ط ر ف масдар-ўзаги оятлари (таржима)

لِيَقْطَعَ طَرَفًا مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَوْ يَكْبِتَهُمْ فَيَنْقَلِبُوا خَائِبِينَ

Аллоҳ сизга кофирларнинг бир қисмини кесиб йўқ қилиш ёки остин-устун қилиб, ноумид қайтиб кетишлари учун сизга ёрдам қилган эди.

وَأَقِمِ الصَّلَاةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنَ اللَّيْلِ ۚ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ۚ ذَٰلِكَ ذِكْرَىٰ لِلذَّاكِرِينَ

Кундузнинг ҳар икки тарафида пешин ва аср намозини ва туннинг бир бўлагида бомдод, шом ва хуфтон намозини ўқинг. Албатта, яхши ишлар гуноҳларни кетказади. Мана булар ёд этувчилар учун эслатмадир.

أَوَلَمْ يَرَوْا أَنَّا نَأْتِي الْأَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ أَطْرَافِهَا ۚ وَاللَّهُ يَحْكُمُ لَا مُعَقِّبَ لِحُكْمِهِ ۚ وَهُوَ سَرِيعُ الْحِسَابِ

Макка мушриклари Биз ерларига келиб, мусулмонларнинг аста-секин фатҳ қилиб келаётганлари сабабли уни атрофларидан қисқартириб бораётганимизни кўрмадиларми?! Аллоҳ Ўзи хоҳлаганича ҳукм қилади. Унинг ҳукмини кузатиб, таъқиб қилиб борувчи йўқ. У тез ҳисоб-китоб қилувчидир.

مُهْطِعِينَ مُقْنِعِي رُءُوسِهِمْ لَا يَرْتَدُّ إِلَيْهِمْ طَرْفُهُمْ ۖ وَأَفْئِدَتُهُمْ هَوَاءٌ

Қиёмат кунида улар хорланган ҳолда бошларини осмонга кўтариб югуриб юрадилар. Қотиб қолган кўзлари ўзларига қайтмайди ҳамда юраклари даҳшатдан бўм-бўш бўлиб қолади.

فَاصْبِرْ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا ۖ وَمِنْ آنَاءِ اللَّيْلِ فَسَبِّحْ وَأَطْرَافَ النَّهَارِ لَعَلَّكَ تَرْضَىٰ

Бас, эй Расулим, улар айтаётган сўзларга сабр қилинг ва қуёш чиқишидан илгари ва ботишидан аввал Роббингизга ҳамд билан тасбеҳ айтинг. Туннинг боши ва охирги вақтларида ҳамда кундузнинг аввалги ва охирги тарафларида ҳам тасбеҳ айтинг шояд, шунда розиликка эришсангиз.

بَلْ مَتَّعْنَا هَٰؤُلَاءِ وَآبَاءَهُمْ حَتَّىٰ طَالَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُ ۗ أَفَلَا يَرَوْنَ أَنَّا نَأْتِي الْأَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ أَطْرَافِهَا ۚ أَفَهُمُ الْغَالِبُونَ

Аксинча, Биз анави кофирларни ва ота-боболарини дунё матоларидан шундай баҳраманд қилиб қўйдикки, ҳатто уларга умр ҳеч тугамайдигандек узоқ бўлиб кўринди. Ахир, улар куфр дунёси қисқариб, Биз ерни атрофидан камайтириб келаётганимизни кўрмаяптиларми?! Ёки улар ҳар нарсада устунмилар?!

قَالَ الَّذِي عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنَ الْكِتَابِ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ ۚ فَلَمَّا رَآهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهُ قَالَ هَٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّي لِيَبْلُوَنِي أَأَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ ۖ وَمَنْ شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيٌّ كَرِيمٌ

Китобдан илми бор бўлган бир зот эса: “Мен уни кўзингни очиб юмгунингча сенга келтираман”, – деди. Кейин Сулаймон у тахтнинг олдида турганини кўргач: “Бу Роббимнинг шукр қиламанми ёки ношукрлик қиламанми, имтиҳон қилиш учун берган фазлидандир. Ким шукр қилса, бас, албатта, у фақат ўзи учун шукр қилади. Кимки ношукрлик қилса, бас, албатта, Роббим ҳамма нарсадан беҳожат ва улуғ Зотдир”, – деди.

وَعِنْدَهُمْ قَاصِرَاتُ الطَّرْفِ عِينٌ

Яна уларнинг олдиларида нигоҳлари бегоналарга қарашдан тийилган, шаҳло кўзли ҳур қизлар бўлади.

وَعِنْدَهُمْ قَاصِرَاتُ الطَّرْفِ أَتْرَابٌ

Уларнинг ҳузурида нигоҳларини бошқалардан тийган ҳуснда тенгқур ҳурлар бордир.

وَتَرَاهُمْ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا خَاشِعِينَ مِنَ الذُّلِّ يَنْظُرُونَ مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ ۗ وَقَالَ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ الْخَاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَأَهْلِيهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ۗ أَلَا إِنَّ الظَّالِمِينَ فِي عَذَابٍ مُقِيمٍ

Уларнинг хорликдан бошлари эгилган ва дўзахга кўз қирлари билан қараган ҳолларида унга кўндаланг қилинаётганларини кўрасиз. Иймон келтирган зотлар: “Албатта, ҳақиқий зиён кўрувчилар қиёмат кунида ўзларига, аҳли оилаларига зиён қилган кимсалардир”, – дейдилар. Огоҳ бўлингларки, золимлар доимий азобдадирлар.

فِيهِنَّ قَاصِرَاتُ الطَّرْفِ لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَلَا جَانٌّ

У жаннатларда кўзларини бегоналардан тиювчи ҳур қизлар бор бўлиб, уларга илгари инс ҳам жин ҳам тегмаган.

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ