د ع و masdar-o'zagi oyatlari (tarjima)

81

يَوْمَ نَدْعُو كُلَّ أُنَاسٍ بِإِمَامِهِمْ ۖ فَمَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ فَأُولَٰئِكَ يَقْرَءُونَ كِتَابَهُمْ وَلَا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا

Biz qiyomat kunida barcha odamlarni oʻz rahnamolari bilan chaqiramiz. Bas, kimgaki nomai aʼmoli boʻlgan kitobi oʻng qoʻlidan berilsa, aynan oʻshalar oʻzlariga zarracha zulm qilinmagan holda sevinib kitoblarini oʻqiydilar.

82

قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمَٰنَ ۖ أَيًّا مَا تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ ۚ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذَٰلِكَ سَبِيلًا

Ey Muhammad: “Istasangiz, Alloh deb duo qilinglar yoki Rahmon deb duo qilinglar. Qanday duo qilsangiz ham joizdir. Zero, barcha goʻzal ismlar Unga xosdir”, – deb ayting. Ey Muhammad, namozingizni juda baland ovozda jahriy qilib yubormang, toki mushriklar eshitib, Qurʼonni haqorat qilmasinlar va uni oʻta past ovozda maxfiy qilib ham yubormang, toki sahobalaringiz tinglab, foydalansinlar. Shu jahriylik va maxfiylik oʻrtasida bir yoʻl tuting.

83

قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمَٰنَ ۖ أَيًّا مَا تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ ۚ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذَٰلِكَ سَبِيلًا

Ey Muhammad: “Istasangiz, Alloh deb duo qilinglar yoki Rahmon deb duo qilinglar. Qanday duo qilsangiz ham joizdir. Zero, barcha goʻzal ismlar Unga xosdir”, – deb ayting. Ey Muhammad, namozingizni juda baland ovozda jahriy qilib yubormang, toki mushriklar eshitib, Qurʼonni haqorat qilmasinlar va uni oʻta past ovozda maxfiy qilib ham yubormang, toki sahobalaringiz tinglab, foydalansinlar. Shu jahriylik va maxfiylik oʻrtasida bir yoʻl tuting.

84

قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمَٰنَ ۖ أَيًّا مَا تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ ۚ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذَٰلِكَ سَبِيلًا

Ey Muhammad: “Istasangiz, Alloh deb duo qilinglar yoki Rahmon deb duo qilinglar. Qanday duo qilsangiz ham joizdir. Zero, barcha goʻzal ismlar Unga xosdir”, – deb ayting. Ey Muhammad, namozingizni juda baland ovozda jahriy qilib yubormang, toki mushriklar eshitib, Qurʼonni haqorat qilmasinlar va uni oʻta past ovozda maxfiy qilib ham yubormang, toki sahobalaringiz tinglab, foydalansinlar. Shu jahriylik va maxfiylik oʻrtasida bir yoʻl tuting.

85

وَرَبَطْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ إِذْ قَامُوا فَقَالُوا رَبُّنَا رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ لَنْ نَدْعُوَ مِنْ دُونِهِ إِلَٰهًا ۖ لَقَدْ قُلْنَا إِذًا شَطَطًا

Biz ularning qalblarini iymon bilan quvvatlantirdik. Oʻshanda ular zolim shoh qarshisida turib: “Bizning Robbimiz osmonlar va Yerning Parvardigoridir. Undan boshqa Ilohga aslo iltijo qilmaymiz. Aks holda, nohaq soʻzni aytgan boʻlamiz”, – dedilar.

86

وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ ۖ وَلَا تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ۖ وَلَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ وَكَانَ أَمْرُهُ فُرُطًا

Siz oʻzingizni ertayu kech Uning yuzini iroda qilib, Robbilariga iltijo qiladigan zotlar bilan birga tuting. Oʻtkinchi dunyo hayotining ziynatini xohlab, ulardan ikki koʻzingizni burmang. Qalbini Oʻz zikrimizdan g‘ofil qilib qoʻyganlarimizga va havoyi nafsiga ergashib, ishi izdan chiqqanlarga itoat qilmang.

87

وَيَوْمَ يَقُولُ نَادُوا شُرَكَائِيَ الَّذِينَ زَعَمْتُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ يَسْتَجِيبُوا لَهُمْ وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمْ مَوْبِقًا

Qiyomat kunida Alloh: “Sizlar Mening sheriklarim deb oʻylagan butlaringizni chaqiringlar”, – deydi. Bas, ularni chaqiradilar, lekin ularga javob bermaydilar. Chunki Biz ularning oʻrtalariga halokatli chuqurlik qilib qoʻyganmiz.

88

وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِآيَاتِ رَبِّهِ فَأَعْرَضَ عَنْهَا وَنَسِيَ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ ۚ إِنَّا جَعَلْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَنْ يَفْقَهُوهُ وَفِي آذَانِهِمْ وَقْرًا ۖ وَإِنْ تَدْعُهُمْ إِلَى الْهُدَىٰ فَلَنْ يَهْتَدُوا إِذًا أَبَدًا

Robbisining oyatlari bilan eslatilib nasihat qilingach, ulardan yuz oʻgirgan va oʻzi qilib oʻtgan gunohlarini unutib qoʻygan kimsadan ham zolimroq kishi bormi?! Darhaqiqat, Biz bu Qurʼonni anglamasliklari uchun ularning qalblariga pardalar va quloqlariga og‘irlik qilib qoʻydik. Demak, agar ularni hidoyatga chaqirsangiz ham hech qachon toʻg‘ri yoʻlda yurmaydilar.

89

قَالَ رَبِّ إِنِّي وَهَنَ الْعَظْمُ مِنِّي وَاشْتَعَلَ الرَّأْسُ شَيْبًا وَلَمْ أَكُنْ بِدُعَائِكَ رَبِّ شَقِيًّا

Zakariyo duosida: “Ey Robbim, darhaqiqat, mening suyaklarim moʻrtlashdi, keksalikdan boshga oq tutashdi. Ey Robbim, men senga duo qilib hech qachon baxtsiz boʻlmaganman”, – dedi.

90

وَأَعْتَزِلُكُمْ وَمَا تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَأَدْعُو رَبِّي عَسَىٰ أَلَّا أَكُونَ بِدُعَاءِ رَبِّي شَقِيًّا

Men sizlardan ham, Allohdan boshqa iltijo qilayotgan butlaringizdan ham chetlanaman va yolg‘iz Robbimga iltijo qilaman. Shoyad, Robbimga iltijo qilish bilan siz kabi baxtsiz boʻlib qolmayman, deb umid qilaman.

91

وَأَعْتَزِلُكُمْ وَمَا تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَأَدْعُو رَبِّي عَسَىٰ أَلَّا أَكُونَ بِدُعَاءِ رَبِّي شَقِيًّا

Men sizlardan ham, Allohdan boshqa iltijo qilayotgan butlaringizdan ham chetlanaman va yolg‘iz Robbimga iltijo qilaman. Shoyad, Robbimga iltijo qilish bilan siz kabi baxtsiz boʻlib qolmayman, deb umid qilaman.

92

وَأَعْتَزِلُكُمْ وَمَا تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَأَدْعُو رَبِّي عَسَىٰ أَلَّا أَكُونَ بِدُعَاءِ رَبِّي شَقِيًّا

Men sizlardan ham, Allohdan boshqa iltijo qilayotgan butlaringizdan ham chetlanaman va yolg‘iz Robbimga iltijo qilaman. Shoyad, Robbimga iltijo qilish bilan siz kabi baxtsiz boʻlib qolmayman, deb umid qilaman.

93

أَنْ دَعَوْا لِلرَّحْمَٰنِ وَلَدًا

Buning sababi, Rahmonga farzand daʼvo qilishlaridir.

94

يَوْمَئِذٍ يَتَّبِعُونَ الدَّاعِيَ لَا عِوَجَ لَهُ ۖ وَخَشَعَتِ الْأَصْوَاتُ لِلرَّحْمَٰنِ فَلَا تَسْمَعُ إِلَّا هَمْسًا

U kunda barcha odamlar chorlovchi farishtalarga og‘ishmay soʻzsiz ergashadilar. Ovozlar ham Rahmon haybatidan kesiladi. Ularning faqat pichirlashini eshitasiz.

95

فَمَا زَالَتْ تِلْكَ دَعْوَاهُمْ حَتَّىٰ جَعَلْنَاهُمْ حَصِيدًا خَامِدِينَ

Bas, Biz ularni oʻt-oʻlan kabi oʻrilgan, oʻtin kabi oʻchib halok boʻlgan holga keltirgunimizcha ularning ana oʻsha dod-faryodlari davom etdi.

96

قُلْ إِنَّمَا أُنْذِرُكُمْ بِالْوَحْيِ ۚ وَلَا يَسْمَعُ الصُّمُّ الدُّعَاءَ إِذَا مَا يُنْذَرُونَ

Ey Rasulim, ularga: “Men sizlarni faqat vahiy bilan ogohlantiraman. Lekin qulog‘i maʼnan karlar ogohlantirilayotgan vaqtlarida daʼvatni eshitmaydilar”, – deb ayting.

97

فَاسْتَجَبْنَا لَهُ وَوَهَبْنَا لَهُ يَحْيَىٰ وَأَصْلَحْنَا لَهُ زَوْجَهُ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا يُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ وَيَدْعُونَنَا رَغَبًا وَرَهَبًا ۖ وَكَانُوا لَنَا خَاشِعِينَ

Bas, uning duosini ham mustajob qildik va unga Yahyoni hadya qildik. Hamda juftini tug‘adigan qilib oʻnglab qoʻydik. Darhaqiqat, bu payg‘ambarlar yaxshi ishlarni qilishda shoshilar, umid va qoʻrquv bilan Bizga duo qilar va Bizga itoat qiluvchi zotlar edi.

98

يَدْعُو مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُ وَمَا لَا يَنْفَعُهُ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ الضَّلَالُ الْبَعِيدُ

U, Allohni qoʻyib, oʻziga zarar ham bermaydigan, foyda ham keltirmaydigan narsalarga iltijo qilar edi. Mana bu eng tuban zalolatdir.

99

يَدْعُو لَمَنْ ضَرُّهُ أَقْرَبُ مِنْ نَفْعِهِ ۚ لَبِئْسَ الْمَوْلَىٰ وَلَبِئْسَ الْعَشِيرُ

Ana ular foydasidan koʻra zarari yaqinroq boʻlganga iltijo qiladilar. Ular qanday ham yomon yordamchi va qanday ham yomon hamroh!

100

ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ هُوَ الْبَاطِلُ وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ

Chunki Allohning yolg‘iz Oʻzi haqdir. Undan boshqaga iltijo qilayotgan narsalari esa botildir. Albatta, Allohning Oʻzi eng ustun boʻlgan – Aliy va barchadan ulug‘ boʻlgan – Kabir Zotdir.

MASDAR-O'ZAK OYATLARI