Эй Муҳаммад, уларга: “Шубҳасиз, Роббим мени тўғри йўлга, ҳақ динга, ҳақ йўлдан тоймаган Иброҳимнинг ҳаниф динига йўллаб қўйган, у мушриклардан эмас эди”, – деб айтинг.
Сиз қидирган ق و م масдар-ўзагидан ҳосил бўлган 660 та оят мавжуд.
to'g'ri, va qiladilar, tik turib qoldilar, va qiling, qavmiga, qavmim, qavmi uchun, qiyomat, qavmlar uchun, maqom-
Қуйида ўша оятлар арабча матни ва ўзбекча таржимаси билан келтирилган.
Эй Муҳаммад, уларга: “Шубҳасиз, Роббим мени тўғри йўлга, ҳақ динга, ҳақ йўлдан тоймаган Иброҳимнинг ҳаниф динига йўллаб қўйган, у мушриклардан эмас эди”, – деб айтинг.
Иблис: “Онт ичаманки, мени Одам туфайли адаштирганинг учун мен ҳам уларни йўлдан оздириш учун тўғри йўлингга тўғаноқ бўлиб ўтириб оламан”, – деди.
Эй Расулим, уларга: “Роббим адолатга буюрган. Ҳар сажда қилинадиган жойда юзингизни қиблага тўғирланглар. У Зотнинг динига ибодатингизда холислардан бўлиб дуо қилинглар. Сизларни аввал қандай яратган бўлса, яна ўша ҳолга қайтасизлар.
Эй Муҳаммад, уларга: “Аллоҳнинг бандалари учун чиқарган зийнатни ва покиза ризқларни ким ҳаромга чиқарди?” – деб айтинг. Яна уларга: “Улар бу дунё ҳаётида иймон келтирган кимсалар ва бошқалар учундир, қиёмат кунида эса мўминларга хосдир”, – деб айтинг. Шундай қилиб, биладиган қавмлар учун оятларни батафсил баён қилиб бермоқдамиз.
Эй Муҳаммад, уларга: “Аллоҳнинг бандалари учун чиқарган зийнатни ва покиза ризқларни ким ҳаромга чиқарди?” – деб айтинг. Яна уларга: “Улар бу дунё ҳаётида иймон келтирган кимсалар ва бошқалар учундир, қиёмат кунида эса мўминларга хосдир”, – деб айтинг. Шундай қилиб, биладиган қавмлар учун оятларни батафсил баён қилиб бермоқдамиз.
Агар кўзлари дўзах эгалари томонига бурилса: “Эй Роббимиз, бизларни золим қавмлар билан бирга қилмагин”, – деб айтадилар.
Ҳақиқатан, биз уларга, яъни Макка аҳолисига ишонган қавмлар учун йўл кўрсатувчи ва раҳмат қилиб, унда аниқ илм билан батафсил баён қилган Қуръон китобни келтирдик.
Тупроғи яхши бўлган юртнинг ўсимлиги Аллоҳнинг изни билан униб чиқаверади. Ёмон бўлгани эса кам ҳосил чиқаради. Шундай қилиб, шукр қиладиган қавмлар учун оятларни батафсил баён қилиб бермоқдамиз.
Ҳақиқатан, Нуҳни ўз қавмига пайғамбар қилиб юбордик. Шунда у: “Эй қавмим, Аллоҳга қуллик қилинглар. Сизлар учун Ундан ўзга илоҳ йўқдир. Мен сизларга улуғ куннинг азоби келишидан қўрқаман”, – деди.
Ҳақиқатан, Нуҳни ўз қавмига пайғамбар қилиб юбордик. Шунда у: “Эй қавмим, Аллоҳга қуллик қилинглар. Сизлар учун Ундан ўзга илоҳ йўқдир. Мен сизларга улуғ куннинг азоби келишидан қўрқаман”, – деди.
Шунда қавмидаги зодагонлар: “Бизлар сени, албатта, аниқ бир адашишда кўряпмиз”, – дедилар.
Кейин Нуҳ уларга: “Эй қавмим, менда адашишлик йўқдир. Фақат мен оламлар Роббисидан юборилган элчиман”, – деди.
Шундан кейин уни ёлғончига чиқардилар. Биз уни ва у билан бирга бўлган иймонли кимсаларни кема ичида нажот бериб, тўфондан қутқардик, оятларимизни ёлғонга чиқарган кимсаларни эса сувда ғарқ қилдик. Албатта, улар маънан кўр қавм эдилар.
Од ўз қавмига эса уларнинг биродарлари Ҳуд пайғамбарни элчи қилиб юбордик. Ҳуд ўз қавмига: “Эй қавмим, Аллоҳга ибодат қилинглар. Сизларга Ундан ўзга илоҳ йўқдир. Аллоҳдан қўрқмайсизларми?!” – деди.
Унинг қавмдаги кофир бўлган зодагонлар: “Биз сени ақли паст деб кўряпмиз. Ҳамда сени ёлғончилардан деб ўйлаяпмиз”, – дедилар.
Кейин Ҳуд уларга: “Эй қавмим, менда ақлдан озишлик йўқдир. Фақат мен оламлар Роббисидан юборилган элчиман”, – деди.
Сизларни огоҳлантириш учун Роббингиз тарафидан келган эслатма ўз орангиздан бўлган кишига берилганидан ҳайрон қолдингизми? Аллоҳ сизларни Нуҳ пайғамбар қавмидан кейин Ер юзида ўринбосар қилиб қўйганини ва яратилиш бобида сизларнинг куч-қувватингизни зиёда қилганини ҳам эсланглар. Шундай экан, Аллоҳнинг сизга берган неъматларини ёдга олинглар шояд, шунда нажот топасизлар.
Кейин Самуд ўз қавмига эса биродарлари Солиҳни пайғамбар қилиб юбордик. Солиҳ пайғамбар уларга: “Эй қавмим, ёлғиз Аллоҳга ибодат қилинглар. Сизлар учун Ундан ўзга илоҳ йўқдир. Дарҳақиқат, Роббингиздан сизларга далил келди. Мана бу Аллоҳнинг сизларга мўъжиза қилиб берган туясидир. Уни Аллоҳнинг ерида ўтлаб еб юриши учун ўз ҳолига ташланглар. Унга ёмонлик қилиб тегманглар, акс ҳолда, сизларни аламли азоб тутади”, – деди.
Қавм зодагонларидан такаббур бўлган кимсалар улар орасидаги бечораҳол ва иймон келтирган кишиларга: “Сизлар Солиҳни Роббиси томонидан юборилган пайғамбар деб биласизларми?” – деб айтдилар. Улар эса: “Албатта, биз унга нима юборилган бўлса ишонамиз”, – дедилар.
Солиҳ пайғамбар улардан юз ўгириб: “Эй қавмим, ҳақиқатан, мен Роббимнинг сизларга юборилган амрларини етказдим ва сизларга насиҳат қилдим, бироқ сизлар насиҳат қилувчиларни севмайсизлар”, – деди.