ذَٰلِكَ масдар-ўзаги оятлари (таржима)

441Muhammad/3

ذَٰلِكَ بِأَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا اتَّبَعُوا الْبَاطِلَ وَأَنَّ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّبَعُوا الْحَقَّ مِنْ رَبِّهِمْ ۚ كَذَٰلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ لِلنَّاسِ أَمْثَالَهُمْ

Бу, албатта, куфр келтирганларнинг ботил йўлга эргашганлари, иймон келтирганларининг эса Роббилари томонидан бўлган ҳақ Қуръон йўлига эргашганлари учундир. Аллоҳ инсонларга ўзларининг мисолларини мана шундай келтиради.

442Muhammad/3

443

فَإِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقَابِ حَتَّىٰ إِذَا أَثْخَنْتُمُوهُمْ فَشُدُّوا الْوَثَاقَ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَاءً حَتَّىٰ تَضَعَ الْحَرْبُ أَوْزَارَهَا ۚ ذَٰلِكَ وَلَوْ يَشَاءُ اللَّهُ لَانْتَصَرَ مِنْهُمْ وَلَٰكِنْ لِيَبْلُوَ بَعْضَكُمْ بِبَعْضٍ ۗ وَالَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَلَنْ يُضِلَّ أَعْمَالَهُمْ

Бас, эй мўминлар, қачонки, сизлар жанг майдонида куфр келтирганлар билан тўқнашсангиз, бўйинларига уриб ўлдиринглар. Бас, қачонки, уларни тор-мор қилиб асирга туширсангиз, арқонлар билан маҳкам боғланглар. Кейин уруш ўз юкларини қўйиб тўхтамагунча уларга илтифот қилиб озод қилиб юборасизлар, ёки қўйиб юбориш эвазига товон оласизлар. Агар Аллоҳ хоҳласа, улар устидан жангсиз ҳам ғолиб келар эди, лекин У сизларнинг айримларингизни айримларингиз билан имтиҳон қилиш учун сизларга жанг қилишни буюрди. Аллоҳ йўлида ўлдирилганларнинг амалларини У Зот ҳеч бекор қилмайди.

444

ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ كَرِهُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأَحْبَطَ أَعْمَالَهُمْ

Бунга сабаб уларнинг Аллоҳ нозил қилган нарсаларни ёқтирмаганларидир. Бас, Аллоҳ уларнинг амалларини беҳуда кетказди.

445

ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَأَنَّ الْكَافِرِينَ لَا مَوْلَىٰ لَهُمْ

Бу, албатта, Аллоҳ иймон келтирганларнинг дўсти эканидан ва албатта, кофирларга ҳеч қандай ҳомий йўқлигидандир.

446

ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا لِلَّذِينَ كَرِهُوا مَا نَزَّلَ اللَّهُ سَنُطِيعُكُمْ فِي بَعْضِ الْأَمْرِ ۖ وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِسْرَارَهُمْ

Бу куфрга қайтишларига сабаб – уларнинг Аллоҳ нозил қилган Қуръонни ёмон кўрган кимсаларга: “Биз айрим ишларда сизларга итоат қиламиз”, – деганларидир. Ҳолбуки, Аллоҳ уларнинг яширган сирларини билади.

447

ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمُ اتَّبَعُوا مَا أَسْخَطَ اللَّهَ وَكَرِهُوا رِضْوَانَهُ فَأَحْبَطَ أَعْمَالَهُمْ

Бунга сабаб уларнинг Аллоҳни ғазаблантирган нарсага эргашиб, Унинг ризолигини ёмон кўрганларидир. Бас, Аллоҳ уларнинг қилган яхши амалларини ҳам беҳуда кетказди.

448

لِيُدْخِلَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَيُكَفِّرَ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ ۚ وَكَانَ ذَٰلِكَ عِنْدَ اللَّهِ فَوْزًا عَظِيمًا

Аллоҳ мўмин ва мўминаларни остидан анҳорлар оқиб турадиган, у ерда мангу қоладиган жаннатларга киритиш учун ва улардан гуноҳларини ўчириш учун шундай қилди. Мана бу Аллоҳ наздида улкан ютуқдир.

449

بَلْ ظَنَنْتُمْ أَنْ لَنْ يَنْقَلِبَ الرَّسُولُ وَالْمُؤْمِنُونَ إِلَىٰ أَهْلِيهِمْ أَبَدًا وَزُيِّنَ ذَٰلِكَ فِي قُلُوبِكُمْ وَظَنَنْتُمْ ظَنَّ السَّوْءِ وَكُنْتُمْ قَوْمًا بُورًا

Балки сизлар Пайғамбар ва мўминлар бу сафардан ўз аҳли оилаларига асло қайтиб келмайдилар, деб ўйлагандирсиз. Бу ўйлов дилларингизга чиройли кўрсатилиб, ёмон гумон қилдинглар ҳамда ҳалок бўлувчи қавм бўлдингиз.

450

سَيَقُولُ الْمُخَلَّفُونَ إِذَا انْطَلَقْتُمْ إِلَىٰ مَغَانِمَ لِتَأْخُذُوهَا ذَرُونَا نَتَّبِعْكُمْ ۖ يُرِيدُونَ أَنْ يُبَدِّلُوا كَلَامَ اللَّهِ ۚ قُلْ لَنْ تَتَّبِعُونَا كَذَٰلِكُمْ قَالَ اللَّهُ مِنْ قَبْلُ ۖ فَسَيَقُولُونَ بَلْ تَحْسُدُونَنَا ۚ بَلْ كَانُوا لَا يَفْقَهُونَ إِلَّا قَلِيلًا

Ҳали сизлар Хайбар жангидаги ўлжаларни олиш учун кетаётган вақтингизда жангга чиқмай уйда қолган кимсалар: “Бизларга ҳам ўлжа олиш учун сизларга эргашишимизга йўл қўйинглар”, – дейдилар. Улар Аллоҳнинг каломини ўзгартирмоқчи бўладилар. Эй Муҳаммад уларга: “Асло бизларга эргашмайсизлар. Аллоҳ аввал сизга буни айтган”, – деб айтинг. Бас, улар: “Балки, бизларга ҳасад қилаётгандирсизлар”, – дейдилар. Йўқ, улар жуда оз фаҳмлайдилар.

451

لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيَا بِالْحَقِّ ۖ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ آمِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُءُوسَكُمْ وَمُقَصِّرِينَ لَا تَخَافُونَ ۖ فَعَلِمَ مَا لَمْ تَعْلَمُوا فَجَعَلَ مِنْ دُونِ ذَٰلِكَ فَتْحًا قَرِيبًا

Қасам бўлсинки, Аллоҳ Расулининг кўрган тушини ҳақ билан тасдиқлади. Эй мўминлар, иншоаллоҳ, албатта, сизлар Масжид ул-Ҳаромга омонликда, сочларингизни қирдирган ёки қисқартирган ҳолларингизда қўрқмасдан кирасизлар. Бас, Аллоҳ сизлар билмаган нарсани билиб, Макка фатҳидан олдин яқин Хайбар ғалабасини насиб қилди.

452

مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ ۚ وَالَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ ۖ تَرَاهُمْ رُكَّعًا سُجَّدًا يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَانًا ۖ سِيمَاهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ ۚ ذَٰلِكَ مَثَلُهُمْ فِي التَّوْرَاةِ ۚ وَمَثَلُهُمْ فِي الْإِنْجِيلِ كَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوَىٰ عَلَىٰ سُوقِهِ يُعْجِبُ الزُّرَّاعَ لِيَغِيظَ بِهِمُ الْكُفَّارَ ۗ وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنْهُمْ مَغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِيمًا

Муҳаммад Аллоҳнинг Расулидир. У билан бирга бўлган мўминлар кофирларга қаттиқ, ўз ораларида мўминларга нисбатан раҳм-шафқатлидирлар. Уларни доимо Аллоҳдан фазл ва розилик истаб, руку ва сажда ҳолларида кўрарсиз. Уларнинг юзларида сажда изларидан қолган белгилар бордир. Мана шу сифатлар уларнинг Тавротдаги мисолларидир. Уларнинг Инжилдаги мисоллари эса, гўё уруғини ёриб чиқиб, қувватга кирадиган, йўғонлашиб ўз новдасида тик турадиган ва деҳқонларни ҳайрон қолдирадиган ўсимликка ўхшайди. Бу мўминларнинг кучайиши сабабли кофирларнинг жаҳлини чиқариш учундир. Аллоҳ улардан иймон келтирган ва солиҳ амалларни қилганларига мағфират ва улкан ажрни ваъда қилди.

453

أَإِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا ۖ ذَٰلِكَ رَجْعٌ بَعِيدٌ

Бизлар ўлиб, тупроққа айланганимизда яна қайта тириламизми?! Бу жуда ақлдан узоқ қайтишдир!

454

رِزْقًا لِلْعِبَادِ ۖ وَأَحْيَيْنَا بِهِ بَلْدَةً مَيْتًا ۚ كَذَٰلِكَ الْخُرُوجُ

Бандаларга ризқ бўлсин деб буларни яратдик. Яна у сув билан сувсизликдан қақраб ётган ўлик шаҳарни тирилтирдик. Қабрлардан тирилиб чиқиш ҳам мана шундай бўлади.

455

وَجَاءَتْ سَكْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ ۖ ذَٰلِكَ مَا كُنْتَ مِنْهُ تَحِيدُ

Мана жон чиқиш пайтидаги ўлим мастлиги ҳақиқатан етиб келди. Эй инсон, бу ўлим сен ундан қочиб юрган нарсадир.

456

وَنُفِخَ فِي الصُّورِ ۚ ذَٰلِكَ يَوْمُ الْوَعِيدِ

Қайта тирилишга чақирувчи сур ҳам чалинди. Бу кофирларга азоб ваъда қилинган кундир.

457

ادْخُلُوهَا بِسَلَامٍ ۖ ذَٰلِكَ يَوْمُ الْخُلُودِ

Унга саломатлик билан киринглар! Бу кун мангу қоладиган кундир”, – дейилади.

458

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَذِكْرَىٰ لِمَنْ كَانَ لَهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَهُوَ شَهِيدٌ

Албатта, бунда очиқ қалб эгаси бўлган ёки ўзи ҳозир бўлиб, қулоқ тутган киши учун эслатма бордир.

459

يَوْمَ يَسْمَعُونَ الصَّيْحَةَ بِالْحَقِّ ۚ ذَٰلِكَ يَوْمُ الْخُرُوجِ

У кунда барча халойиқ у даҳшатли қичқириқни ҳақиқатан эшитадилар. Бу қабрлардан чиқиш кунидир.

460

يَوْمَ تَشَقَّقُ الْأَرْضُ عَنْهُمْ سِرَاعًا ۚ ذَٰلِكَ حَشْرٌ عَلَيْنَا يَسِيرٌ

У кунда уларнинг устидаги ер ёрилиб, шошган ҳолларида қабрларидан чиқиб келадилар. Бу Бизга осон бўлган тўплашдир.

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ