ق و م масдар-ўзаги оятлари (таржима)

581Ahqof/5

وَمَنْ أَضَلُّ مِمَّنْ يَدْعُو مِنْ دُونِ اللَّهِ مَنْ لَا يَسْتَجِيبُ لَهُ إِلَىٰ يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَهُمْ عَنْ دُعَائِهِمْ غَافِلُونَ

Аллоҳни қўйиб, қиёмат кунигача ҳам чақириққа жавоб қила олмайдиганларга илтижо қиладиган кимсадан ҳам адашганроқ ким бор?! Ҳолбуки, у жонсиз бутлар ўша мушрикларнинг дуоларидан бехабардирлар.

582Ahqof/10

قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ كَانَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَكَفَرْتُمْ بِهِ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ عَلَىٰ مِثْلِهِ فَآمَنَ وَاسْتَكْبَرْتُمْ ۖ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ

Уларга: “Эй мушриклар, қани айтинглар-чи, агар ушбу Қуръон Аллоҳнинг ҳузуридан бўлса-ю, сизлар уни инкор қилиб турибсиз ҳолбуки, бани Исроил авлодидан бўлган бир гувоҳ ҳам бу Қуръоннинг ўхшашига гувоҳлик бериб, иймон келтириб турибди. Сизлар эса иймон келтирмай такаббарлик қилганингиз нимаси?! Албатта, Аллоҳ золимлар қавмини ҳидоят қилмас”, – деб айтинг.

583

إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Шубҳасиз, Роббимиз ягона Аллоҳ, – деб, сўнгра тўғри йўлда қоим турган кимсалар учун хавф йўқдир ва улар ғам чекмайдилар.

584

وَاذْكُرْ أَخَا عَادٍ إِذْ أَنْذَرَ قَوْمَهُ بِالْأَحْقَافِ وَقَدْ خَلَتِ النُّذُرُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ

Эй Муҳаммад, Од қабиласининг биродари Ҳудни ёдга олинг! Ўшанда у қум тепаликларда қавмини: “Фақат ёлғиз Аллоҳгагина ибодат қилинглар! Мен, ҳақиқатан, сизларга улуғ куннинг азоби келишидан қўрқаман”, – деб огоҳлантирган эди. Ваҳоланки, ундан олдин ҳам кейин ҳам огоҳлантирувчи пайғамбарлар ўтган эди.

585

قَالَ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِنْدَ اللَّهِ وَأُبَلِّغُكُمْ مَا أُرْسِلْتُ بِهِ وَلَٰكِنِّي أَرَاكُمْ قَوْمًا تَجْهَلُونَ

Ҳуд уларга: “Азоб ҳақидаги билим фақатгина Аллоҳ ҳузуридадир. Мен сизларга ўзим элчи қилиб юборилган динни етказаман. Лекин мен сизларни жоҳиллик қилаётган қавм эканингизни кўряпман”, – деди.

586

تُدَمِّرُ كُلَّ شَيْءٍ بِأَمْرِ رَبِّهَا فَأَصْبَحُوا لَا يُرَىٰ إِلَّا مَسَاكِنُهُمْ ۚ كَذَٰلِكَ نَجْزِي الْقَوْمَ الْمُجْرِمِينَ

У Роббисининг амри билан барча нарсани ер билан яксон қилади. Бас, бўрон келиб, тонг отганида уларнинг фақат хароба масканларигина кўриниб турар эди. Биз жиноятчи қавмларни мана шундай жазолаймиз.

587

وَإِذْ صَرَفْنَا إِلَيْكَ نَفَرًا مِنَ الْجِنِّ يَسْتَمِعُونَ الْقُرْآنَ فَلَمَّا حَضَرُوهُ قَالُوا أَنْصِتُوا ۖ فَلَمَّا قُضِيَ وَلَّوْا إِلَىٰ قَوْمِهِمْ مُنْذِرِينَ

Эй Муҳаммад, ҳузурингизга бир гуруҳ жинларни Қуръон тингласинлар, деб юборганимизни эсланг. Бас, қачонки, улар Қуръон тиловатига ҳозир бўлишгач, бир-бирларига: “Жим бўлинглар”, – дедилар. Бас, қачонки, тиловат тугатилгач, улар ўз қавмлари олдига огоҳлантирувчи бўлган ҳолларида қайтиб кетдилар.

588

قَالُوا يَا قَوْمَنَا إِنَّا سَمِعْنَا كِتَابًا أُنْزِلَ مِنْ بَعْدِ مُوسَىٰ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ وَإِلَىٰ طَرِيقٍ مُسْتَقِيمٍ

Жинлар: “Эй қавмимиз, дарҳақиқат, биз Мусодан кейин нозил қилинган, ўзидан олдинги илоҳий китобларни тасдиқловчи, ҳақ динга ва тўғри йўлга бошлайдиган бир китобни тингладик”, – дедилар.

589

590

يَا قَوْمَنَا أَجِيبُوا دَاعِيَ اللَّهِ وَآمِنُوا بِهِ يَغْفِرْ لَكُمْ مِنْ ذُنُوبِكُمْ وَيُجِرْكُمْ مِنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ

Эй қавмимиз, Аллоҳнинг даъватчиси Муҳаммадга жавоб беринглар. ва унга иймон келтиринглар, шунда Аллоҳ гуноҳларингизни мағфират қилади ва сизларни аламли азобдан сақлайди.

591

فَاصْبِرْ كَمَا صَبَرَ أُولُو الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ وَلَا تَسْتَعْجِلْ لَهُمْ ۚ كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَ مَا يُوعَدُونَ لَمْ يَلْبَثُوا إِلَّا سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ ۚ بَلَاغٌ ۚ فَهَلْ يُهْلَكُ إِلَّا الْقَوْمُ الْفَاسِقُونَ

Бас, эй Муҳаммад, матонат эгаси бўлган пайғамбарлар сабр қилганларидек сиз ҳам озорларга сабр қилинг ва уларга тушадиган азобга ошиқманг. Улар ўзларига ваъда қилинаётган азобни кўрадиган кунда бу дунёда гўё фақат кундуздан бир соатгина тургандек бўлиб қоладилар. Бу Аллоҳ томонидан бир етказишдир. Бас, фақат фосиқ қавмларгина ҳалок қилинади.

592

هَا أَنْتُمْ هَٰؤُلَاءِ تُدْعَوْنَ لِتُنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَمِنْكُمْ مَنْ يَبْخَلُ ۖ وَمَنْ يَبْخَلْ فَإِنَّمَا يَبْخَلُ عَنْ نَفْسِهِ ۚ وَاللَّهُ الْغَنِيُّ وَأَنْتُمُ الْفُقَرَاءُ ۚ وَإِنْ تَتَوَلَّوْا يَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُونُوا أَمْثَالَكُمْ

Эй сиз одамлар! Сизлар Аллоҳ йўлида эҳсон қилишга чақирилмоқдасиз. Бас, аниқки орангизда бахиллик қиладиган кимсалар ҳам бордир. Кимки бахиллик қилса, бас, фақат ўз зарарига бахиллик қилади. Аллоҳ бой, сизлар эса фақирдирсизлар. Агар сизлар Аллоҳга итоат қилишдан бош тортсангиз, У хоҳласа ўрнингизга сизлардан бошқа бир қавмни алмаштириб қўяди. Кейин улар сизларга ўхшаган итоатсиз бўлмайдилар.

593

لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ وَيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَيَهْدِيَكَ صِرَاطًا مُسْتَقِيمًا

Бу фатҳ Аллоҳ сизнинг олдинги ва кейинги гуноҳларингизни мағфират этиши, сизга Ўз неъматини мукаммал қилиб бериши ва сизни тўғри йўлга ҳидоят қилиши учундир.

594

بَلْ ظَنَنْتُمْ أَنْ لَنْ يَنْقَلِبَ الرَّسُولُ وَالْمُؤْمِنُونَ إِلَىٰ أَهْلِيهِمْ أَبَدًا وَزُيِّنَ ذَٰلِكَ فِي قُلُوبِكُمْ وَظَنَنْتُمْ ظَنَّ السَّوْءِ وَكُنْتُمْ قَوْمًا بُورًا

Балки сизлар Пайғамбар ва мўминлар бу сафардан ўз аҳли оилаларига асло қайтиб келмайдилар, деб ўйлагандирсиз. Бу ўйлов дилларингизга чиройли кўрсатилиб, ёмон гумон қилдинглар ҳамда ҳалок бўлувчи қавм бўлдингиз.

595

قُلْ لِلْمُخَلَّفِينَ مِنَ الْأَعْرَابِ سَتُدْعَوْنَ إِلَىٰ قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ تُقَاتِلُونَهُمْ أَوْ يُسْلِمُونَ ۖ فَإِنْ تُطِيعُوا يُؤْتِكُمُ اللَّهُ أَجْرًا حَسَنًا ۖ وَإِنْ تَتَوَلَّوْا كَمَا تَوَلَّيْتُمْ مِنْ قَبْلُ يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا أَلِيمًا

Эй Расулим, аъробийлардан жангга чиқмай қолган мунофиқ кимсаларга: “Яқинда сизлар катта куч эгалари бўлмиш бир қавм билан жанг қилишга чақириласизлар. Ўшанда улар билан урушасизлар ёки улар жангсиз Исломга кирадилар. Бас, агар ўшанда Пайғамбарга итоат қилсангизлар, Аллоҳ сизларга гўзал мукофот ато қилади. Агар илгари юз ўгириб кетганларингиздек юз ўгириб кетсангизлар, Аллоҳ сизларни аламли азоб билан азоблайди.

596

وَعَدَكُمُ اللَّهُ مَغَانِمَ كَثِيرَةً تَأْخُذُونَهَا فَعَجَّلَ لَكُمْ هَٰذِهِ وَكَفَّ أَيْدِيَ النَّاسِ عَنْكُمْ وَلِتَكُونَ آيَةً لِلْمُؤْمِنِينَ وَيَهْدِيَكُمْ صِرَاطًا مُسْتَقِيمًا

Эй мўминлар, Аллоҳ сизларга ўзингиз оладиган кўпгина ўлжаларни ваъда қилди. Мана бу Хайбар жангидаги ўлжаларни эса тезлатиб берди ва душман одамларнинг қўлларини сизларга зиён беришдан тўсиб қўйди. Бўлиб ўтган воқеалар мўминларга ибрат бўлиши ва Аллоҳ сизларни тўғри йўлга ҳидоят қилиши учундур.

597

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَىٰ مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ

Эй мўминлар, агар сизларга бир фосиқ кимса хабар келтирса, сизлар ҳақиқий ҳолатни билмаган ҳолингизда бирор қавмга азият етказиб қўйиб, кейин қилган ишларингиздан пушаймон бўлмаслигингиз учун у хабарни аниқлаб кўринглар.

598

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسَىٰ أَنْ يَكُونُوا خَيْرًا مِنْهُمْ وَلَا نِسَاءٌ مِنْ نِسَاءٍ عَسَىٰ أَنْ يَكُنَّ خَيْرًا مِنْهُنَّ ۖ وَلَا تَلْمِزُوا أَنْفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ ۖ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ ۚ وَمَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ

Эй иймон келтирган кимсалар, сизлардан бўлган бир қавм бошқа бир мўмин қавмни масхара қилмасин. Эҳтимолки, масхара қилинган қавм улардан яхшироқ бўлсалар. Яна сизлардан бўлган аёллар ҳам бошқа аёлларни масхара қилмасинлар. Эҳтимолки, масхара қилинган аёллар улардан яхшироқ бўлсалар. Бир-бирларингизни мазах қилманглар ва бир-бирларингизни лақаблар билан атаманглар. Иймондан кейин фосиқлик исми нақадар ёмондир! Кимки тавба қилмаса, бас, айнан ўшалар золимлардир.

599

600

كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَأَصْحَابُ الرَّسِّ وَثَمُودُ

Макка кофирларидан олдин Нуҳ қавми, Шуъайб қавми бўлган қудуқ эгалари, Самуд қабиласи ҳам пайғамбарларни инкор қилган эдилар.

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ