىٰ إِلَيَّ مِنْ رَبِّي ۚ هَٰذَا بَصَائِرُ مِنْ رَبِّكُمْ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ

Эй Муҳаммад, агарда уларга бирор бир оят келтирмасангиз сизга: “Уни ўзинг танлаб тўқиб берсайдинг!” – дейдилар. Сиз уларга: “Мен фақат Роббимдан менга ваҳий қилинган оятларгагина эргашаман. Бу Қуръон иймон келтирадиган қавмлар учун Роббингиздан кўрсатмалар, ҳидоят ва раҳмат манбаидир”, – деб айтинг.

318

يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفَالِ ۖ قُلِ الْأَنْفَالُ لِلَّهِ وَالرَّسُولِ ۖ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَصْلِحُوا ذَاتَ بَيْنِكُمْ ۖ وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ

Эй Расулим, сиздан жангларда олинган ўлжаларнинг тақсимоти ҳақида сўрайдилар. Уларга: “Ўлжалар Аллоҳ ва Расулга оиддир. Агарда чинакам мўминлардан бўлсангиз, у ҳолда Аллоҳдан қўрқинглар ва ўзаро орангизни яхшилаб олинглар. Ҳамда Аллоҳга ва Расулига итоат қилинглар”, – деб айтинг.

319

إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آيَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَانًا وَعَلَىٰ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ

Албатта, ҳақиқий мўминлар Аллоҳнинг номи эсга олинганда қалблари титрайдиган, Унинг оятлари тиловат қилинганда иймонлари янада ортадиган ва ёлғиз Роббиларига суянадиган кимсалардир.

320

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ